Rossiya neftidan voz kechayotgan Turkiya endi Qozogʻistonga yuzlandi

Maʼlumotlarga koʻra, AQSh, Yevropa Ittifoqi va Buyuk Britaniyaning Rossiya neft sektoriga qarshi joriy etgan sanksiyalari Turkiyaning import siyosatini oʻzgartirgan. Shunga qaramay, Turkiya hozircha Rossiya neftini import qiluvchi yirik davlatlar — Xitoy va Hindiston bilan bir qatorda qolmoqda.

Turkiyaning eng yirik neft qayta ishlash korxonalaridan biri — Ozarbayjonning SOCAR davlat kompaniyasiga tegishli STAR zavodi yaqinda Qozogʻiston, Iroq va boshqa davlatlardan toʻrtta partiya neft sotib olgan.

Reuters maʼlumotlariga koʻra, yetkazib berish hajmi kunlik 77 mingdan 129 ming barrelgacha baholanmoqda. Ilgari STAR asosan Rossiya neftidan foydalangan boʻlib, 2024 yilning sentabr–oktabr oylarida bu koʻrsatkich kunlik 210 ming barrelni tashkil etgan.

Manbalarning taʼkidlashicha, toʻrtinchi partiya — Qozogʻistonda qazib olinadigan KEBCO turi nefti boʻlib, u Rossiyaning Urals markasiga sifat jihatdan yaqin. 2025 yilda STAR zavodi Qozogʻiston neftini faqat bitta partiyada import qilgan, 2024 yilda esa umuman xarid qilmagan.

Turkiyaning yana bir yirik neft qayta ishlash kompaniyasi — Tupras ham Urals neftiga oʻxshash turdagi neft xaridini koʻpaytirmoqda. Reuters maʼlumotlariga koʻra, hozircha yetkazib berish Iroq, Braziliya va Angoladan amalga oshirilayotgan, ammo kelgusida Qozogʻiston ham Tupras uchun asosiy xomashyo manbaiga aylanishi mumkin.

Ayni paytda Rossiya nefti Turkiyaning umumiy import hajmining 47 foizini tashkil etmoqda. Yanvar–oktabr oylarida mamlakat kunlik 669 ming barrel xom neft import qilgan boʻlib, shundan 317 ming barreli Rossiyadan keltirilgan.

Shu bilan birga, Turkiya hozirda Qozogʻiston neftini import qiluvchi eng yirik oʻnta davlatdan biri hisoblanadi. Turkiya Qozogʻistonda eksport qilinayotgan umumiy neft hajmining 3 foizini sotib oladi. 2024 yilda Turkiya 2 million tonna xom neft import qilgan boʻlsa, 2025 yilda bu koʻrsatkichning yanada oshishi kutilmoqda.