Путин Озарбайжонга нима мақсадда борди?

Россия Президенти Путиннинг Озарбайжонга қандай мақсадда боргани икки ҳукуматнинг расмий матбуотида очиқланганига қарамай, таҳлилчилар томонидан турли муҳокамаларга сабаб бўлмоқда. Бу ҳақда BBC нашри томонидан тайёрланган қуйидаги мақолада батафсил билиб олишингиз мумкин.

Жаҳон

19.08.2024, 15:13

Улашиш:

Putin Ozarbayjonga nima maqsadda bordi?

Putin Ozarbayjonga nima maqsadda bordi?

Кеча, 18 август куни Россия Президенти Владимир Путин Озарбайжон Президенти Илҳом Алиев билан кўришиш мақсадида Баку шаҳрига борди. Бу Путиннинг икки йил аввал Украинага қарши уруш бошлаганидан бери Озарбайжонга қилган илк ташрифи. 

Расмий маълумотларга кўра, у икки кун — 18 ва 19 август кунлари Озарбайжонда бўлади. Путиннинг Бокуга қилган ташрифи Россия ҳудудида — Курск вилоятида  Украина армиясига қарши жанглар кетаётган бир вақтда содир бўлди. 

Кремль берган маълумотларга кўра, ташриф чоғида Озарбайжон ва Россия ўртасидаги иттифоқчилик ва стратегик муносабатларни ривожлантириш масалалари муҳокама қилинади. Шунингдек, Путин Президент Алиев билан Озарбайжон ва Арманистон ўртасидаги тинчлик жараёнини муҳокама қилмоқчи. 

Россия томони Украина ерларини аннексия қилгани учун Ғарб томонидан яккаланиб қолганидан сўнг, у иттифоқчилар билан алоқаларини мустаҳкамлаш ва янги алоқаларни тиклашга ҳаракат қилмоқда. Айнан Россия армияси Украина ҳудудига бостириб кирган кунларда Озарбайжон билан иттифоқчилик шартномаси имзоланган эди. Озарбайжон ҳукумати Украина ва Ғарб давлатлари билан яхши муносабатда бўлса ҳам бу ҳолат Россия Федерацияси билан алоқаларига  таъсир қилмаган. 

"Президент Илҳом Алиев ҳаммасини бир маромда олиб боряпти. Бу галги давлат ташрифи ҳам Россия раҳбарига уни қўллаб-қувватлашини бутун дунёга кўрсатиш учун амалга оширилгани ҳеч кимга сир эмас. Шуниси эътиборга лойиқки, Путин Озарбайжонга ташриф буюришдан олдин Шимолий Корея ва Ветнамга давлат ташрифларини амалга оширган", дейилади BBC нашри томонидан тайёрланган мақолада.

Газ савдоси 

Россиянинг Украинага бостириб кириши ва Ғарб санкциялари жорий этилиши ортидан Москва Европа давлатларига газ экспортини тўхтатди. Бунинг эвазига Озарбайжон Европа Иттифоқи билан шартнома имзолади ва Россия газисиз қолган Европа давлатларига газ етказиб бериш экспортини оширишга келишиб олди. 

Сиёсий таҳлилчи Фуад Шаҳбозовнинг фикрича, Владимир Путиннинг Озарбайжонга бу галги ташрифидан кўзланган асосий мақсадлар иқтисодий ва биринчи навбатда, энергетика масалалари билан боғлиқ. Унинг фикрича, ташриф давомида Озарбайжон ва Россия ўртасида газ ташиш бўйича янги ҳужжат имзоланиши мумкин. 

Шаҳбозовнинг сўзларига кўра, бу ташрифдан яна бир мақсад — Арманистон ва Озарбайжон ўртасидаги тинчлик жараёнидаги Россия позициясини мустаҳкамлаш бўлиши мумкин. 

Унинг фикрича, сўнгги пайтларда Ғарб институтлари икки давлат ўртасидаги зиддиятни ҳал қилишда фаоллашган ва Россия Жанубий Кавказ минтақасида ўз таъсирини тиклашдан манфаатдор.

"Ушбу ташриф Россиянинг минтақага қизиқишини тасдиқлашга қаратилган", дейди таҳлилчи.

Икки томонлама ўзаро ҳамкорлик

"Россия томони ҳали ҳам Озарбайжон ва Арманистон ўртасидаги муносабатларни нормаллаштиришга ҳар томонлама ҳисса қўшишга тайёр", деб ёзади "РИА Новости" Кремлга таяниб. 

Озарбайжон ва Арманистон сўнгги ойларда чегараларни делимитация қилиш ва тинчлик шартномасини тузиш бўйича тўғридан тўғри музокаралар олиб бормоқда. Бу эса тинчлик битимини имзолашга тайёрлигини билдиради. 

Август ойида Баку ва Ереван Озарбайжон ва унинг Нахичеван эксклавини боғлайдиган транспорт магистралининг бандини, Бакуда "Зангезур коридори"ни тинчлик битими лойиҳасидан чиқариб ташлади. Боку ва Москва Озарбайжон ва Нахичеван ўртасидаги йўлни Россия назорат қилишини хоҳлашди, аммо Арманистон бунга қарши чиқди. 

Арманистон ва Россия ўртасидаги келишмовчиликлар иккинчи Қорабoғ урушидан кейин пайдо бўлди. Расмий Ереван уруш пайтида Россия ва КХШТ унга ёрдам бермаганидан норози бўлди. Арманистоннинг қурол-яроғ ва армияни тайёрлаш учун ғарбий мамлакатларга мурожаат қилиши ҳам Россиянинг норозилигини келтириб чиқарди. Расмий Москва НАТОга аъзо давлатларнинг Арманистонда бўлишини маъқулламайди. 

Бу омиллар (шунингдек, Путин ва Арманистон Бош вазири Никол Пашинян ўртасидаги шахсий адоват) сўнгги йилларда Россия ва Арманистонни узоқлаштирди. 

Россия ва Арманистон иттифоқчи бўлишига қарамай, Владимир Путин у ерга бормади, чунки Арманистон Халқаро жиноят судининг (ICC) қарорларини бажариш тўғрисидаги битимининг аъзоси ҳисобланди. 2023 йил 17 мартда эса Халқаро жиноят суди Россия Президенти Владимир Путинни ҳибсга олиш учун ордер берган. 

Ташрифда Эроннинг алоқадорлиги борми?

Россия Президенти Владимир Путиннинг бугунги ташрифидан сал олдин, 6 август куни Россия Хавфсизлик кенгаши котиби Сергей Шойгу Озарбайжонга ташриф буюриб, Президент Илҳом Алиев билан учрашган эди. У Бокуга келишда олдин Эрон давлатига ҳам бўлди. 

Сергей Шойгу Теҳронда ХАМАС раҳбари Исмоил Хания ўлдирилганидан бир ҳафта ўтгач, Эронга ташриф буюрди ва Бoкуда учрашув ўтказди. Шундан сўнг у Рoссияга қайтди. Ташриф давомида Шойгу Жанубий Кавказда тинчлик ва хавфсизлик каби масалалар ҳақида гапирди, аммо минтақа мамлакатларидан фақат Озарбайжонга келди. 

Мутахассисларнинг фикрига кўра, Россия юқори мартабали амалдорининг аввал Теҳронга, сўнгра Бокуга ташрифи Эрон ва Исроил ўртасидаги можаронинг кучайиши билан боғлиқ бўлиши мумкин. Таҳлилчи Фуад Шаҳбозовнинг фикрича, Россия Эрон ва Исроил ўртасидаги низо юзага келган тақдирда Исроилнинг Озарбайжон томонидан яширин қўллаб-қувватланишидан хавотирда.

мавзуга оид янгиликлар

Putin Eronni uran boyitishdan voz kechishga chaqird

Путин Эронни уран бойитишдан воз кечишга чақирди

Путин ҳам Трампга, ҳам Эрон раҳбариятига уран бойитишдан бутунлай воз кечиши бўйича келишув ғоясини қўллаб-қувватлашини айтган.

Жаҳон

18.07.2025, 15:11

Rossiya Ukrainadagi Ozarbayjon obʼektiga zarba berdi

Россия Украинадаги Озарбайжон объектига зарба берди

Бугун,18 августга ўтар кечаси Россия Украинанинг Одесса вилоятидаги Озарбайжонга тегишли SOCAR нефть базасига Shahed типидаги учувчисиз учоқлари орқали зарба берди.

Жаҳон

18.08.2025, 13:47

Ozarbayjon MDH Ichki majlisida ishtirok etishdan bosh tortdi

Озарбайжон МДҲ Ички мажлисида иштирок этишдан бош тортди

12 август куни Санкт-Петербургда МДҲга аъзо давлатлар Ички ишлар вазирлари кенгашининг навбатдаги йиғилиши бўлиб ўтди. Йиғилишга Озарбайжон вакили бормади. Бу ҳақда "APA" агентлиги хабар берди.

Жаҳон

13.08.2025, 14:00

Ozarbayjon Rossiyadagi barcha tadbirlarni bekor qilmoqda

Озарбайжон Россиядаги барча тадбирларни бекор қилмоқда

Озарбайжон Республикаси томонидан Россияда ўтказилиши режалаштирилган барча маданий тадбирлар бекор қилинди. Бу ҳақда Озарбайжон Маданият вазирлигига таяниб, "Аzertac" давлат ахборот агентлиги хабар берди.

Сиёсат

30.06.2025, 13:49

Rossiyada Putinni Giteler bilan taqqoslaydigan surat va memlar taqiqladi

Россияда Путинни Гителер билан таққослайдиган сурат ва мемлар тақиқлади

Омскнинг Киров туман суди Россия президенти Владимир Путинни фашист Адолъф Гитлерга қиёсловчи фотосуратлар, шунингдек, уни сурати туширилган бошқа қатор  мемларни ўз ичига олган веб-сайтларнинг 12 саҳифани тақиқланган деб эълон қилди.

Жаҳон

31.05.2025, 11:24

Foto: Reuters

Россия Малайзия самолётини уриб туширишда айбдор деб топилди — БМТ

Кеча, 12 май куни БМТнинг авиация кенгаши Россия 2014 йилда Украина устида уриб туширилган Малайзия йўловчи самолётни уриб туширган деган хулосага келди. Бу ҳалокатда 298 киши, жумладан, 196 нафар голландиялик ва 38 нафар австралиялик (ёки Австралия резиденти) ҳалок бўлган. Бу ҳақда "Reuters" нашри хабар қилди.

Жаҳон

13.05.2025, 11:43

сўнгги янгиликлар

Тошкентда озиқ-овқатни қайта ишлашдаги инновациялар намойиш этилди

Тошкентда Air Products компанияси томонидан ташкил этилган Озиқ-овқат маҳсулотларини музлатиш, қайта ишлаш ва сақлашнинг янги технологиялари марказида янги лойиҳага доир инновацион ускуналар тақдимоти бўлиб ўтди. 

Ўзбекистон

29.08.2025, 20:48

Қуёш ва шамол электр станциялари томонидан ишлаб чиқарилган электр энергияси ҳажми 7 млрд кВт⋅соатга етди

Ўзбекистондаги қуёш ва шамол электр станциялари томонидан 2025 йилда ишлаб чиқарилган электр энергияси миқдори 7 млрд кВт⋅соатни ташкил қилди.

Иқтисодиёт

29.08.2025, 19:45

Исроил армияси Яман пойтахтига бир қатор ҳаво зарбалари йўллади

Зарбалар ҳусийлар етакчиси Абдулмалик ал-Ҳусий нутқ сўзлаётган вақтда амалга оширилган.

Жаҳон

29.08.2025, 18:41

Картошка етиштириш бўйича қайси ҳудуд етакчи?

2025 йил январь–июнь ойларида республикадаги барча тоифадаги хўжаликлар томонидан 1,9 млн тонна картошка етиштирилган.

Иқтисодиёт

29.08.2025, 17:37

Ўзбекистондаги қайси музейларга сайёҳлар энг кўп боряпти?

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилнинг 1 январ ҳолатига, Ўзбекистонда 138 та музей фаолият кўрсатмоқда (филиалларни ҳам қўшганда).

Маданий

29.08.2025, 16:33

Андижон ва Наманган вилоятларида коррупцион ҳолатлар фош этилди

Андижонда Экология бошқармасининг раҳбарларидан бири ҳамда ҳоким ўринбосари, Наманган “РайОНО” мудири ҳамда иккита хусусий боғча раҳбарлари коррупцияга йўл қўйгани аниқланди.

Ўзбекистон

29.08.2025, 15:53

Шавкат Мирзиёев Ислом цивилизацияси марказида пардозлаш ва жиҳозлаш ишларини кўздан кечирди

Давлат раҳбари марказдаги бунёдкорликни юқори баҳолаб, унинг фаолиятини тўғри ташкил этиш, маъно-мазмунини бойитиб бориш юзасидан кўрсатмалар берди.

Ўзбекистон

29.08.2025, 15:24

Шавкат Мирзиёев Мустақиллик монументига гулчамбар қўйди, Янги Ўзбекистон кўчасидаги ерости автомобиль йўли очилди

Президент Шавкат Мирзиёев “Янги Ўзбекистон” боғига ташриф буюриб, Мустақиллик монументи пойига гулчамбар қўйди. Шунингдек, Янги Ўзбекистон кўчасида барпо этилган ерости автомобиль йўлини кўздан кечирди.

Ўзбекистон

29.08.2025, 15:19

Шавкат Мирзиёев қатағон қурбонларини ёд этиш маросимида иштирок этди

Қатағон қурбонларини ёд этиш куни муносабати билан 29 август куни Шаҳидлар хотираси хиёбонига давлат ва жамоат ташкилотлари вакиллари, нуронийлар, зиёлилар йиғилди.

Ўзбекистон

29.08.2025, 15:12

Кексаларни фирибгарлардан ҳимоя қилиш зарур

Фирибгарликнинг энг кенг тарқалган усулларидан бири банк ходими номидан қўнғироқ қилишдир.

Ўзбекистон

29.08.2025, 14:36

Осиё Тараққиёт банки Ўзбекистондаги йўл қурилиши учун 233 млн доллар кредит ажратди

Лойиҳа доирасида А-380 йўлининг қарийб 87 км янгиланади, жумладан Тўрткўл — Элликқалъа — Беруний янги айланма йўли қурилади. 

Иқтисодиёт

29.08.2025, 13:31

Endi oʻzbekistonliklar Iordaniyaga vaziasi borishi mumkin

Энди ўзбекистонликлар Иорданияга вазиасиз бориши мумкин

Ўзбекистон фуқаролари 25 сентябрдан бошлаб Иорданияга визасиз боришлари мумкин. Бу ҳақда Ташқи ишлар вазирлиги матбуот котиби Аҳрор Бурхонов "Spot.uz"га маълум қилган.

Сиёсат

29.08.2025, 13:25