Kamqonlikni qanday yengish mumkin? Shifokor tavsiya berdi

Anemiya — jahon boʻylab keng tarqalgan kasalliklardan biri boʻlib, xalq orasida bu patologiya kamqonlik deb ataladi. JSST (Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti) hisobotiga koʻra, dunyoda ayollarning taxminan 30 foizi, homiladorlarning 37 foizi va olti oylikdan besh yoshgacha boʻlgan bolalarning 40 foizi shu darddan aziyat chekmoqda. Xoʻsh, anemiyani qanday omillar keltirib chiqaradi? Kasallik qaysi belgilar bilan namoyon boʻladi? Kasallikning xavfli asoratlari bormi? Kamqonlikni qanday davolash mumkin? Mazkur savollarga Sogʻliqni saqlash vazirligi xodimi batafsil javob berdi. 

Ulashish:

Kamqonlikni qanday yengish mumkin? Shifokor tavsiya berdi

Kamqonlikni qanday yengish mumkin? Shifokor tavsiya berdi

Bolalar gematologiyasi, onkologiyasi va klinik immunologiyasi ilmiy-amaliy tibbiyot markazi shifokori Sherzod Nurinbetovga koʻra, qon tarkibida temir moddasini oʻz ichiga olgan va unga qizil tus beruvchi murakkab oqsil — gemoglobin moddasi butun tana boʻylab kislorod tashish vazifasini bajaradi. Agar gemoglobin yetishmovchiligi kuzatilsa, organizmda kislorod tanqisligi yuzaga keladi. Oqibatda bu holat turli kasalliklarning rivojlanishiga yoʻl ochadi. 

"Bunday vaziyatda bemorlarda kamharakatlik, charchoq, uyquchanlik, ishtaha pasayishi va vazn yetishmasligi kuzatiladi. Teri oqarib, tirnoqlar va sochlar moʻrtlashadi. Til yalligʻlanib, ogʻiz atrofida yuzaki yaralar paydo boʻladi. Asab tizimi faoliyati buziladi, tez-tez bosh aylanishi, ogʻrishi, quloqlarda shovqin kuzatiladi. Anemiya kuchaygani sayin qoʻllar va oyoqlar doimiy muzlaydi. Xastalikning ogʻir holatlarida esa hushdan ketish, taxikardiya, nafas qisishi qayd etilishi mumkin", deydi shifokor. 

Uning qoʻshimcha qilishicha, kamqonlikka chalingan goʻdaklar rivojlanishda ancha ortda qoladi, yuqumli kasalliklarga tez chalinadi. Ushbu patologiyaning eng koʻp tarqalgan sabablaridan biri organizmda temir moddasi yetishmovchiligidir. Bu kundalik isteʼmol mahsulotlarida kerakli vitamin va ozuqalarning yetishmasligi, ekologiyaning yomonlashuvi kabi omillar bilan bogʻliq. 

Shuningdek, chaqaloqlarda kuzatiladigan anemiya homiladorlik davridagi muammolar — qon ketish, homilaning tushish xavfi, onadagi yuqumli kasalliklar tufayli yuzaga keladi. Erta tugʻilgan bolalarda ham bu xastalik koʻp uchraydi. 

Shifokorning taʼkidlashicha, kasallikni erta bosqichda aniqlash muhim. Tashxis qoʻyishda, avvalo, pediatr-shifokor koʻrigidan oʻtish lozim. Qolaversa, gastroenterolog, nefrolog, allergolog, gematolog va boshqa tor doiradagi mutaxassislar tekshiruvi ham talab etilishi mumkin. 

"Anemiyaning yengil shakli temir moddasiga boy taom va mahsulotlar hamda ushbu mikroelementni oʻz ichiga olgan oziq-ovqat qoʻshimchalariga asoslangan maxsus parhez bilan davolanadi. Kamqonlikning ogʻir shakllarida shifokor tomonidan zarur dori-darmonlar tayinlanadi. Oʻz navbatida, tibbiy koʻrsatmaga muvofiq, organizmga qon yoki uning elementlarini quyish talab qilinishi mumkin", deydi mutaxassis. 

Har ikki holatda ham bemorlarga sogʻlom ovqatlanish, koʻproq toza havoda sayr qilish, jismoniy faol hayot tarzi, uyqu rejimiga qatʼiy amal qilish tavsiya etilmoqda.

Mavzuga oid yangiliklar

Allergiya mavsumi yaqin: Nimalarni isteʼmol qilmaslik kerak?

Allergiya mavsumi yaqin: Nimalarni isteʼmol qilmaslik kerak?

Oziq-ovqat allergiyasi — dunyoda tobora keng tarqalayotgan patologiyalar sirasidan boʻlib, tahlillarga koʻra, bundan asosan bolalar, ayniqsa, emizikli goʻdaklar koʻp aziyat chekadi. Respublika ixtisoslashtirilgan allergologiya va klinik immunologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi direktori Ilmira Razikova kuchli allergen hisoblangan oziq-ovqat mahsulotlari haqida batafsil maʼlumot berdi.

Fan-texnologiya

24.02.2025, 10:40

Sovuq kunlarda qanday ovqatlanish kerak?

Sovuq kunlarda qanday ovqatlanish kerak?

Oʻzbekistonga qish mavsumi kirib kelishi bilan havo harorati sezilarli darajada pasaydi. Bunday sharoitda tetik va sogʻlom yurish uchun ovqatlanish ratsioniga alohida eʼtibor qaratish lozim. Xoʻsh, sovuq kunlarda qanday ovqatlanish kerak? Mazkur savolga Tibbiyot fanlari doktori Ilhom Otajonov Sogʻliqni saqlash vazirligiga bergan intervyusida javob berdi. 

Fan-texnologiya

17.12.2024, 10:53

Uy sharoitida tayyorlangan konservalarni isteʼmol qilsa boʻladimi?

Uy sharoitida tayyorlangan konservalarni isteʼmol qilsa boʻladimi?

Qish fasli kirib kelishi bilan uy sharoitida tayyorlangan qoʻlbola konserva mahsulotlarini isteʼmol qilish boshlanadi. Bunday mahsulotlarning sifat nazorati maxsus tekshiruvlardan oʻtmagani bois, ularning isteʼmolga yaroqli yoki yaroqsiz ekanligini bilish mushkul. Agar odam konserva mahsulotidan zaharlansa, unda qanday belgilar paydo boʻladi, kasallanishning oldini olish uchun nimalar qilish kerak? Mazkur savollarga Sogʻliqni saqlash vazirligi matbuot xizmati tomonidan tashkillashtirilgan intervyuda javob berildi. 

Fan-texnologiya

02.12.2024, 09:58

Tuz odam salomatligiga qanday salbiy oqibatlarni keltirib chiqaradi?

Tuz odam salomatligiga qanday salbiy oqibatlarni keltirib chiqaradi?

Sogʻlom ovqatlanishga rioya qilishni boshlagan har bir oila tuz isteʼmol qilish kerakmi yoki yoʻqmi, deya oʻylaydi. Hatto insonlar orasida mutlaqo tuz isteʼmol qilmaydiganlar ham uchrab turadi. Xoʻsh, oʻzi tuz isteʼmol qilish qanchalik sogʻliqqa zarar yetkazadi? Uning insonlarga foydasi bormi? Shu kabi savollarga Sogʻliqni saqlash vazirligi batafsil javob berdi. 

Fan-texnologiya

25.11.2024, 10:23

Bolalarni nafas yoʻllari kasalliklaridan qanday himoya qilish mumkin?

Bolalarni nafas yoʻllari kasalliklaridan qanday himoya qilish mumkin?

Kuz-qish mavsumi boshlanishi bilan kattalardan tortib, yosh bolalargacha tez-tez burun bitishi, aksi urish holatlari kuzatiladi. Bolalarda mazkur holatlar boshlanishi bilan ularning ota-onalari oʻzlari bilgan usulda farzandlarini davolashga harakat qiladi. Ammo bunday oʻzbilarmonlikning oxiri boshqa bir kasalliklarni keltirib chiqarishi mumkin. Mazkur kasalliklarni bartaraf etish boʻyicha tibbiyot fanlari doktori, professor Furqat Shamsiyev oʻzining tavsiyalarini berib oʻtdi.

Fan-texnologiya

25.10.2024, 10:13

Yoshga toʻlmagan chaqaloqlarni qanday ovqatlantirish kerak?

Yoshiga toʻlmagan chaqaloqlarni qanday ovqatlantirish kerak?

Bir yoshgacha boʻlgan bolalarga qanday qoʻshimcha ovqatlar berish mumkinligi haqida Sogʻliqni saqlash vazirligi mutaxassisi tomonidan bir qator tavsiyalar berildi.

Fan-texnologiya

01.10.2024, 14:20

So‘nggi yangiliklar

Eronda norozilik namoyishlarida 45 kishi halok boʻldi, internet butunlay uzildi

Xavfsizlik kuchlari niqob taqqan namoyishchilarga qarshi koʻzdan yosh oqizuvchi gaz qoʻllamoqda.

Jahon

09.01.2026, 15:37

Jordan Bardella: Yevropani xavotirga solayotgan yangi qiyofa

Fransiyada yangi siyosiy markaz shakllanmoqda. 30 yoshli Jordan Bardella qisqa vaqt ichida mamlakatdagi eng ommabop siyosatchilardan biriga aylandi. Yaqin kelajakda Fransiya hukumatini boshqarishi mumkin.

Jahon

09.01.2026, 11:26

AQSh xarbiylari ikki rus tankerini qoʻlga oldi

 Amerika harbiylari ikki neft tankerini qoʻlga oldi. Ulardan biri bir necha hafta davomida qochishga uringan yirik rus tankeri edi. 

Jahon

09.01.2026, 09:33

Ekologik stikerni onlayn tartibda rasmiylashtirish mumkin

Oʻzbekistonda ekologik toifasi aniqlangan avtotransport vositalari uchun ekologik stikerni onlayn tartibda olish imkoniyati yaratildi. 

Oʻzbekiston

09.01.2026, 08:24

AQSh oʻnlab BMT va xalqaro tashkilotlardan chiqmoqchi

AQSh prezidenti Donald Tramp mamlakatni BMT hamda xalqaro miqyosdagi 66 ta tashkilotdan chiqarishni rejalashtirayotganini maʼlum qildi.

Jahon

08.01.2026, 15:33

1 fevraldan kam taʼminlangan oilalarga elektr va gaz xarajatlari uchun kompensatsiya beriladi

2026 yil 1 fevraldan boshlab Oʻzbekistonda kam taʼminlangan oilalar elektr energiyasi va tabiiy gaz xarajatlarining bir qismini davlat tomonidan qoplab berish tartibi joriy etiladi.

Oʻzbekiston

08.01.2026, 15:02

Zelenskiy AQShni Qodirovga nisbatan “Maduro ssenariysi”ni qoʻllashga chaqirdi

Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy AQShni Checheniston rahbari Ramzan Qodirovga nisbatan Venesuela prezidenti Nikolas Maduroga qarshi oʻtkazilganiga oʻxshash harbiy operatsiya amalga oshirishga chaqirdi.

Jahon

08.01.2026, 13:00

Gap oddiylikda: dunyoni kaftida oʻynata oladigan 7 nafar inson

Baʼzan boylik shov-shuvda yoki dabdabali hayotda emas, oddiylikda namoyon boʻladi. Ularning turishiga qarab, uy-joyiga nazar tashlab, “bu odam qanday qilib milliarder boʻlishi mumkin?” degan savol tugʻiladi.

Madaniy

08.01.2026, 11:18

Qashqadaryoda fermerning yeri oʻzidan bexabar auksionga chiqarildi

Qashqadaryo viloyatida fermer xoʻjaligiga tegishli 500 gektar yer maydoni tegishli hujjatlarsiz zaxiraga qaytarilib, auksionga chiqarilgani maʼlum boʻldi.

Oʻzbekiston

08.01.2026, 10:37

Toshkent — Andijon oʻrtasida pulli yoʻl: vaqt 2 soatgacha qisqaradi

Oʻzbekistonda ilk bor pulli avtomobil yoʻllari 2027 yildan boshlab paydo boʻladi. Ularning dastlabki umumiy uzunligi 50 kilometrni tashkil etadi.

Oʻzbekiston

07.01.2026, 17:43

Telegram va Instagramda “Musodara tovarlar” nomli soxta guruh egalari ushlandi

Telegram va Instagram’da Davlat bojxona qoʻmitasi nomidan soxta kanal va guruhlar ochib, fuqarolarning pul mablagʻlarini oʻzlashtirib kelgan jinoiy guruh fosh etildi.

Oʻzbekiston

07.01.2026, 14:05

Nestlé bolalar ovqatining ayrim partiyalari savdodan olib tashlanmoqda

Oʻzbekistonda Nestlé kompaniyasi bolalar uchun moʻljallangan oziq-ovqat mahsulotlarining ayrim partiyalarini ixtiyoriy ravishda qaytarib olishni boshladi.

Oʻzbekiston

07.01.2026, 12:11