“Tramp bilan gaplashishdan mamnun bo‘laman” –Tayvan prezidenti

Tayvan prezidenti Lay Ching-te payshanba kuni AQSH rahbari Donald Tramp bilan suhbatlashishdan “mamnun” bo‘lishini aytdi. Bunday muloqot qirq yildan ortiq davom etib kelgan diplomatik protokolni buzishi va Xitoyning keskin noroziligiga sabab bo‘lishi mumkin.

Oq uy Tayvanga qurol-yarog‘ sotish masalasini ko‘rib chiqayotgan bir paytda, chorshanba kuni Tramp jurnalistlarga Lay bilan gaplashishini ma’lum qildi.

Agar muloqot amalga oshsa, bu Vashington 1979-yilda diplomatik aloqalarni Taypeydan Pekinga o‘tkazganidan beri amaldagi Tayvan va AQSHning prezidentlari ilk bor bir-biri bilan suhbatlashishi bo‘ladi.

“Tayvan Tayvan bo‘g‘ozidagi mavjud barqaror status-kvoni saqlash tarafdori” va “Xitoy tinchlik va barqarorlikni izdan chiqaruvchi tomon”dir, — deya ma’lum qildi Lay.

"U bilan o‘zim gaplashaman. Men hamma bilan gaplashaman", — dedi Tramp.

Shu bilan birga, o‘tgan hafta Pekinga davlat tashrifi chog‘ida Xitoy raisi Si Szinpin bilan ajoyib uchrashuv o‘tkazganini qo‘shimcha qildi.

Xitoy orolni o‘z hududining bir qismi deb hisoblaydi va uni kuch ishlatib egallash bilan tahdid qiladi.  Trampning taxminicha, Tayvanga qurol-yarog‘ sotishdan Xitoy bilan savdolashishda vosita sifatida foydalanish mumkin.

Shundan so‘ng Lay hukumati hujumkor pozitsiyani egallab, AQShning Tayvanga nisbatan siyosati o‘zgarmaganini va Tramp Xitoy oldida orolga qurol sotish bo‘yicha hech qanday majburiyat olmaganini qat’iy ta’kidlay boshladi.

Tayvan Xitoyning har qanday ehtimoliy hujumini qaytarish uchun AQSH ko‘magiga qattiq tayanadi.

2016-yilda, o‘zining ilk saylovdagi g‘alabasidan so‘ng, saylangan prezident Tramp Tayvanning o‘sha vaqtdagi prezidenti Say Invenning telefon qo‘ng‘irog‘ini qabul qilib, Pekinning g‘azabini qo‘zg‘atgan hamda diplomatlar, jahon yetakchilari va Xitoy bo‘yicha mutaxassislarni hayratda qoldirgandi.