Kam uyqu ham, ko‘p uyqu ham qarishni tezlashtiradi

“UK Biobank” loyihasi doirasida xalqaro tadqiqotchilar guruhi yarim millionga yaqin ishtirokchidan to‘plangan ma’lumotlarni tahlil qilib, bir holatni aniqladi.

Muntazam ravishda olti soatdan kam yoki sakkiz soatdan ko‘p uxlaydigan odamlarning butun tanasida tezroq qarish belgilari namoyon bo‘ladi.

Jamoa “biologik qarish vaqtlari” deb ataluvchi vositalardan foydalandi. Bu vositalar miya skanerlari, qon oqsillari va tanadagi kimyoviy belgilar kabi biologik ma’lumotlarga asoslanib, mashinaviy o‘qitish yordamida insonning xronologik yoshiga nisbatan necha yil tezroq yoki sekinroq qariyotganini kuzatadi.

Natijada tadqiqotchilar takrorlanuvchi U-simon bog‘liqlikni aniqladilar. Me’yorida uxlagan odamlarda eng yaxshi salomatlik ko‘rsatkichlari kuzatilgan bo‘lsa, haddan tashqari kam yoki ko‘p uxlaganlarda biologik qarish jarayoni kuchliroq ekani ma’lum bo‘ldi.

Kam uyqu

Kam uyqu depressiya va xavotir kabi miya faoliyati bilan bog‘liq buzilishlarga aloqador deb topildi.

Miya bilan bog‘liq kasalliklardan tashqari, kam uyqu quyidagilarga sabab bo‘ladi:

-      yurak xastaliklari;

-      2-toifa qandli diabet;

-      semizlik;

-      nafas yo‘llari kasalliklari;

-      ovqat hazm qilish muammolari.

Ko‘p uyqu

Uzoq muddatli uyqu ham salomatlik muammolari bilan bog‘liqligi aniqlandi, biroq tadqiqotchilarning fikricha, bu holat bevosita emas, yashirin zarar keltirishi mumkin.

Oldingi tadqiqotlar uyqu asosan qarish va miyaning patologik zo‘riqishi bilan bog‘liqligini ko‘rsatgan.

“Bizning tadqiqotimiz esa o‘ta kam yoki o‘ta ko‘p uxlash deyarli barcha a’zolarning tezroq qarishiga olib kelishini namoyon etdi, — dedi tadqiqotning yetakchi muallifi, dotsent Junhao Ven.

Biroq tadqiqotchilar yuqoridagi o‘zgarishlarga faqatgina uyqu sabab bo‘lmasligini ta’kidlashdi.