Кам уйқу ҳам, кўп уйқу ҳам қаришни тезлаштиради

“UK Biobank” лойиҳаси доирасида халқаро тадқиқотчилар гуруҳи ярим миллионга яқин иштирокчидан тўпланган маълумотларни таҳлил қилиб, бир ҳолатни аниқлади.

Мунтазам равишда олти соатдан кам ёки саккиз соатдан кўп ухлайдиган одамларнинг бутун танасида тезроқ қариш белгилари намоён бўлади.

Жамоа “биологик қариш вақтлари” деб аталувчи воситалардан фойдаланди. Бу воситалар мия сканерлари, қон оқсиллари ва танадаги кимёвий белгилар каби биологик маълумотларга асосланиб, машинавий ўқитиш ёрдамида инсоннинг хронологик ёшига нисбатан неча йил тезроқ ёки секинроқ қариётганини кузатади.

Натижада тадқиқотчилар такрорланувчи У-симон боғлиқликни аниқладилар. Меъёрида ухлаган одамларда энг яхши саломатлик кўрсаткичлари кузатилган бўлса, ҳаддан ташқари кам ёки кўп ухлаганларда биологик қариш жараёни кучлироқ экани маълум бўлди.

Кам уйқу

Кам уйқу депрессия ва хавотир каби мия фаолияти билан боғлиқ бузилишларга алоқадор деб топилди.

Мия билан боғлиқ касалликлардан ташқари, кам уйқу қуйидагиларга сабаб бўлади:

-      юрак хасталиклари;

-      2-тоифа қандли диабет;

-      семизлик;

-      нафас йўллари касалликлари;

-      овқат ҳазм қилиш муаммолари.

Кўп ухлаш

Узоқ муддатли уйқу ҳам саломатлик муаммолари билан боғлиқлиги аниқланди, бироқ тадқиқотчиларнинг фикрича, бу ҳолат бевосита эмас, яширин зарар келтириши мумкин.

Олдинги тадқиқотлар уйқу асосан қариш ва миянинг патологик зўриқиши билан боғлиқлигини кўрсатган.

“Бизнинг тадқиқотимиз эса ўта кам ёки ўта кўп ухлаш деярли барча аъзоларнинг тезроқ қаришига олиб келишини намоён этди, — деди тадқиқотнинг етакчи муаллифи, доцент Жунҳао Вен.

Бироқ тадқиқотчилар юқоридаги ўзгаришларга фақатгина уйқу сабаб бўлмаслигини таъкидлашди.