Ўзбекистон таълимида янги давр: 12 йиллик узлуксиз тизим ва “Янги авлод” мактаблари

Президент фармони билан мамлакат таълим тизимида фундаментал ўзгаришлар бошланмоқда. Энди боғча ва мактаб ягона узлуксиз занжирга айланади, педагогика йўналишида таҳсил олаётган талабалар эса таълим жараёнларига эрта жалб этилади.

Таълим тизимида туб ислоҳотлар

Ўзбекистон таълим тизими янги босқич остонасида турибди. Давлат раҳбарининг янги фармонига мувофиқ, мамлакатда мактабгача ва умумий ўрта таълимни ўзаро боғлайдиган 12 йиллик узлуксиз таълим модели босқичма-босқич жорий этилади. Бу фақат таълим муддатини узайтириш эмас, балки сифат жиҳатидан мутлақо янги тизимга ўтишни англатади.

Боғча — мактабнинг биринчи босқичи

Ислоҳотнинг энг муҳим жиҳатларидан бири — бир йиллик мажбурий мактабга тайёрлов босқичи умумий ўрта таълимнинг таркибий қисми, яъни бошланғич таълимнинг илк поғонаси сифатида тан олинаётганидир.

Бу борада қуйидаги янгиликлар жорий этилади:

• Электрон сертификат — тайёрлов босқичини тугатган болаларга махсус электрон ҳужжат берилади;
• Интеграция — болалар ҳақидаги барча маълумотлар автоматик равишда мактаблар ахборот базасига ўтказилади;

• Амалга ошириш муддати — мазкур тизим 2027/2028 ўқув йилидан тўлиқ кучга киради.

   

Кадрлар масаласи: талабалар мактабга қайтади

Мактaблардаги ўқитувчилар танқислигини бартараф этиш ва ёш мутахассисларнинг амалий тажрибасини ошириш мақсадида янги механизм ишга туширилади. Педагогика йўналишида таҳсил олаётган битирувчи босқич талабалари дарс жараёнларига фаол жалб этилади.

Бу орқали:

• талабалар назарий билимларини амалиёт билан мустаҳкамлайди;

• мактаблар эса ёш, замонавий фикрлайдиган ва ғайратли кадрлар билан таъминланади.

   

“Янги авлод” боғчалари ва инновацион марказлар

2026–2028 йиллар давомида мамлакатнинг барча ҳудудларида “Янги авлод” мактабгача таълим ташкилотлари тармоғи ташкил этилади. Шунингдек, болаларнинг интеллектуал салоҳиятини ривожлантиришга қаратилган махсус инновацион марказлар фаолият бошлайди.

Ушбу марказларда қуйидаги йўналишларга алоҳида эътибор қаратилади:

• робототехника ва алгоритмлаш;
• математика ва хорижий тиллар;
• ижодий ҳамда жисмоний ривожланиш.
•  

Хусусий сектор учун кенг имкониятлар

Давлат хусусий мактабгача таълим ташкилотлари сонини ошириш мақсадида тадбиркорлар учун қатор имтиёзларни жорий этмоқда. Жумладан:

• ер участкаларини ажратиш ва имтиёзли кредитлар;
• субсидиялар ва солиқ имтиёзлари;

• молиявий қўллаб-қувватлашнинг янги механизмлари.

   

Сифат назорати ва шаффофлик

Таълим сифатини ошириш фақат ўқув дастурлари билан чекланиб қолмайди. Бошқарув тизими ҳам тубдан янгиланади. Мактаб директорлари ва раҳбар кадрлар очиқ танлов асосида саралаб олинади.

Барча жараёнлар рақамли мониторинг тизими орқали назорат қилинади. Бу эса таълим тизимида шаффофликни таъминлаш, коррупциянинг олдини олиш ва натижадорликни оширишга хизмат қилади.