Алишер Навоий энди фақат қоғозда эмас — шоир ижоди рақамлаштирилмоқда

Бугун буюк мутафаккир, шоир ва давлат арбоби Алишер Навоий таваллуд топган кун. Асрлар давомида қўлёзма ва китобларда сақланган унинг бой адабий мероси бугун нафақат нашрлар, балки интернет платформалари орқали ҳам кенг жамоатчиликка тақдим этилмоқда.

Маданий

09.02.2026, 10:32

Улашиш:

Алишер Навоий муаллифлик корпуси ишга туширилди

Шу пайтгача кўплаб адабий мерослар, хусусан, Алишер Навоий асарлари электронлаштирилган. Яъни, мобил иловалар ва веб-сайтларда улар PDF шаклида тақдим этилган. Аммо бу ҳолатни тўлиқ рақамлаштириш деб бўлмайди. Чунки бундай форматлар илмий изоҳ, кенг қамровли қидирув, таҳлил ва интерактивлик каби имкониятларга эга эмас.

Мазкур бўшлиқни тўлдириш мақсадида Алишер Навоий муаллифлик корпуси — alishernavoicorpus.uz яратилди ва у доимий равишда такомиллаштириб борилмоқда.

 

Муаллифлик корпуси нима?

Муаллифлик корпуси — муайян бир муаллиф қаламига мансуб матнлар жамланмасидан иборат электрон база ҳисобланади.

Муаллифлик корпуси базасида:

  • муайян бир муаллифнинг асарлари жамланади;
  • матнлар қайта ишланади ва таҳрирланади;
  • лингвистик теглаш амалга оширилади (масалан, ғазалда учраган тушунарсиз сўз устига босилганда, унинг маъноси чиқиб келади).

Муаллифлик корпуси кенг имкониятли қидирув тизимига эга бўлиб, муаллиф ижод қилган барча тур ва жанрдаги асарларни қамраб олади ҳамда муаллиф ва унинг ижодига оид манбаларни қулай ва тезкор тарзда олиш имконини беради.

Умумий 8 та рукндан иборат Алишер Навоий корпусидан мутафаккир ижоди доирасида илмий тадқиқотлар олиб боришда, таълим жараёнида кенг фойдаланиш мумкин. Айниқса, шоир ижодига қизиқувчилар учун қулай ўқиш ва чуқур англаш имкониятини яратади.

 

Navoiyshunoslik.uz электрон платформаси яратилди

Фанлар академиясининг маълум қилишича, Алишер Навоий асарларида мужассам бўлган миллий ва умуминсоний ғояларнинг жаҳон тамаддунидаги ўрнини белгилаш, шоирнинг бой адабий-илмий меросини халқаро миқёсда чуқур тадқиқ этиш ва кенг тарғиб қилиш мақсадида navoiyshunoslik.uz электрон платформаси ишга туширилган.

Платформада Навоий ижодини ўрганаётган хорижий адабиётшунос олимлар фаолияти, турли мамлакатлардаги илмий-ижодий марказлар билан ҳамкорлик натижалари, шоир асарларининг тадқиқотлари, таржималари, бадиий ҳамда илмий ишлари жамланиб, илмий-назарий жиҳатдан таҳлил қилинади.

navoiyshunoslik.uz — Навоий меросига оид матн, тасвир, аудио, видео ва анимацион материалларни ўзида жамлаган, яхлит ва замонавий илмий платформа ҳисобланади.

Муаллиф: Исомиддин Жуманазаров

сўнгги янгиликлар

Араб давлатлари Эронга қарши урушга кирадими?

Бугунги асосий савол — ўз ҳудудларига ракета ва дронлар тушаётган бир шароитда, араб давлатлари Эронга қарши очиқ урушга киришадими ёки нейтрал позицияни сақлаб қоладими?

Жаҳон

05.03.2026, 09:23

Дубай халқаро аэропортидаги узилишлар иқтисодиётга жиддий зарба бермоқда

Дубай иқтисодиёти ҳар дақиқада қарийб 1 миллион доллар миқдорида зарар кўрмоқда.

Иқтисодиёт

04.03.2026, 16:47

Аёллар колониясидаги маҳкумалар чуқурлаштирилган тиббий кўрикдан ўтказилди

Колонияга мутахассис шифокорлар жалб этилиб маҳкумалар ҳамда уларнинг уч ёшгача бўлган фарзандлари тўлиқ текширувдан ўтказилди.

Ўзбекистон

04.03.2026, 15:05

“ChatGPTдан воз кечинг” – OpenAI моделларига бойкот авж олмоқда

АҚШ ҳукумати ва сунъий интеллект компаниялари ўртасидаги келишмовчилик ортидан OpenAI’га қарши бойкот ҳаракати кучаймоқда. 

Жаҳон

04.03.2026, 13:11

Ҳомиладор талабаларга “иккинчи имконият” яратилади

2026/2027 ўқув йилидан ҳомиладор талаба-қизларга ёки 3 ёшгача бўлган фарзанд тарбияси билан шуғулланувчи талабаларга олий таълим олиш учун “иккинчи имконият” яратилади.

Таълим

04.03.2026, 11:59

Тиббиёт олийгоҳларида суперконтракт бекор қилиниши мумкин

Ўзбекистондаги тиббиёт олий таълим муассасаларига талабаларни суперконтракт (оширилган тўлов-контракт) асосида қабул қилиш тартиби бекор қилиниши режалаштирилмоқда.

Таълим

04.03.2026, 10:02

Педофиллар умрбод озодликдан маҳрум қилинади — Президент фармони

Президент фармонига кўра, вояга етмаганларга нисбатан оғир жинсий жиноятларни қайта содир этган шахслар умрбод ёки узоқ муддатли озодликдан маҳрум этилади.

Ўзбекистон

04.03.2026, 06:16

"Ўлди"га чиқарилган Нетаняху Берлиндан қайтди

Исроил бош вазири Биньямин Нетаньяҳу унинг ўлими ҳақидаги хабарлардан сўнг жамоатчиликка кўриниш берди.

Жаҳон

03.03.2026, 22:47

Исроил Ливанда “Ҳизбуллоҳ”га қарши қуруқликдан операциялар бошлади

Исроил мудофаа кучлари (САҲАЛ) 3 март куни Ливанда “Ҳизбуллоҳ”га қарши қуруқликдан операциялар бошлади. Бу ҳақда The Jerusalem Post хабар берди.

Жаҳон

03.03.2026, 17:39

Ўқитувчиларга сертификат олиш учун субсидия берилади

Ўқитувчи ва ишлаб чиқариш таълими усталарига халқаро ва миллий сертификатлар олиш учун сарфланган маблағларнинг 50 фоизи (БҲМнинг 20 бараваригача) қоплаб берилади.

Ўзбекистон

03.03.2026, 17:25

Криштиано Роналду Саудия Арабистонидан чиқиб кетди

Криштиано Роналду хавфсизлик мақсадида Саудия Арабистонидан чиқиб кетди.

Спорт

03.03.2026, 16:33

Сиёсат тутуни: иқлим ўзгариши омиллари

Уруш ҳақида ўйлаганимизда, қон тўкилиши, жасадлар ва вайронага айланган манзиллар кўз олдимизга келади. Бундай даврда атроф-муҳит урушларнинг жим қурбонига айланади. 

Жаҳон

03.03.2026, 15:36