Yevropa Ittifoqi migratsiya masalasida Tolibon bilan muzokara o‘tkazmoqchi

Yevropa Komissiyasi rasman tan olinmagan Tolibon ma’muriyatini tartibsiz migratsiyaga qarshi kurashish va deportatsiyalar doirasida Tolibon rasmiylarini muzokaralarga taklif qilmoqda. Bu haqda Euronews nashri xabar berdi.

“Boshpana so‘rovi rad etilganlarni Afg‘onistonga qaytarish masalasida Tolibon hukumati bilan muzokara qilish kerak. Yevropaning boshqa chorasi yo‘q”, – dedi Yevropa Ittifoqining migratsiya bo‘yicha komissari Magnus Brunner jurnalistlarga.

U payshanba kuni Bryusselda o‘tkazilishi rejalangan hamda tanqidchilarning fikricha, blokning qadriyatlariga zid bo‘lgan ehtimoliy uchrashuvni himoya qildi.

Tolibon rasmiylariga Belgiyaga tashrif buyurish uchun hali viza berilmagan va uchrashuv sanasi belgilanmagan bo‘lsa-da, allaqachon Bryusselda noroziliklarga sabab bo‘ldi bu holat.

2021-yilda Tolibon hokimiyat tepasiga qaytib, Islom qonunlarini qat’iy joriy qilgach, Yevropa davlatlari Kobuldagi elchixonalarini yopgan.

Ayollar uydan chiqqanda deyarli butunlay yopinib yurishi shart va ularga ko‘plab jamoat joylariga, jumladan, parklar va sport zallariga kirish taqiqlangan, qizlarning ta’lim olishi esa 12 yoshgacha.

Huquq himoyachilariga ko‘ra, millionlab odamlar ochlik va iqtisodiy qiyinchiliklarga yuz tutayotgan hamda og‘ir gumanitar inqiroz ichida qolgan mamlakatga muhojirlarni qaytarish – qonun va axloq me’yorlariga muvofiq emas.

Bu “Tolibon”ni tan olish emas

Brunnerning ta’kidlashicha, muzokaralar “Tolibon rejimi”ni tan olishni anglatmaydi. Ular bilan muloqotni davom ettirish Yevropa manfaatlariga to‘la mos keladi.

“Bundan tashqari, boshpana so‘raganlar va boshpana izlovchilarning ahvolini yaxshilash uchun ham ular bilan gaplashish muhim”, - dedi Brunner.

Jamoatchilik fikri keskinlashishi qit’ada o‘ta o‘ng kuchlarning saylovlardagi yutuqlariga turtki berayotgani sabab, Yevropa hukumatlari migratsiya borasida qat’iyroq pozitsiyaga intilmoqda.

Migrantlar oqimi kamayishi bilan Bryusselda asosiy e’tibor repatriatsiya tizimini takomillashtirishga qaratildi.

1 million afg‘onistonlik ariza bergan

Blokning ma’lumotlar agentligiga ko‘ra, Yevropa Ittifoqi 2013–2024-yillar oralig‘ida afg‘onistonliklardan boshpana so‘rab topshirilgan bir millionga yaqin arizani qabul qilgan. Bu davr mobaynida ularning yarmiga yaqini ma’qullangan.

O‘tgan yili Yevropa Ittifoqiga a’zo 27 davlatdan 20 ga yaqini mamlakatda qolish huquqiga ega bo‘lmagan ayrim muhojirlarni, xususan, jinoiy javobgarlikka tortilganlarni Afg‘onistonga qaytarishga qiziqish bildirgan edi.

Bu borada oldinga siljigan Germaniya 2024-yildan beri jinoiy javobgarlikka tortilgan 100 dan ortiq afg‘onistonlikni deportatsiya qildi.