Ҳукумат хакерлар орқали фаолларни кузатаётгани айтилмоқда

Ўзбекистон мухолифат, журналист ва инсон ҳуқуқлари фаолларининг шахсий мулоқотларини кузатишда "Pegasus" жосуслик дастурида фойдаланаётганлиги айтилмоқда.

Жаҳон

19.04.2025, 16:46

Lotinchada

Улашиш:

Жорий йилнинг 10 апрель куни WhatsApp ва NSO Group ўртасида бўлаётган суд муҳокамасида 2019 йилда WҳатсАппъга уюштирилган хакерлик ҳужумларида мижозлар сифатида Мексика, Саудия Арабистон ва Ўзбекистон давлатларингнинг номини тилга олди. Бу ҳақда Исроилда жойлашган жосуслик дастурларни ишлаб чиқарувчи NSO Group компанияси адвокати Жо Акротиринакис "TechCrunch" нашрига маълум қилган.

Қайд этилишича, мазкур давлат ҳукуматлари 2019 йилдаги хакерлик компанияси орқали NSO Гроупънинг "Pegasus" жосуслик дастури билан 1200 дан ортиқ WhatsApp фойдаланувчиларнинг маълумотларини ноқонуний кузатган.

NSO Group шу вақтга қадар биринчи маротаба Пегасусдан фойдаланаётган давлатларнинг номини очиқлади.

WhatApp даъвосида ёзишича, илова орқали 100 дан ортиқ ҳуқуқ фаоллари, журналистлар ва фуқаролик жамияти аъзоларига хакерлик ҳужумлари уюштирилган.

Мазкур рўйхатда Мексика ва Ўзбекистондан ташқари 51 та давлат киритилган. Баҳрайн, Ҳиндистон, Марокаш, Испания, Буюк Британия ва АҚШ давлатлари шу жумласидандир. Аммо NSO Group компания ҳуқуқшуноси тилган олган уч давлатдан бири Саудия Арабистони мазкур рўйхатда мавжуд эмас.

“Биз келгуси суд жараёнини кутмоқдамиз, у ерда зарарларни аниқлаш ва НСЎга нисбатан WhatsApp ҳамда одамларнинг шахсий мулоқотини ҳимоя қилиш бўйича суд қарори чиқарилиши керак” деган WhatsApp вакили Зейд Алсава TechCrunch'га.

Сешанба куни судья судга тайёргарлик даврида NSO Group тақдим этган ҳужжатларда камида тўртта давлат мижоз сифатида кўрсатилган, лекин компания уларни оммага расман тасдиқламаганни айтиб баёнет берган.

“Қайси НСО мижозлари мазкур ҳужумларда жавобгар эканини аниқлашга оид далиллар ноаниқ. Шу сабабли, WhatsApp ушбу мижозларга нисбатан қайси текширув тартиблари амалга оширилганини аниқлаш имконига эга бўлмади. Қолаверса, Пегасусъдан нотўғри фойдаланган мижозларга доир маълумотлар, асосан, ОАВда чиққан хабарларга таянади”, деган судья.

Кўп йиллар давомида "Citizen Lab" ва "Amnesty International" каби ташкилотлар "Pegasus" дастури журналистлар, мухолифатчилар ва инсон ҳуқуқлари ҳимоячиларини кузатиш учун ишлатилгани ҳолатларини ҳужжатлаштириб келган. Бундай ҳодисалар Мексика, Венгрия, Испания ва БАА каби мамлакатларда қайд этилган.

"TechCrunch" АҚШдаги Мексика, Саудия Арабистони ва Ўзбекистон элчихоналарига ҳам изоҳ сўрови билан мурожаат қилган.