Kreml uruş xarajatlarini qoplaş uçun soliqlarni oşirmoqçi

Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirişi davlat ğaznasiga jiddiy ta’sir ötkazayotgan paytda, Vladimir Putin boşçiligidagi hukumat uruşni moliyalaştiriş uçun mablağ izlamoqda.

Şu maqsadda, u tobora tinç aholi ehtiyojlarini ikkinçi darajaga tuşirgan holda soliqlarni oşirişni rejalaştirmoqda.

Mamlakatning 2027–2029-yillarga möljallangan davlat budjeti 29-oktyabr kuni parlament tomonidan uç öqişning birinçisida ma’qullandi. 

AP naşrining yozişiça, parlament amalda mustaqilligini töliq yöqotgan. Uşbu budjet sentyabr oyidagi parlament saylovlaridan söng e’lon qilingan bir qator oşirilgan soliqlarni ham öz içiga olgan.

Ötgan yili Kreml soliqlarni yoppasiga oşirib, xarid çeklaridagi qöşilgan qiymat soliğini (QQS) kötargan va köpgina kiçik biznes vakillarini QQS tölaşga majbur qilgandi. Biroq bu safar “pul undiriş” çoralari torroq doirani – toğ-kon sanoati kompaniyalarini, şuningdek, investitsiya daromadlari, mulk savdosi va bank hisobvaraqlariga ega bölgan badavlat fuqarolarni nişonga olgan.

Bu yilgi budjet taqçilligi kutilgan prognozlardan oşib ketdi. Bunga noharbiy kompaniyalar uçun yuqori foiz stavkalari, işçi kuçi yetişmasligi va Ukrainaning neftni qayta işlaş zavodlari-yu, eksport terminallariga zarbalari, şuningdek, haddan taşqari katta harbiy xarajatlar va sust iqtisodiy ösiş sabab bölgan.

Kiyev iqtisodiyot maktabi ma’lumotlariga köra, avgust oyi yakuniga kelib taqçillik 5,8 trillion rublga (72 milliard dollar) yetgan. Bu ötgan yilgi körsatkiçdan deyarli 50 foizga köp va avvalroq qayta körib çiqilgan 4,8 trillion rubllik maqsadli körsatkiçdan ham yuqori.

Konçilikdan tortib xorijiy xaridlargaça yangi soliqlar

Ötgan yildan beri narxlar kötarilgan. Hukumat bu jarayonda foyda körgan toğ-kon kompaniyalarining qöşimça daromadiga 20-30 foiz miqdorida soliq solişni taklif qilmoqda. Buning temir rudasi, nikel va oltin qazib oluvçi kompaniyalarga ta’siri katta. 

Yana bir çora foizlar, dividendlar va mulk sotişdan olingan daromadlarga 13 foizdan 22 foizgaça bölgan yuqori stavkalarni belgilaydi. Hozirda bunday daromadlar miqdori 2,4 million rubldan (29 800 dollar) kam bölganda 13 foiz va undan oşganda 15 foiz stavkada soliqqa tortiladi.

1-yanvardan kuçga kiradigan boşqa takliflar qatoriga har bir jönatma uçun 100 rubllik tölov hamda onlayn xarid qilingan, qiymati 200 yevrodan kam bölgan va ilgari soliqdan ozod etilgan xorijiy tovarlar uçun 22 foizlik QQS kiritilgan. Şuningdek, “döst bölmagan mamlakatlar”dagi xorijiy investorlarning çeklangan hisob raqamlariga tölanadigan dividendlaridan 35 foizlik soliq ham undiriladi.