Adidas Исроилдаги реклама кампанияси ортидан узр сўради

Германиянинг спорт кийимлари ишлаб чиқарувчиси Adidas Исроилда ўтказилган реклама кампанияси ортидан танқидлар ва бойкот чақириқларига дуч келди. Баҳс компаниянинг оёқ-қўлида фарқ бўлган мижозлар учун мўлжалланган Single Shoe Service хизматини тарғиб қилган реклама материаллари сабаб юзага келган.

Рекламада Шалев Битон ҳам иштирок этган. У 2021 йилда Исроил армиясида хизмат қилган вақтида жароҳат олган ва чап оёғидан айрилган. Кейинчалик у чап оёғига протез кийган ва югуриш спорти билан шуғулланган. Битон реклама видеосида Adidas дўконида битта кроссовкани кийиб кўриши ва кейинчалик югуриши тасвирланган. Видео иброний тилида тайёрланган.

Single Shoe Service нима?

Single Shoe Service (Ягона поябзал хизмати)ни Adidas 2026 йил бошида Европанинг 23 давлатида ишга туширган. Дастур доирасида оёқ-қўлида фарқи бўлган мижозлар тўлиқ жуфтлик ўрнига ўзига керак бўлган битта оёқ кийимини жуфтлик нархининг 50 фоизига сотиб олиши мумкин. Компания хизмат ногиронлиги бўлган инсонларнинг спорт ва кундалик ҳаётда қулайроқ иштирок этишига ёрдам бериш мақсадида ишлаб чиқилганини билдирган.

Adidasнинг расмий маълумотига кўра, хизмат 2026 йил 19 январдан компания дўконлари фаолият юрита бошлаган. Дастур ишлаб чиқилишида ногиронлиги бўлган инсонлар ҳамда Паралимпия ҳаракати билан боғлиқ ташкилотлар иштирок этган.

Нега кампания баҳсга сабаб бўлди?

Баҳсга сабаб бўлган асосий омил — рекламада собиқ исроиллик ҳарбийнинг иштирок этиши ва кампаниянинг ампутация билан боғлиқ хизматни тарғиб қилиши бўлди.

Фаластинни қўллаб-қувватловчи фаоллар реклама кампаниясини Ғазодаги уруш ва у ерда жароҳатлар ҳамда ампутациялар сонининг ортиши фонида танқид қилди. Айрим гуруҳлар Adidas маҳсулотларини бойкот қилишга чақирди.

Шу билан бирга, Битон рекламадаги ягона ногирон спортчи бўлмаган. Анадолу агентлиги маълумотига кўра, у Исроилдаги Adidas дўконларида намойиш этилган кампанияда қатнашган 11 нафар ногирон спортчидан бири бўлган.

Adidas қандай муносабат билдирди?

Adidas кампанияни компаниянинг Исроилдаги маҳаллий жамоаси томонидан амалга оширилган маҳаллий ташаббус сифатида таърифлади. Компания реклама материалларидан бири кучли реакциялар ва хавотирларга сабаб бўлганини тан олиб, юзага келган ҳолат учун узр сўради.

Компания, шунингдек, танқидларни жиддий қабул қилаётганини билдирди. Шу билан бирга, Adidasнинг расмий маълумотларига кўра, Single Shoe Service дастури Исроилга хос лойиҳа эмас, балки аввал Европада йўлга қўйилган кенгроқ инклюзив хизмат ҳисобланади.

Баҳснинг икки томони

Кампания атрофидаги мунозарада икки хил ёндашув шаклланди. Танқидчилар рекламада собиқ ҳарбийдан фойдаланишни Ғазодаги уруш ва ногирон бўлиб қолган фаластинликлар муаммоси билан боғлаб, буни ноўрин деб баҳолади. Adidas эса хизматнинг асосий мақсади оёқ-қўлида фарқи бўлган инсонлар учун спорт поябзалидан фойдаланишни осонлаштириш эканини таъкидламоқда.

Шундай қилиб, можаро Adidasнинг ногиронлиги бўлган инсонлар учун ишлаб чиққан хизматининг ўзидан кўра, уни тарғиб қилишда танланган реклама образи ва кампаниянинг сиёсий жиҳатдан сезгир контекстга тўғри келиб қолгани билан боғлиқ бўлди.

 

Муаллиф: Ҳасанбой ОЧУН