Дунё харитаси янгиланмоқда: Африка аслида биз ўйлагандан анча катта
Меркатор харитасида Африка Гренландияга деярли тенгдек кўринади. Аслида эса Африка ҳудуди Гренландияникидан қарийб 14 баравар катта.
Жаҳон
08.09.2026, 16:09
Улашиш:

Дунё харитаси янгиланиши мумкин. БМТ Бош Ассамблеяси қитъалар ва мамлакатлар майдонини ҳақиқатга яқинроқ акс эттирувчи харита проекцияларидан фойдаланишни рағбатлантирувчи резолюцияни 164 овоз билан қабул қилди. Ташаббус Того томонидан илгари сурилган бўлиб, Африка Иттифоқи томонидан қўллаб-қувватланган. Резолюция 2026 йил 4 сентябрда маъқулланган.

Нега ҳозирги харита муаммоли?
Бугун дунёда кенг қўлланадиган Меркатор проекцияси 1569 йилда фламанд картографи Герард Меркатор томонидан яратилган. У хато харита эмас — асосий мақсади денгизчилар учун навигацияни енгиллаштириш бўлган. Унда йўналишларни сақлаш муҳим афзаллик ҳисобланган. Бироқ Ер шарини текис харитага туширишда ҳудудларнинг нисбий майдони бузилади. Экватордан узоқлашган сари, айниқса қутбларга яқин ҳудудлар харитада аслидагидан каттароқ кўринади.
Бунинг энг машҳур мисоли — Африка ва Гренландия.
Оддий Меркатор харитасида улар деярли бир хил катталикда кўринади. Аслида эса Африканинг майдони Гренландияникидан қарийб 14 баравар катта. Африка ҳудуди тахминан 30,3 миллион квадрат километрни ташкил этади.
Африканинг ҳақиқий кўламини тасаввур қилиш учун яна бир таққослаш: қитъа ҳудудига АҚШ, Хитой, Ҳиндистон ва Европанинг катта қисмини биргаликда жойлаштириш мумкин.

Қандай харита таклиф қилинмоқда?
БМТ резолюцияси қитъаларнинг майдон нисбатларини аниқроқ кўрсатадиган, жумладан Equal Earth каби проекциялардан фойдаланишни рағбатлантиради. Бундай проекцияларда Африка ва бошқа қитъаларнинг нисбий ҳажми Меркатор харитасига қараганда ҳақиқатга яқинроқ тасвирланади.
Шу билан бирга, резолюция мажбурий эмас ва Меркатор харитасидан фойдаланишни тақиқламайди. У ҳукуматлар, таълим муассасалари ва технология компанияларини аниқроқ харита проекцияларидан фойдаланишга ундайди.
Бу қарор келгусида мактаб дарсликлари, оммавий ахборот воситалари ва рақамли хариталарда дунё қандай кўринишда тасвирланишига таъсир қилиши мумкин.
Муаллиф: Ҳасанбой ОЧУН
Жаҳон
08.09.2026, 16:09
Улашиш:
мавзуга оид янгиликлар

БМТ Африканинг ҳақиқий харитасини қўллаб-қувватлади
Жаҳон
05.09.2026, 11:40

Судан ва Жанубий Суданда дрон ҳужуми: 153 киши ҳалок бўлди
Жаҳон
21.10.2026, 12:12

Сунъий интеллект пойгаси: Ҳиндистон Deep Tech учун $25 миллиард йўналтирмоқчи
Фан-технология
29.09.2026, 16:13

Европа мигрантларни Ўзбекистонга юбориши мумкинми?
Ўзбекистон
17.11.2026, 12:11

СИ киберҳужумчилар имкониятини оширяптими?
Фан-технология
07.11.2026, 12:27

Ҳиндистонда йигит AI ёрдамида ўзини ўғирлатди
Жаҳон
02.11.2026, 11:04
машҳур янгиликлар

Ўзбек алифбосидаги тўрт ҳарф ўзгарди
Таълим
21.10.2026, 14:48

Хитой футболининг қулаши
Спорт
04.11.2026, 14:44

Ўзбекистонда онлайн харидорларнинг 70 фоизи ишлатилган товар сотиб олган
Ўзбекистон
04.11.2026, 11:45

Ҳиндистонда йигит AI ёрдамида ўзини ўғирлатди
Жаҳон
02.11.2026, 11:04

Таиланд ўзбекистонликлар учун визасиз режимни қайтарадими?
Ўзбекистон
28.10.2026, 12:16

Каспийдаги фожиадан сўнг Қозоғистон армиясида катта ўзгариш
Жаҳон
22.10.2026, 11:12
сўнгги янгиликлар

Тошкентда ҳайвонлар ва қушлар оммавий нобуд бўлаётгани ростми?
Ўзбекистон
17.11.2026, 17:26

Эбола вирусидан 6 минга яқин киши вафот этди
Жаҳон
17.11.2026, 15:33

Тошкентдан Астраханга поезд қатнови йўлга қўйилади
Ўзбекистон
17.11.2026, 12:28

Европа мигрантларни Ўзбекистонга юбориши мумкинми?
Ўзбекистон
17.11.2026, 12:11

Бузиладиган уй эгалари учун янги таклиф: 1,5 баравар катта уй-жой
Ўзбекистон
16.11.2026, 17:32

Айрим тадбиркорлар импорт ҚҚСни бошқача тўлайди
Иқтисодиёт
16.11.2026, 15:22

Ўзбекистонда ҳафта давомида ҳарорат ўзгаради
Ўзбекистон
16.11.2026, 12:39

Ҳиндистонда мусулмонлар депортация ва ҳибс хавфига дуч келмоқда
Жаҳон
16.11.2026, 11:02

Банк иловаларидан фойдаланишда биометрия талаби ўзгарди
Иқтисодиёт
16.11.2026, 10:31

Тошкентда ОИВ юқтирган беморлар қанча?
Ўзбекистон
16.11.2026, 10:21

Шоҳрух Ғиёсов нега лавозимидан озод этилди?
Ўзбекистон
15.11.2026, 17:09

Яманда қамал сабаб касалликлар тарқалмоқда
Жаҳон
14.11.2026, 14:21

Женсен Хуанг Nvidia’дан кетди: компанияни энди ким бошқаради?
Жаҳон
14.11.2026, 13:19

Уч буюк давлат раҳбари Хитойда учрашади
Жаҳон
14.11.2026, 10:05

АҚШда 2026 йилда депортация ва ҳибсга олишлар сони рекордга етди
Жаҳон
13.11.2026, 14:50

Тошкентда автомобилларни эвакуация қилиш тартиби ўзгардими?
Ўзбекистон
13.11.2026, 12:32

Ўзбекистонда илк бор жорий этилган сунъий музлик – “Ice Stupa” қандай технология?
Ўзбекистон
13.11.2026, 12:12

Ҳормуздаги ҳужумлар нефть қазиб олиш ҳажмига таъсир этдими?
Иқтисодиёт
13.11.2026, 09:04

«Ғазоликларнинг аҳволи оғир»: Люис Ҳемилтон Исроилга мурожаат қилди
Жаҳон
12.11.2026, 16:42

Толибон эркак шифокорларнинг аёлларни даволашини чекламоқда
Жаҳон
12.11.2026, 15:46
машҳур янгиликлар

Ўзбек алифбосидаги тўрт ҳарф ўзгарди
Таълим
21.10.2026, 14:48

Хитой футболининг қулаши
Спорт
04.11.2026, 14:44

Ўзбекистонда онлайн харидорларнинг 70 фоизи ишлатилган товар сотиб олган
Ўзбекистон
04.11.2026, 11:45

Ҳиндистонда йигит AI ёрдамида ўзини ўғирлатди
Жаҳон
02.11.2026, 11:04

Таиланд ўзбекистонликлар учун визасиз режимни қайтарадими?
Ўзбекистон
28.10.2026, 12:16

Каспийдаги фожиадан сўнг Қозоғистон армиясида катта ўзгариш
Жаҳон
22.10.2026, 11:12
