Xirosimaga atom bombasi taşlanganiga 81 yil töldi

6-avgust kuni Xirosima şahri AQŞ tomonidan bombasi taşlanganining 81 yilligini xotirladi. Bu haqda Euronews yozdi.

Şahar meri yirik davlatlarni uruşlar olib borayotgani uçun tanqid qilib, ularni yadroviy qurolga egalikni tiyib turiş vositasi sifatida oqlaşni töxtatişga çaqirdi.

“Yadro qurolining noinsoniyligiga köz yumiş va öz farovonligi yölida kuç işlatişni oqlaş, oxir-oqibat yana bir Xirosima yoki Nagasaki fojiasiga öxşaş şafqatsiz qasos oliş girdobiga tortadi. Afsuski, köplab siyosiy yetakçilar hamon yadroviy tiyib turişni maqbul yondaşuv deb, zöravonlikni qonuniylaştirmoqda. Bu esa yadro qurolidan xoli dunyo orzusini bizdan yanada uzoqlaştiradi”, — dedi Kazumi Matsui.

Şuningdek, u har bir fuqaroni ötmişdan saboq olib, amaliy harakat qilişga da’vat etdi.

Marosimda 50 ming kişi, jumladan, 120 ga yaqin mamlakat va mintaqa vakillari, şu qatorda AQŞ va Eron ham iştirok etişi rejalaştirilgan.

Ertalab soat 8:15 da — AQŞning B-29 bombardimonçi samolyoti şaharga bomba taşlagan vaqtda — tinçlik qönğiroği çalinib, bir daqiqalik sukut saqlandi.

Yaponiya yadroviy siyosatini özgartiradimi?

Boş vazir Sanae Takaiçi BMTning yadro qurollari tarqalişining oldini oliş töğrisidagi şartnomasi doirasida yadro quroli heç qaçon qöllanmaydigan dunyoga erişiş uçun “realistik yondaşuv” qöllaşini bildirdi.

Bu yilgi marosim Sanae Takaiçi boşçiligidagi hukumat Yaponiyaning yadroviy qurolga ega bölmaslik böyiça uç tamoyilini yumşatişi mumkinligi haqidagi taxminlar kuçayayotgan bir paytda ötkazilmoqda.

Takaiçi mazkur tamoyillarni qayta körib çiqiş tarafdori hisoblanadi. Xususan, u uçinçi tamoyil — yadro qurollarining Yaponiya hududiga olib kirilişiga yöl qöymaslik qoidasini bekor qiliş imkoniyati muhokama qilinişi zarurligini bildirgan.

Uning sözlariga köra, Yaponiya uruşdan keyingi uçta yadroviy tamoyilini saqlab kelmoqda, biroq kelajakda ham şu siyosatga sodiq qoliş majburiyatini olmagan.

Atom bombasidan tirik qolganlar xalqaro hamjamiyat, jumladan, Yaponiya tomonidan ham tiyib turiş vositasi sifatida yadro quroliga ega böliş ğoyasini qöllab-quvvatlaş ortib borayotganidan norozi.

Yaponiya AQŞning yadroviy himoyasi ostida bölib, Vaşingtondan bu majburiyatga sodiqlik va yanada kuçliroq himoyani qayta-qayta tasdiqlaşini sörab keladi.

2-jahon uruşi yakuni

1945-yil 6-avgustda Xirosimaning bombardimon qilinişi 140 000 kişining umriga zomin böldi. Uç kundan söng Nagasakiga taşlangan ikkinçi bomba esa 70 000 kişini halok qildi. 15-avgust kuni Yaponiya taslim böldi va bu bilan Ikkinçi jahon uruşi hamda mamlakatning Osiyodagi qariyb yarim asrlik tajovuzkorligiga nuqta qöyildi.

Hozirda tirik qolganlar soni 91 105 nafarga kamaygan, bu — dastlabki raqamning taxminan törtdan bir qismi. Ularning örtaça yoşi 86 dan oşgan. Omon qolganlar xotiralar sönib borayotganidan xavotirda.

BMT boş kotibi Antoniu Guterriş esa öz yozma bayonotida yadro qurolining dahşati – Xirosima bergan saboqlardan faqat bittasi ekanini, bu kabi qurollarni qöllaş yoki u bilan tahdid qilişni tasavvur ham qilib bölmaydigan dunyoni barpo etiş zarurligini ta’kidladi.