БМТ Африканинг ҳақиқий харитасини қўллаб-қувватлади

Того ва Африка давлатлари ташаббуси билан илгари сурилган ҳужжат 164 та овоз билан қўллаб-қувватланди. АҚШ резолюцияга қарши овоз берди, олти давлат бетараф қолди.

Нега Меркатор харитаси танқид қилинмоқда?

Ҳозиргача дунё хариталарининг кенг тарқалган вариантларидан бири — XVI асрда яратилган Меркатор проекцияси.

У денгиз навигацияси учун қулай бўлса-да, экватордан узоқлашган сари ҳудудларнинг нисбий ҳажмини катталаштириб кўрсатади. Шу сабабли Африка ва Жанубий Америка каби экваторга яқин ҳудудлар харитада ҳақиқий ҳажмига нисбатан кичикроқ кўринади. Масалан, Меркатор харитасида Гренландия Африкага яқин ҳажмда тасвирланиши мумкин, аслида эса Африка майдони Гренландиядан қарийб 14 баравар катта.

"Тенг ер" харитаси таклиф қилинмоқда

Резолюция давлатлар, халқаро ташкилотлар, таълим муассасалари ва технология компанияларини ҳудудларнинг нисбий ҳажмини аниқроқ акс эттирадиган хариталардан фойдаланишга ундайди.

Шундай вариантлардан бири — 2018 йилда яратилган "Тенг ер" проекцияси. У қитъаларнинг майдонини бир-бирига нисбатан аниқроқ кўрсатишга мўлжалланган.

Бироқ БМТ резолюцияси Меркатор проекциясини тақиқламайди. У мажбурий характерга эга эмас ва мамлакатларни муайян харита туридан фойдаланишга мажбур қилмайди. Меркатор проекцияси навигация каби айрим соҳаларда ҳануз фойдали ҳисобланади.

Того: хариталар дунёқарашга таъсир қилади

Ташаббусни илгари сурган Того ташқи ишлар вазири Робер Дусси хариталар таълим, тасаввур ва жамиятнинг дунё ҳақидаги умумий қарашини шакллантиришини таъкидлади.

Унинг фикрича, Африканинг хариталарда кичикроқ кўрсатилиши қитъанинг рамзий равишда ҳам кичрайтириб тасаввур қилинишига олиб келган. Того энди мактаблардаги география дарсликларида янги проекциядан фойдаланишни режалаштирмоқда.

АҚШ резолюцияга қарши чиқди

АҚШ БМТдаги овоз беришда ягона қарши овоз берган давлат бўлди. Вашингтон вакили резолюцияни «идеологик лойиҳа»нинг бир қисми сифатида баҳолаб, БМТнинг халқаро тинчлик ва хавфсизликка оид муҳим масалалар ўрнига хариталар ҳақида муҳокама олиб бораётганини танқид қилди.

Франция эса ташаббусни қўллаб-қувватлади ва Меркатор проекциясидан воз кечишини маълум қилди. Мамлакат ташқи ишлар вазири Жан-Ноэль Барро харитани ўзгартириш дунёни ўзгартирмаслигини, аммо бузиб кўрсатилган тасвирни тўғрилаш ҳақиқатни аниқроқ акс эттириш эканини таъкидлади.

БМТ резолюцияси шу тариқа дунё хариталарини қандай тасвирлаш масаласини яна кун тартибига олиб чиқди. Бироқ амалда қайси проекциядан фойдаланиш масаласи ҳозирча давлатлар, таълим муассасалари ва технология компанияларининг ихтиёрида қолади.