Алишер Навоий энди фақат қоғозда эмас — шоир ижоди рақамлаштирилмоқда

Бугун буюк мутафаккир, шоир ва давлат арбоби Алишер Навоий таваллуд топган кун. Асрлар давомида қўлёзма ва китобларда сақланган унинг бой адабий мероси бугун нафақат нашрлар, балки интернет платформалари орқали ҳам кенг жамоатчиликка тақдим этилмоқда.

Маданий

09.02.2026, 10:32

Улашиш:

Алишер Навоий муаллифлик корпуси ишга туширилди

Шу пайтгача кўплаб адабий мерослар, хусусан, Алишер Навоий асарлари электронлаштирилган. Яъни, мобил иловалар ва веб-сайтларда улар PDF шаклида тақдим этилган. Аммо бу ҳолатни тўлиқ рақамлаштириш деб бўлмайди. Чунки бундай форматлар илмий изоҳ, кенг қамровли қидирув, таҳлил ва интерактивлик каби имкониятларга эга эмас.

Мазкур бўшлиқни тўлдириш мақсадида Алишер Навоий муаллифлик корпуси — alishernavoicorpus.uz яратилди ва у доимий равишда такомиллаштириб борилмоқда.

 

Муаллифлик корпуси нима?

Муаллифлик корпуси — муайян бир муаллиф қаламига мансуб матнлар жамланмасидан иборат электрон база ҳисобланади.

Муаллифлик корпуси базасида:

  • муайян бир муаллифнинг асарлари жамланади;
  • матнлар қайта ишланади ва таҳрирланади;
  • лингвистик теглаш амалга оширилади (масалан, ғазалда учраган тушунарсиз сўз устига босилганда, унинг маъноси чиқиб келади).

Муаллифлик корпуси кенг имкониятли қидирув тизимига эга бўлиб, муаллиф ижод қилган барча тур ва жанрдаги асарларни қамраб олади ҳамда муаллиф ва унинг ижодига оид манбаларни қулай ва тезкор тарзда олиш имконини беради.

Умумий 8 та рукндан иборат Алишер Навоий корпусидан мутафаккир ижоди доирасида илмий тадқиқотлар олиб боришда, таълим жараёнида кенг фойдаланиш мумкин. Айниқса, шоир ижодига қизиқувчилар учун қулай ўқиш ва чуқур англаш имкониятини яратади.

 

Navoiyshunoslik.uz электрон платформаси яратилди

Фанлар академиясининг маълум қилишича, Алишер Навоий асарларида мужассам бўлган миллий ва умуминсоний ғояларнинг жаҳон тамаддунидаги ўрнини белгилаш, шоирнинг бой адабий-илмий меросини халқаро миқёсда чуқур тадқиқ этиш ва кенг тарғиб қилиш мақсадида navoiyshunoslik.uz электрон платформаси ишга туширилган.

Платформада Навоий ижодини ўрганаётган хорижий адабиётшунос олимлар фаолияти, турли мамлакатлардаги илмий-ижодий марказлар билан ҳамкорлик натижалари, шоир асарларининг тадқиқотлари, таржималари, бадиий ҳамда илмий ишлари жамланиб, илмий-назарий жиҳатдан таҳлил қилинади.

navoiyshunoslik.uz — Навоий меросига оид матн, тасвир, аудио, видео ва анимацион материалларни ўзида жамлаган, яхлит ва замонавий илмий платформа ҳисобланади.

Муаллиф: Исомиддин Жуманазаров

сўнгги янгиликлар

Эпштейн иши билан боғлиқ можаролар: Британия ва Норвегияда юқори лавозимли амалдорлар истеъфога чиқди

Британия бош вазири аппарати раҳбари Морган Максуини жинсий жиноятларда айбланган миллиардер Жеффри Эпштейн билан боғлиқ можаро ортидан истеъфога чиқди.

Жаҳон

09.02.2026, 11:20

Ўзбекистон таълимида янги давр: 12 йиллик узлуксиз тизим ва “Янги авлод” мактаблари

Мамлакатда мактабгача ва умумий ўрта таълимни ўзаро боғлайдиган 12 йиллик узлуксиз таълим модели босқичма-босқич жорий этилади.

Таълим

09.02.2026, 09:58

Сунъий интеллект дунё мактабларига оммавий кириб келмоқда

Сальвадор, Қозоғистон, БАА ва АҚШда миллионлаб ўқувчи ҳамда ўқитувчилар таълимга мослаштирилган чат-ботлардан фойдаланиш имкониятига эга бўлди.

Фан-технология

08.02.2026, 07:47

2026 йилги Рамазон ойи санаси эълон қилинди

Самарқанд шаҳрида бўлиб ўтган Туркий давлатлар ташкилоти Фатво ҳайъати йиғилишида муборак Рамазон ойининг бошланиш санаси бўйича қарор қабул қилинди.

Ўзбекистон

07.02.2026, 20:00

Йўл ҳаракати қоидалари бузилганлик учун жарималар енгиллашди

Ўзбекистонда йўл ҳаракати қоидалари бўйича янги тартиб жорий этилди: агар ҳайдовчи рулда телефондан фойдаланишни биринчи марта бузса, унга жарима солинмайди.

Ўзбекистон

07.02.2026, 12:28

Эпштейнга оид ҳужжатлар интернетдан олиб ташланди

АҚШ Адлия вазирлиги Жеффри Эпштейн иши бўйича эълон қилинган минглаб ҳужжатларни интернетдан олиб ташлади. Бу камида 100 нафар жабрланувчининг ҳаётини жиддий издан чиқарган. 

Жаҳон

06.02.2026, 17:04

Украинада 14 ёшдан никоҳга рухсат берилиши мумкин

Украинада янги Фуқаролик кодекси қабул қилинса, айрим ҳолатларда 14 ёшдан никоҳдан ўтишга рухсат берилиши мумкин.

Жаҳон

06.02.2026, 16:00

Ўзбекистон ва Покистон стратегик ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқди

Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 5 февраль куни Исломобод шаҳрида Покистон бош вазири Шаҳбоз Шариф билан тор доирада музокаралар ҳамда Ўзбекистон—Покистон Олий даражадаги стратегик ҳамкорлик кенгашининг биринчи йиғилишини ўтказди.

Ўзбекистон

06.02.2026, 12:25

Илон Маск атрофидаги сўнгги янгиликлар: катта бойлик ва жиддий айбловлар

Сўнгги кунларда америкалик миллиардер Илон Маск ҳақида бир вақтнинг ўзида ҳам ижобий, ҳам салбий хабарлар тарқалди.

Жаҳон

06.02.2026, 12:01

Ўзбекистон Ҳиндистондан ҳайвонлар ва чорвачилик маҳсулотлари импортини вақтинча чеклади

Ўзбекистонда Нипах (NiV) вируси тарқалиши хавфи туфайли Ҳиндистондан айрим турдаги маҳсулотларни олиб киришга вақтинчалик чеклов жорий этилди.

Ўзбекистон

06.02.2026, 11:30

Испанияда болалар учун ижтимоий тармоқлардан фойдаланиш чекланиши мумкин

Испания ҳукумати 16 ёшгача бўлган болалар учун ижтимоий тармоқлардан фойдаланишни чеклашни режалаштирмоқда. Ташаббус болаларни ортиқча рақамли таъсир ва платформалар таъсиридан ҳимоя қилиш мақсадида илгари сурилган.

Жаҳон

06.02.2026, 11:11