Давлат байроғидан фойдаланиш тартиби ўзгармоқда

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан ишлаб чиқилган янги қонун лойиҳаси Давлат байроғидан фойдаланиш маданиятини ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солиш, унга нисбатан ҳурмат ва эҳтиромни янада мустаҳкамлашни кўзда тутади.

17 феврал куни Адлия вазирлиги “Ўзбекистон Республикасининг Давлат байроғи тўғрисида"ги қонунга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақидаги лойиҳани жамоатчилик муҳокамасига чиқарди. Ҳужжатда байроқни вертикал ҳолда жойлаштириш, уни расмий тадбирларда қўллаш ҳамда дафн маросимларида фойдаланишнинг аниқ қоидалари белгиланган.

Вертикал жойлаштириш: янги стандарт ва талаблар

Эндиликда Давлат байроғини дастасиз, вертикал шаклда деворларга ёки махсус конструкцияларга ўрнатиш тартиби расмийлаштирилмоқда. Бунда байроқдаги рамзлар жойлашишига эътибор қаратилган: байроқ вертикал осилганда, ярим ой ва юлдузлар тасвири юқори ўнг бурчакда — кузатувчининг ўнг томонида бўлиши шарт. Байроқ матосининг пастки қисми эса ер сатҳидан камида 30 сантиметр баландликда туриши лозим.

Кўчалар ва майдонларда байроқни жойлаштиришда транспорт ҳаракати йўналиши ҳам инобатга олинади: ўнг томонлама ҳаракатланишдан келиб чиқиб, йўловчилар ва ҳайдовчилар учун байроқ рамзлари юқори ўнг бурчакда кўриниши, орқа томондан қаралганда эса чап томонда бўлиши белгиланган. Жамоат жойларига кириш қисмларида ҳам байроқ шу тарзда — кириб келаётган шахсга нисбатан ўнг бурчакда ой-юлдузлари билан кўринарли бўлиши талаб этилади.

Дафн маросимларида ҳурмат

Лойиҳанинг яна бир муҳим янгилиги — Давлат байроғини тобут устига ёпиш тартиби. Бу маросим давлат ва жамият тараққиётига ҳисса қўшган шахслар, хизмат бурчини бажаришда ҳалок бўлган ҳарбий хизматчилар ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи орган ходимлари учун кўзда тутилган.

Байроқнинг ой ва юлдузли қисми марҳумнинг бош қисми ва чап елкаси устида бўлиши, мато четлари эса ерга тегмасдан тобутни тўлиқ ёпиб туриши шарт. Байроқ устига ҳеч қандай буюм қўйиш тақиқланади. Жасад қабрга қўйилишидан олдин байроқ эҳтиром билан йиғиб олинади ва мақбул жойда сақланади.

Расмий хоналар ва оммавий тадбирлар

Ҳужжатда маҳаллий ҳокимият органлари мажлис залларида ва дипломатик ваколатхоналарда байроқни жойлаштириш тартиби ҳам аниқлаштирилган. Байроқ раислик қилувчининг орқа ёки ўнг томонида, иштирокчилар учун эса марказий ва тўсиқсиз кўринадиган жойда бўлиши лозим.

Агар залда бир нечта байроқ бўлса, Ўзбекистон байроғи ҳар доим ўнг томонда ёки композиция марказида — энг устувор ўринда бўлиши шарт. Оммавий тадбирларда, хусусан саф тортиб юришларда, Давлат байроғи сафнинг олд қаторида ёки ўнг қанотида олиб юрилади; уни бошқа байроқлардан кейин олиб юриш қатъиян тақиқланади.

Миллий рамзга нисбатан тақиқлар

Лойиҳа байроқка нисбатан ҳар қандай ҳурматсизликка чек қўйишни мақсад қилади. Жумладан, байроқни тескари осиш, унинг эстетик кўринишини бузиш, устига турли предмет қўйиш ёки рамзий мазмунини камситувчи ҳаракатлар тақиқланади.

Эслатиб ўтамиз, қонун лойиҳасининг жамоатчилик муҳокамаси 2026 йил 4 мартга қадар давом этади. Ҳар бир фуқаро миллий ғуруримиз тимсоли бўлган байроқдан фойдаланиш қоидаларини такомиллаштиришда фикр билдириши мумкин