Юрист огоҳлантиради: кўпчилик уй харидида айнан шартномада “тузоқ”лар борлигини пайқамайди

Янги қурилаётган уйдан квартира харид қилишни режа қилаётган фуқароларга юристлар жиддий огоҳлантирув билан мурожаат қилмоқда. Сабаби — айрим қурилиш компаниялари тузадиган шартномаларда барча ҳуқуқ ва ҳимоялар компания фойдасига ёзилади, харидор эса деярли ҳимоясиз қолади.

Улашиш:

Юрист томонидан ўрганилган навбатдаги шартномада ҳам харидор учун жиддий хатарлар қайд этилган. Қуйида уларнинг асосийларини келтирамиз.

 

1. Нархнинг кафолатланмагани — энг катта таваккал

Шартномада қурилиш материаллари ёки энергия нархи ўзгарса, ёхуд техинвентаризацияда майдон “кўпроқ чиқса”, компания нархни ошириши мумкинлиги ёзилган.
 Бу харидорни кейинчалик 10–20 млн эмас, балки 50–100 млн сўмгача қўшимча харажат қилишга мажбур қилиши мумкин.

 

2. Қурилиш муддати чекланмаган — компания деярли жавобгар эмас

Қурилиш кечикса, компания турли сабабларни асос қилиб муддатни осон узайтира олади.
 Харидор эса квартира учун бир неча йил қўшимча кутишга мажбур бўлиши мумкин.

 

3. Тўлов кечикса — оғир жарималар, компания бекор қилса — жавобгарлик йўқ

Шартномаларда аксар ҳолатда:

  • ҳар куни учун 0,5% пеня,
  • икки ой кечикса, компания шартномани бир томонлама бекор қилиши,
  • пулингизни 10–30% камайтириб қайтариши каби бандлар бор.

Бироқ компаниянинг ўзи шартномани бузса,
 деярли ҳеч қандай жавобгарлик кўзда тутилмаган.

 

4. Камчилик бўлса ҳам хонани қабул қилишга мажбур қилиш

Шартнома бўйича харидор 10 кун ичида хонадонни қабул қилиб олиши шарт.
У ерда камчиликлар бўлса ҳам, қурилиш ҳали тугалланмаган бўлса ҳам:
 акс ҳолда “айб харидорда” деб ёзилган.

 

5. Пул қандай ишлатилаётгани устидан назорат йўқ

Шартномада компания пулларни “ҳеч қандай чекловсиз” ишлатиши мумкинлиги қайд этилган.
Бу маблағнинг бошқа лойиҳаларга йўналтирилиб, айнан сиз танлаган объектда қурилиш тўхтаб қолиши хавфини кучайтиради.

 

Хулоса: уй олишда асосий хавф — квартира эмас, ШАРТНОМА

Юрист таъкидлашича, кўпчилик уйнинг қавати, рақами ёки квадрат метрига эътибор қилади, аммо шартнома бандлари энг муҳим жойдир.

Чиройли макетлар, ишончли реклама ва ширин ваъдалар — ҳеч бири шартномадаги биргина банд қўйган хавфни қопламайди.

 

Мутахассис тавсияси:

  • Имзо қўйишдан олдин ҳар бир сатрни онг билан ўқинг,
  • Нимага рози бўлаётганингизни аниқ тушуниб олинг,
  • Иложи бўлса, ҳужжатни мутахассис юристга кўрсатинг,
  • Шошилманг — уй олиш катта ва узоқ муддатли мажбурият.

“Уй деворлари сизга ҳимоя бўлиши учун, шартнома ҳам сизга ҳимоя бўлиши керак”, дейди мутахассис.

мавзуга оид янгиликлар

Янги йил арафасида фирибгарлар фаоллашди: битта ҳавола орқали банк картангиздан айрилишингиз мумкин

Янги йил байрамлари арафасида Telegram ва ижтимоий тармоқлар орқали “янги йил совғалари” ниқоби остидаги зарарли ҳаволалар фаол тарқалмоқда.

Ўзбекистон

29.12.2025, 10:29

Жаҳонгир Отажоновни алдаган дўсти 8 йилга озодликдан маҳрум этилди

ЖИБ Яккасарой тумани суди қашқадaрёлик фуқаро Х.Ҳ.ни хонанда Жаҳонгир Отажоновга нисбатан кўп йиллик фирибгарлик ҳаракатлари учун 8 йилга озодликдан маҳрум қилди.

Ўзбекистон

18.11.2025, 15:38

Ўзбекистонда сохта рақамлар орқали қилинаётган қўнғироқлар автоматик блокланади

Ўзбекистонда алоқа операторлари сохта рақамлар орқали амалга оширилаётган телефон қўнғироқларини автоматик равишда тўсиб қўядиган “anti-spoofing” тизимини жорий этди. Бу ҳақда Beeline ва Mobiuz операторлари маълум қилди.

Фан-технология

22.10.2025, 16:44

Қорақалпоғистон ва Қашқадарёда ишга жойлаштириб қўйиш билан боғлиқ фирибгарлик ҳолатлари фош этилди

Мазкур ҳолатлар юзасидан Жиноят кодексининг тегишли моддалари билан жиноят ишлари қўзғатилиб, тергов ҳаракатлари ўтказилмоқда.

Ўзбекистон

10.09.2025, 16:48

Тошкентда “apk” вируслари орқали фуқароларнинг пулларини ўғирлаган жиноий гуруҳ қўлга олинди

Махсус рейд чоғида аниқланишича, гуруҳ аъзолари Android қурилмалари учун “apk” вирусли дастурлар ишлаб чиқиб, уларни фуқароларга юборган.

Ўзбекистон

04.09.2025, 15:22

Кексаларни фирибгарлардан ҳимоя қилиш зарур

Фирибгарликнинг энг кенг тарқалган усулларидан бири банк ходими номидан қўнғироқ қилишдир.

Ўзбекистон

29.08.2025, 14:36

сўнгги янгиликлар

Ўзбекистонда илк бор корхоналарга “Ҳалол” белгиси берилди

2025 йил 1 февралда ҳукумат ҳалол маҳсулотларни текшириш ва белгилаш бўйича тартиб жорий қилди. 

Иқтисодиёт

31.12.2025, 12:08

Янги йил анъаналари: урф-одатлар орқали халқларни таниш

Янги йил — дунёнинг барча бурчакларида нишонланадиган энг оммавий байрамлардан бири. Бироқ уни қарши олиш усуллари ҳар бир халқда мутлақо ўзига хос. 

Маданий

31.12.2025, 10:32

Йил таҳлили: 2025 йил нималар билан ёдда қолди?

2025 йил Ўзбекистон жамияти ҳаётида ижтимоий тармоқлар орқали юзага чиққан воқеалар, резонансли видеолар ва жамоатчилик босими билан ёдда қолди.

Ўзбекистон

30.12.2025, 19:13

Тўлиқ тўлаш ёки бўлиб тўлаш: уй харидида қайси қарор тўғри?

Уй харид қилиш инсон ҳаётидаги энг йирик молиявий қарорлардан бири ҳисобланади. Айниқса, янги қурилиш бозорида тўлов усулини тўғри танлаш келажакдаги молиявий барқарорликка бевосита таъсир қилади.

Ўзбекистон

30.12.2025, 10:50

Зеленский Трамп билан учрашди

Украина президенти Владимир Зеленский АҚШ президенти Доналд Трамп билан учрашиш учун Флорида штатдаги Мар-а-Лаго қароргоҳига келди.

Жаҳон

29.12.2025, 17:24

Google СИ инфратузилмасини кенгайтиради

Google сунъий интеллект инфратузилмасини кенгайтириш мақсадида тоза энергия соҳасида фаолият юритувчи Intersect Power компаниясини тахминан 4,75 миллиард доллар эвазига сотиб олди.

Жаҳон

29.12.2025, 12:34

Атамбаев давлат мукофотларидан маҳрум қилинди

Қирғизистоннинг собиқ президенти Алмазбек Атамбаев барча давлат мукофотларидан маҳрум этилди. Тегишли фармонни мамлакатнинг амалдаги президенти Садир Жапаров имзолади.

Жаҳон

29.12.2025, 11:42

Янги йил арафасида фирибгарлар фаоллашди: битта ҳавола орқали банк картангиздан айрилишингиз мумкин

Янги йил байрамлари арафасида Telegram ва ижтимоий тармоқлар орқали “янги йил совғалари” ниқоби остидаги зарарли ҳаволалар фаол тарқалмоқда.

Ўзбекистон

29.12.2025, 10:29

174 оила кўчада қоладими?

Оилавий ётоқхонада яшаш — ҳуқуқ йўқ дегани эмас. Баъзилар оилавий ётоқхонада яшаётган инсоннинг қадри йўқ, деб ўйлайди.

Ўзбекистон

28.12.2025, 20:24

АҚШда Байден даврида қабул қилинган ўнлаб қонунлар бекор қилинди

АҚШ Конгрессидаги республикачилар 2025 йил давомида мамлакатнинг собиқ президенти — Жо Байден маъмурияти даврида қабул қилинган рекорд миқдордаги қонун ва қарорларни бекор қилди.

Жаҳон

28.12.2025, 10:23

Украина: Беларус Россия дронларига ҳаво ҳужумидан мудофаани четлаб ўтишда ёрдам бермоқда

Украина президенти Володимир Зеленский Беларус ҳудуди орқали Россия дронларининг Украина ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимини четлаб ўтишига кўмак берилаётганини маълум қилди.

Жаҳон

27.12.2025, 16:39

Янги қурилишдан уй харид қилиш: тўғри қарор қандай қабул қилинади?

Амалиёт шуни кўрсатмоқдаки, уй харид қилиш фақат квадрат метр ёки нарх танлаш билан чекланмайди. Бу — молиявий, ҳуқуқий ва стратегик жиҳатдан чуқур ўйлаб қабул қилиниши керак бўлган қарор.

Ўзбекистон

27.12.2025, 11:45