Sunʼiy intellektdan foydalanishning huquqiy asoslari yaratildi (+video)

Bugun sunʼiy intellekt hayotimiz, faoliyatimizga jadal kirib kelmoqda. Ushbu zamonaviy texnologiyaning qulayligi, afzallik tomonlari juda koʻp. Har bir sohani rivojlantirish, dasturlar ishlab chiqish va boshqa yoʻnalishlarda sunʼiy intellekt faol koʻmakchimizga aylanmoqda. 

Sunʼiy intellektdan foydalanish koʻlami ortar ekan, bu boradagi munosabatlarning huquqiy asoslarini ham yaratish zarur boʻladi. Shu maqsadda sunʼiy intellektni qoʻllash orqali yuzaga keladigan munosabatlarni tartibga solishga qaratilgan qonun loyihasi ishlab chiqilib, parlament quyi palatasi tomonidan qabul qilindi. 

Mazkur hujjatda koʻzda tutilayotgan normalar haqida Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati, qonun tashabbuskorlaridan biri Shahnoza Xolmahamatova batafsil gapirib berdi:

— Qonun loyihasida “sunʼiy intellekt” tushunchasiga huquqiy taʼrif berilyapti. Barchamizga maʼlumki, bugungi kunda sunʼiy intellekt barcha sohaga jadal kirib bormoqda, sohalarni rivojlantirish uchun xizmat qilyapti. Shu bois ham mamlakatimizda sunʼiy intellektni joriy etish va rivojlantirishga alohida eʼtibor qaratilmoqda. 

Mazkur qonun loyihasida sunʼiy intellektni joriy etish va rivojlantirishga oid davlat siyosatining asoslari mustahkamlab qoʻyilmoqda. Maxsus vakolatli organning vazifalari, axborot resurslarini yaratish hamda axborot tizimlari ishida sunʼiy intellektdan foydalanishning umumiy huquqiy asoslari belgilanmoqda.

Yana bir muhim jihat, qanday texnologiya boʻlmasin, insonning huquq va erkinliklariga daxl qilmasligi lozim. Aks holda buning uchun javobgarlik masalalari belgilanishi kerak. Shu maʼnoda qonun loyihasida sunʼiy intellektdan foydalanib yaratilgan axborot resurslari va sunʼiy intellekt texnologiyalari asosida ishlaydigan axborot tizimlari insonga, uning hayoti, sogʻligʻi, erkinligi, shaʼni va qadr-qimmatiga putur yetkazmasligi va boshqa ajralmas huquqlarini buzmasligiga oid talab belgilanyapti. Agar sunʼiy intellekt texnologiyalaridan foydalangan holda yaratilgan axborot resurslarida shaxsga doir maʼlumotlarga qonunga xilof ravishda ishlov berilgan boʻlsa hamda Internet yoki ommaviy axborot vositalarida tarqatilsa, javobgarlik belgilanadi. 

Shu bilan birga, insonning huquq va erkinligiga aloqador yuridik ahamiyatga ega qarorlarni qabul qilishda faqatgina sunʼiy intellektdan foydalanib yaratilgan axborot resurslari va sunʼiy intellekt texnologiyalari asosida ishlaydigan axborot tizimlari xulosasiga tayanib qolish mumkin emasligi oʻz aksini topdi. Yaʼni, inson huquqlariga oid yuridik koʻrinishdagi har qanday qaror texnologiya emas, balki mutaxassis tomonidan qabul qilinishi lozim.

Albatta, bugun butun dunyoda cunʼiy intellektdan keng koʻlamda foydalanilyapti. Yurtimizda ham ushbu texnologiyadan samarali foydalanishning dastlabki huquqiy asoslarini yaratishga ehtiyoj bor. Shu maʼnoda ushbu qonun loyihasidan asosiy maqsad cunʼiy intellektdan foydalanishni yanada rivojlantirish, uni qoʻllash orqali yuzaga keladigan munosabatlarni huquqiy tartibga solishdan iborat.