Нега “Пиво ўлкаси”да ичкилик даражаси пасайиб кетди?

Пиво истеъмоли бўйича жаҳон чемпиони бўлган Чехияда рекорд даражадаги пасайиш қайд этилди. Пиво заводлари хавотирда бўлса-да, мутахассислар бу ўзгаришга ижобий баҳо бермоқда.

Жаҳон

08.05.2026, 17:11

Улашиш:

Нега “Пиво ўлкаси”да ичкилик даражаси пасайиб кетди?

10 миллион аҳолига эга Чехия Республикаси ўн йиллар давомида “пиво мамлакати” унвонини сақлаб келган. Дунёдаги ҳеч бир бошқа давлатда жон бошига бу қадар кўп пиво ичилмайди. Бироқ, истеъмолнинг рекорд даражада камайиши ортидан ушбу тарихий мақомга путур етди.

Чехияда барлар шунчаки ичимлик ичиладиган жой эмас. Улар ҳар бир чех шаҳрининг юраги бўлиб, бу ерда одамлар учрашади, карта ўйнайди, ҳаёт, дунё ва сиёсат ҳақида баҳслашади.

Ярослав Гашек, Богумил Грабал ва Ярослав Рудиш каби ёзувчиларнинг асарларида акс этган “бар суҳбатлари” Европа ва жаҳон адабиётининг ажралмас қисмига айланган.

Асрлар давомида пиво Чехия ўзига хослигининг муҳим қисми бўлиб келган.

Ҳатто коммунизм давридаги энг оғир иқтисодий инқирозлар пайтида ҳам “Pilsner Urquell” бренди дунёнинг турли нуқталарига экспорт қилинган.

Мамлакатда пиво билан боғлиқ ҳар қандай мавзу диққат марказидан тушмайди. Ичимлик нархлари, савдоси ва экспорти ҳақидаги янгиликлар катта қизиқиш билан кузатилади.

Сўнгги кунларда Чехияда бир маълумот барчанинг эътиборни тортди: 2025 йилда мамлакатда пиво истеъмоли жон бошига 121 литрга тушган, бу тарихдаги энг паст кўрсаткичдир.

Ушбу маълумот ҳатто Яқин Шарқдаги уруш туфайли ёқилғи нархининг ошиши ҳақидаги хабарларни ҳам соя остида қолдириб, мамлакатдаги деярли барча ОАВларнинг асосий мавзусига айланди.

“Сўнгги йилларда чехлар меъёрда истеъмол қилишга аҳамият бериб, соғлом турмуш тарзига амал қилмоқда”, - деди Чехия Пиво заводлари ва солод тайёрловчилар уюшмаси бош директори Томаш Слунетско.

“Одамлар пиво ичишга чиққанларида, миқдордан кўра хилма-хиллик ва сифатга кўпроқ қизиқмоқда. Буни алкоголсиз пиволарга бўлган талабнинг ўсиши ҳам тасдиқлайди”, – дея қўшимча қилди у.

Шунингдек, чехлар пивони энди бар ва ресторанлардан ташқарида истеъмол қилмоқда. Ўтган йили мамлакатда сотилган ҳар тўртта пиводан фақат биттаси бевосита умумий овқатланиш жойларида ичилган.

Чехия Пиво заводлари ва солод тайёрловчилар уюшмаси ҳукуматдан қуйма пиво учун қўшилган қиймат солиғини камайтиришни сўради. Сўнгги йилларда ярим литр қуйма пивонинг нархи 40 корунадан 50-60 корунагача (тахминан 2 доллардан 3 долларгача) кўтарилди.

Бундан ташқари, чех пивоси экспорт қилинадиган Германия каби мамлакатларда ҳам истеъмол сезиларли даражада камайган. Умумий ҳисобда, Чехияда пиво ишлаб чиқариш ўтган йили 4,3 фоизга қисқариб, 1,9 миллион литрни ташкил этди.

 

Миллий ўзликнинг бир қисми

Beer Culture in Czech Republic - WSJ

Кекса авлод вакилларининг айтишича, истеъмолнинг камайиши – чех жамияти анъаналарининг инқирозидан дарак экан. Бироқ турли мутахассислар ва шифокорлар ўзгаришни мамнуният билан қарши олди.

“Баъзи чехлар пивога ҳамон алкоголли ичимлик эмас, балки миллий ўзликнинг бир қисми сифатида қарашади”, – деб изоҳ берди Соғлиқни сақлаш вазирининг собиқ ўринбосари Том Филипп DW нашрига.

Филипп 20 йил аввал жон бошига истеъмол қарийб 160 литр бўлгани, бугун эса бор-йўғи 121 литрни ташкил этаётганини ижобий ҳолат деб баҳолайди.

Унинг фикрича, халқи аста-секин “муҳими кўп ичиш” шиори остидаги пивохўрлик одатидан воз кечяпти ва камроқ ичиш ёки умуман оғзига олмаслик нормал ҳолат деган қарорга келяпти. Бу эса саломатлик ва хавфсизлик нуқтаи назаридан яхши янгилик.

Ёш авлод, одатда, катталарга қараганда камроқ спиртли ичимлик ичса-да, истеъмол даражаси барибир юқорилигича қолмоқда. Айниқса, ҳажми камайгани билан, спиртли ичимликларни меъёридан ортиқ ичиш ва бунинг натижасида келиб чиқадиган хавф-хатарлар ҳамон мавжуд.

“Ёшлар орасида спиртли ичимликлар маслаҳат ва ёрдам хизматларининг ўрнини босаётгани жуда ташвишлидир”, – дейди Чехия Эмпирик тадқиқотлар институтининг катта таҳлилчиси Катерина Дуспивова.

Мактабларда алкоголь ва бошқа гиёҳванд моддалар бўйича 2024-йилги Европа тадқиқоти маълумотларига кўра, Чехиядаги 16 ёшли ўсмирларнинг 14 фоизи муаммоларини унутиш учун ичишган. 11 фоизи эса ўзини маҳзун ҳис қилганда алкоголдан таскин излашини айтган.

 

Алкоголь камайди, бироқ янги хавф-хатарлар мавжуд

Beer and antibiotics: enemies or friends? | Brasserie Lambic

Чех ёшлари учун алкоголь энди аввалгидек мақбул нарса ҳисобланмайди. Натижада янги хавфлар пайдо бўлмоқда.

Ёш авлод орасида алкоголь ўрнига, тартибга солинмаган янги моддалар истеъмоли кучайган. Шунингдек, улар ижтимоий тармоқлар ва онлайн ўйинларга ҳаддан ташқари муккасидан кетишган.

“Салмоқли вақтини виртуал оламда ўтказаётган чех ёшлари реал дунёда давомли муаммоларга дуч келмоқда. Бу борада қилишимиз керак бўлган вазифалар бисёр”, – дея хулоса қилди Дуспивова.

Муаллиф: Исомиддин Жуманазаров

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →

сўнгги янгиликлар

Трамп H-1B ишчи визаси учун 103 минг долларлик йиғимни доимий қилмоқчи

АҚШ президенти Дональд Трамп маъмурияти юқори малакали хорижий мутахассислар учун H-1B визасига доир янги аризаларга 103 265 долларлик йиғимни доимий жорий этишни таклиф қилди.

Сиёсат

25.08.2026, 15:19

Марадонанинг тўпи арзонга – 3,35 миллион долларга сотилди

1986 йилги Жаҳон чемпионатида Аргентина-Англия ўйинида ишлатилган Adidas Azteca тўпи ким ошди савдосида тахмин қилинган 10 миллион долларлик нархига ета олмади.

Спорт

25.08.2026, 15:08

Эрон ўғилларимдан бирини ўлдирмоқчи бўлди – Нетаньяху

“Эрон ўғилларимдан бирини ўлдиришга уринди, шунинг учун хавфсизлик чоралари ҳашамат эмас”, – деди Исроил бош вазири.

Жаҳон

25.08.2026, 14:01

Россия шахматчилари Самарқанддаги Жаҳон шахмат олимпиадасида қатнашмайди

FIDE Президентлик кенгаши Россия шахматчилари ва жамоаларининг Ўзбекистонда ўтказиладиган Жаҳон шахмат олимпиадасида иштирок этишига рухсат бермади.

Спорт

25.08.2026, 11:02

Эрон уруши фонида Ўзбекистонда бензин нархи 33 фоизга ошди

АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши ҳарбий ҳаракатлари бошланганидан кейин дунёнинг камида 145 мамлакатида бензин нархи ошган. Бу даврда Марказий Осиё давлатларида ҳам ёқилғи қимматлашган.

Иқтисодиёт

25.08.2026, 10:25

Қозоғистонда президентга яқин партия парламент сайловида ғалаба қозонди

Қозоғистонда бўлиб ўтган парламент сайловида президент Қосим-Жомарт Тоқаев маъмуриятини қўллаб-қувватловчи Adilet партияси 71,17 фоиз овоз олди.

Жаҳон

25.08.2026, 10:03

Илон Маск ҳамма ўқиши керак деб ҳисоблаган 9 та китоб

Дунёнинг биринчи триллионери Илон Маск кўп вақтини китоб ўқишга сарфлайди. У ҳамма ўқиши керак деб ҳисоблаган 9 та бадиий бўлмаган китобни санаб ўтган.

Маданий

24.08.2026, 18:06

Россия ва Украина мактабларни ҳам урушга мослаштирмоқда

Беш йилдан бери давом этаётган уруш Россия ва Украинада нафақат армияни, балки таълим тизимини ҳам ўзгартирмоқда.

Жаҳон

24.08.2026, 17:51

Шавкат Мирзиёев Дональд Трампга анъанавий ўзбек шийпонларини совға қилди

Миллий ҳунармандчилик намунаси бўлган иккита шийпон аллақачон Вашингтонга етказилган.

Ўзбекистон

24.08.2026, 17:37

Зеленский: Украина «Фламинго» ракеталари Россияда «қишлайди»

Украина президенти узоқ масофали зарба воситалари, жумладан, «Фламинго» ракеталари ишлаб чиқариш ҳажмини ошириш зарурлигини билдирди.

Жаҳон

24.08.2026, 15:50

Россияда қийин вазиятга тушган фуқароларга Ўзбекистонга қайтишда ёрдам кўрсатилади

Оғир молиявий аҳвол ёки бошқа мураккаб вазият сабабли Ўзбекистонга қайтиш имкониятига эга бўлмаганлар Миграция агентлигининг Россиядаги ваколатхонасига мурожаат қилиши мумкин. 

Ўзбекистон

24.08.2026, 15:10

Жисмоний шахсларга тегишли автотранспорт воситалари 5 миллионтага яқинлашди

Ўзбекистонда жисмоний шахсларга тегишли автотранспорт воситаларининг қарийб 93 фоизини енгил автомобиллар ташкил этади.

Ўзбекистон

24.08.2026, 14:53

Эрон АҚШ босимига қўшилган давлатларга нефть билан таҳдид қилди

Эрон АҚШнинг Теҳронга қарши иқтисодий босим чораларига қўшилган давлатларни душман сифатида кўришини маълум қилди. 

Жаҳон

24.08.2026, 11:30

АҚШ суди Ўзбекистон фуқароларига иммиграцион визалар тақиқини бекор қилди

Нью-Йорк федерал суди АҚШ Давлат департаментининг 75 давлат фуқароларига иммиграцион визалар беришни тўхтатиш тўғрисидаги қарорини ноқонуний деб топди. Қарор Ўзбекистон, Қозоғистон ва Қирғизистон фуқароларига ҳам дахл қилади.

Сиёсат

24.08.2026, 09:36

Беларусь 1 сентябрдан Финляндиядаги элчихонасини ёпади

Беларусь ҳукумати Хельсинкидаги дипломатик ваколатхона фаолиятини 2026 йил 1 сентябрдан тўхтатишга қарор қилди. Қарор сабаби ҳужжатда кўрсатилмаган.

Жаҳон

22.08.2026, 14:41

Арманистон Озарбайжонда қамалган собиқ сепаратистлар олдига кириш йўлини изламоқда

Арманистон Озарбайжонда жазо ўтаётган собиқ қарабоғ сепаратистларини консуллик нуқтайи назаридан зиёрат қилишни ташкил этишда бетараф учинчи давлатдан ёрдам сўраган.

Жаҳон

22.08.2026, 13:44

Ўзбекистонда 10-синф ўқувчилари ўқишини техникумга кўчириши мумкин бўлади

Бу ўқувчиларга касбий таълим олиш имкониятларини кенгайтиришга хизмат қилиши кутилмоқда. 

Таълим

22.08.2026, 13:06

Россия ТИВ Ўзбекистондан блогер Макаренко фаолиятига ҳуқуқий баҳо беришни сўради

Россия Ташқи ишлар вазирлиги Ўзбекистон ҳукуматидан блогер Никита Макаренко фаолиятига объектив ҳуқуқий баҳо беришни кутаётганини билдирди.

Сиёсат

22.08.2026, 12:00

Россиянинг Украинага охирги ҳужумлари оқибатида 16 киши ҳалок бўлди, 130 киши жароҳатланди

“Бундай ҳужумлар террорчилик ҳаракатларидан бошқа нарса эмас. Биз албатта жавоб қайтарамиз”, — деди Зеленский.

Жаҳон

22.08.2026, 10:47

Туркия Нетаньяхуни Интерполга бермоқчи

Туркия Бош вазир Биньямин Нетаньяху ва яна бир исроиллик амалдорга нисбатан Интерпол орқали халқаро қидирув эълон қилиш жараёнини бошлади.

Жаҳон

22.08.2026, 10:11

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →