O‘zbekistonda kimlar daxlsizlik va immunitetga ega?
O‘zbekistonda daxlsizlik va immunitetga ega shaxslarni javobgarlikka tortish, ushlab turish va ularning huquqlarini buzganlik uchun jazo tartibi belgilandi.
Oʻzbekiston
17.10.2026, 14:01
Ulashish:

Yangi qonun daxlsizlik va immunitetga ega shaxslarni ushlab turish, jinoiy va ma’muriy javobgarlikka tortish tartibini, shuningdek, ularning huquqlarini buzganlik uchun jazolarni belgilaydi.
Qonunga ko‘ra, daxlsizlik huquqiga ega shaxslar qatoriga Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatlari va Senat a’zolari, Oliy Majlisning Inson huquqlari bo‘yicha vakili (ombudsman), Bola huquqlari bo‘yicha vakil, sudyalar, prokurorlar, tergovchilar, surishtiruvchilar, advokatlar, Markaziy saylov komissiyasi a’zolari hamda prezidentlikka nomzodlar kiradi.
Prezident Administratsiyasining boshqaruv xodimlari ham ayrim holatlarda daxlsizlikka ega. Jumladan, ular lavozimdan ketganidan keyin besh yil davomida Administratsiyadagi vazifalarini bajarish bilan bog‘liq bo‘lmagan harakatlari yoki harakatsizligi yuzasidan daxlsizlik huquqiga ega bo‘ladi.
Immunitetga ega shaxslar qatoriga O‘zbekiston prezidenti, Prezident Administratsiyasining mansabdor shaxslari va ularning oila a’zolari, shuningdek, Administratsiya boshqaruv xodimlarining xizmat vazifalarini bajarishi bilan bog‘liq qarorlari va harakatlari kiradi. Parlament a’zolari esa ovoz berish va o‘z fikrini bildirish bilan bog‘liq holatlarda immunitetga ega.
Ushlab turishga cheklovlar
Daxlsizlikka ega shaxslarni ushlab turish va huquqni muhofaza qiluvchi organlarga olib borish taqiqlanadi. Biroq Jinoyat-protsessual kodeksining 221-moddasi birinchi bandida nazarda tutilgan asoslar mavjud bo‘lsa, ular uch soatgacha ushlab turilishi mumkin.
Jinoiy javobgarlikka tortish tartibi
Bunday shaxslarni jinoiy javobgarlikka tortish uchun tegishli parlament palatasi, prezident yoki vakolatli organning roziligi talab etiladi. Masalan, deputatni javobgarlikka tortish uchun tegishli palataning roziligi olinadi. Prezident Administratsiyasi boshqaruv xodimlariga nisbatan esa Bosh prokuror taqdimnomasi asosida prezidentning yozma roziligi talab qilinadi.
Daxlsizlik yoki immunitet talablarini buzgan holda olingan dalillar nomaqbul deb topiladi va ish materiallaridan chiqarib tashlanadi.
Ma’muriy javobgarlik va tezkor-qidiruv tadbirlari
Daxlsizlikka ega shaxslarni sud tartibida ma’muriy javobgarlikka tortish Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning yangi XXIII³ bobi asosida amalga oshiriladi. Immunitetga ega shaxslarga esa sud tartibida ma’muriy jazo qo‘llanmaydi.
Daxlsizlikka ega shaxslarning telefon suhbatlarini tinglash va yozishmalarini nazorat qilish uchun sud qarori yoki Bosh prokurorning yozma ruxsati talab etiladi.
Qonunni buzganlik uchun jazo
Daxlsizlik huquqiga ega shaxsni bila turib noqonuniy ushlab turish, majburiy olib kelish yoki unga nisbatan tergov harakatlarini o‘tkazish, shuningdek, bunday harakatlarga buyruq berish uch yildan besh yilgacha ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi. Muayyan huquqdan mahrum qilish ham qo‘llanishi mumkin.
Agar bu harakatlar takroran, bir guruh shaxslar tomonidan oldindan til biriktirib, zo‘ravonlik yoki uning tahdidi bilan, dalillarni soxtalashtirish orqali yoxud qamoqqa olish yoki jinoiy javobgarlikka tortish shaklida sodir etilsa, jazo besh yildan sakkiz yilgacha ozodlikdan mahrum qilishni tashkil etadi.
Prezident Administratsiyasi mansabdor shaxslari va boshqaruv xodimlarining xizmat vazifalarini bajarishi bilan bog‘liq qarorlari, harakatlari yoki harakatsizligi oqibatida yetkazilgan zarar Davlat budjeti hisobidan qoplanadi. Bunday holatlarda ularga nisbatan regress talabi qo‘llanmaydi.
Oʻzbekiston
17.10.2026, 14:01
Ulashish:
Mavzuga oid yangiliklar

Kredit uchun ochilgan firma: javobgarlik kimning zimmasida?
Iqtisodiyot
24.10.2026, 19:02

Toshkent shahri uchun “Noqonuniy qurilish” maxsus Telegram-boti ishga tushdi
Oʻzbekiston
19.08.2026, 12:03

“Tashabbusli byudjet”ning ikkinchi mavsumi boshlandi
Oʻzbekiston
15.07.2026, 14:10

Navoiyda 34,8 mlrd so‘mlik keshbek firibgarligi fosh etildi
Oʻzbekiston
03.07.2026, 15:35

“Yashirin iqtisodiyot xaritasi” platformasi ishga tushiriladi
Iqtisodiyot
27.06.2026, 14:35

Svetofor - yo‘lchiroq, parol - o‘ron, avans - bo‘nak: yuridik atama va tushunchalar o‘zgartirilmoqda
Oʻzbekiston
10.06.2026, 15:26
Mashhur yangiliklar

Xitoy futbolining qulaşi
Sport
04.11.2026, 14:44

Hindistonda yigit AI yordamida özini öğirlatdi
Jahon
02.11.2026, 11:04

Tailand özbekistonliklar uçun vizasiz rejimni qaytaradimi?
Oʻzbekiston
28.10.2026, 12:16

Xitoyda yetim yigitning töyiga minglab notaniş odamlar keldi
Jahon
31.10.2026, 12:13

Özbekistonda söz erkinligi qay ahvolda?
Oʻzbekiston
26.10.2026, 13:15

Qirğizistonda viloyat va tumanlar tugatilişi mumkin
Jahon
28.10.2026, 11:58
So'nggi yangiliklar

San Siro: bir asrlik tarix va Milan futbolining yangi uyi
Sport
20.11.2026, 16:11

Toşkent metrosida tirbandlikni kamaytiriş uçun nima özgaradi?
Oʻzbekiston
20.11.2026, 14:41

Tramp bilan mojaroga qaramay, Anthropic aktsiyalari 34 foizga oşdi
Iqtisodiyot
20.11.2026, 10:51

Sergelida 1,7 gektarlik sun’iy köl paydo böladi
Oʻzbekiston
20.11.2026, 10:18

Özbekiston va Ömon örtasida 30 kunlik vizasiz rejim joriy etiladi
Oʻzbekiston
19.11.2026, 16:55

Tojikistonda elektr uzatiş ustuni quladi: Farğona vodiysida elektr ta’minoti çeklandi
Oʻzbekiston
19.11.2026, 14:53

Roxinjalar genotsidi: Myanma xalqaro sud oldida javob beradi
Jahon
19.11.2026, 10:56

Özbekiston va Turkmaniston çegaradan ötişni yengillaştirmoqçi
Siyosat
19.11.2026, 09:42

Özbekistonlik professor Qozoğistonda nega qamaldi?
Siyosat
18.11.2026, 18:31

Deutsçe Bank: Tramp va Epşteynning Rossiya bilan aloqalari oşkor böldi
Siyosat
18.11.2026, 16:45

Trampga suiqasd rejasi: pokistonlik 27,5 yilga qamaldi
Jahon
18.11.2026, 14:28

Özbekistondan Kanadaga boriş osonlaşadimi?
Siyosat
18.11.2026, 11:47

Eron Vaşingtonda kimyoviy qurol işlatadimi?
Jahon
18.11.2026, 10:39

Namanganda telefon ustaxonasidan 14 ta telefonni öğirlamoqçi bölgan yigit uşlandi
Oʻzbekiston
18.11.2026, 10:10

Toşkentda hayvonlar va quşlar ommaviy nobud bölayotgani xabar qilindi
Oʻzbekiston
17.11.2026, 17:26

Ebola virusidan 6 minga yaqin kişi vafot etdi
Jahon
17.11.2026, 15:33

Toşkentdan Astraxanga poyezd qatnovi yölga qöyiladi
Oʻzbekiston
17.11.2026, 12:28

Yevropa migrantlarni Özbekistonga yuborişi mumkinmi?
Oʻzbekiston
17.11.2026, 12:11

Buziladigan uy egalari uçun yangi taklif: 1,5 baravar katta uy-joy
Oʻzbekiston
16.11.2026, 17:32

Ayrim tadbirkorlar import QQSni boşqaça tölaydi
Iqtisodiyot
16.11.2026, 15:22
Mashhur yangiliklar

Xitoy futbolining qulaşi
Sport
04.11.2026, 14:44

Hindistonda yigit AI yordamida özini öğirlatdi
Jahon
02.11.2026, 11:04

Tailand özbekistonliklar uçun vizasiz rejimni qaytaradimi?
Oʻzbekiston
28.10.2026, 12:16

Xitoyda yetim yigitning töyiga minglab notaniş odamlar keldi
Jahon
31.10.2026, 12:13

Özbekistonda söz erkinligi qay ahvolda?
Oʻzbekiston
26.10.2026, 13:15

Qirğizistonda viloyat va tumanlar tugatilişi mumkin
Jahon
28.10.2026, 11:58
