375 миллион доллар жарима: Мета иши ижтимоий тармоқлар тарихида бурилиш ясади

Мета тарихда илк бор ўз платформасидаги хавфли контент ва болаларга етган зарар учун судда жавобгар деб топилди.

Жаҳон

26.03.2026, 15:49

Улашиш:

375 миллион доллар жарима: Мета иши ижтимоий тармоқлар тарихида бурилиш ясади

Судда очилган фактлар эса бундан ҳам жиддий: компания муаммони билган, аммо уни яширган. Бу қарор ортидан келажакда ижтимоий тармоқларда қатъий янги қоидалар жорий этилиши мумкин.

Сешанба куни Нью-Мексико штати ҳакамлар ҳайъати Meta компаниясини платформалари хавфсизлиги борасида фойдаланувчиларни чалғитганликда ва болалар жинсий эксплуатацияси каби зарарли ҳолатларга йўл қўйганликда айбдор деб топди. Натижада компанияга 375 миллион доллар миқдорида фуқаролик жаримаси тўлаш мажбурияти юкланди.

Бу Meta ўз платформасида содир этилган ҳаракатлар учун жавобгар деб топилган биринчи суд муҳокамасидир.

“Ҳакамлар ҳайъатининг ушбу қарори фойдани болалар хавфсизлигидан устун қўйишни танлаган Meta сабабли жабр кўрган ҳар бир бола ва оила учун тарихий ғалабадир”, — деди Нью-Мексико бош прокурори Раул Торрес. — Meta раҳбарияти ўз маҳсулотларининг болаларга зарар етказишини била туриб, ходимларининг огоҳлантиришларини эътиборсиз қолдирди ва бу ҳақда жамоатчиликка ёлғон гапирди. Бугун ҳакамлар ҳайъати ҳам эътироз билдирган оилалар, ўқитувчилар ва болалар хавфсизлиги бўйича мутахассислар билан бир сафда”.

Даъво аризаси 2023 йил декабрь ойида Торрес идораси томонидан киритилган. Ушбу даъво “Guardian” нашрининг ўша йил апрель ойида эълон қилинган икки йиллик суриштирувидан сўнг қўзғатилган бўлиб, унда Facebook ва Instagram қандай қилиб болалар жинсий савдоси учун майдонга айлангани фош этилган эди. Мазкур суриштирув шикоят аризасида бир неча бор тилга олинган.

Ҳакамлар ҳайъати Meta компаниясига Нью-Мексикодаги истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунларни бузганлиги сабабли ҳар бир қоидабузарлик учун 5 000 доллар миқдорида максимал жарима тўлашни буюрди. Meta компанияси Нью-Мексико штати томонидан адолатсиз амалиётлар тўғрисидаги қонунга мувофиқ қўзғатилган ҳар икки даъво бўйича жавобгар деб топилди.

Meta қарор юзасидан апелляция беришини маълум қилди ва Торресни айрим ҳужжатларни танлаб олиб, шов-шувли ва аҳамиятсиз далиллар келтирганликда айблади.

“Биз ушбу ҳукмга ҳурмат сақлаган ҳолда апелляция шикояти киритамиз. Биз ўз платформаларимизда одамлар хавфсизлигини таъминлаш учун астойдил ҳаракат қиламиз ҳамда ёмон ниятли фойдаланувчилар ёки зарарли контентни аниқлаш ва ўчириш билан боғлиқ қийинчиликлардан яхши хабардормиз”, — деди Meta вакили.

Нью-Мексико адлия департаменти томонидан суд жараёнида қўлга киритилган Meta’нинг ички ҳужжатлари ва гувоҳликлар шуни кўрсатдики, компания ходимлари ҳам, болалар хавфсизлиги бўйича ташқи экспертлар ҳам Meta платформаларидаги хавф-хатарлар ва зарарли ҳолатлар ҳақида бир неча бор хабар беришган.

Ҳакамлар ҳайъатига тақдим этилган далиллар орасида 2024 йилда Meta платформалари орқали болаларга жинсий тажовуз қилганликда ва улар билан учрашишга уринганликда айбланган уч кишининг ҳибсга олиниши тафсилотлари ҳам бор. Бу махфий агентлар томонидан ўтказилган махсус операциянинг бир қисми бўлиб, Бош прокуратура уни “Метафил операцияси” деб номлаган.

Терговчиларнинг таъкидлашича, Meta ўз платформаларини тартибга солиш учун сунъий интеллектга ҳаддан ташқари таяниб, юқори ҳажмдаги “кераксиз” ҳисоботларни яратган. Уларнинг сўзларига кўра, бу ҳисоботлар ҳуқуқни муҳофаза қилиш идоралари учун фойдасиз бўлиб, улар орқали жиноятларни тергов қилиш мумкин эмас.

Meta устидан олиб борилаётган суд жараёнининг кейинги босқичи 4 майдан бошланади. Раул Торрес идораси компанияга қўшимча молиявий жарималар қўллаш ва платформаларда болаларни кучлироқ ҳимоя қилувчи ўзгаришлар киритишни талаб қилмоқда. Бу ўзгаришлар қаторига самарали ёшни тасдиқлаш тизими, ёмон ниятли фойдаланувчиларни блоклаш ҳамда вояга етмаганларни хавфли, яширин алоқалардан ҳимоя қилиш киради.

Судда қатнашган Марк Сукерберг ва Адам Моссери фойдаланувчилар базаси катталиги сабаб болаларга зарар етказувчи ҳолатларнинг тўлиқ олдини олиш қийинлигини тан олди. Шу билан бирга, компания хавфсизликка миллиардлаб маблағ сарфлаганини таъкидлади.

Қарийб етти ҳафта давом этган суд жараёни якунида ҳакамлар ҳайъати қисқа муҳокамадан сўнг қарор чиқарди. Бу иш ижтимоий тармоқларни тартибга солиш ва янги даъволар учун замин яратиши мумкин.

Исомиддин ЖУМАНАЗАРОВ

мавзуга оид янгиликлар

Европа Иттифоқи 13 ёшгача бўлган болалар учун ижтимоий тармоқларни чекламоқчи

Европа Комиссияси сентябрь ойида тегишли қонун лойиҳасини тақдим этади. Таклифга мувофиқ, 13 ёшгача бўлган болалар ижтимоий тармоқлардан фақат чекланган вақт давомида ҳамда ота-она, васий ёки ўқитувчилар назорати остида фойдаланиши мумкин бўлади.

Жаҳон

14.07.2026, 12:31

Трамп Европа давлатларига 100 фоизлик бож билан таҳдид қилмоқда

Европа АҚШ технология гигантларига солиқ солса, Трамп 100 фоизлик импорт божини жорий этмоқчи. Аммо баъзи Европа давлатларида бундай солиқ аллақачон мавжуд.

Жаҳон

27.06.2026, 13:25

Британия 16 ёшдан ошмаганларга ижтимоий тармоқларни тақиқламоқда

Британия йирик технологияларга қарши кураш доирасида дунёда кузатилмаган кескин чорани татбиқ этиш арафасида.

Жаҳон

15.06.2026, 15:55

Болаларни ҳимоя қилиш тизими янгиланди: жиноят ва маъмурий жавобгарлик кучайтирилди

Вояга етмаган шахс тасвирланган порнографик материални тарқатиш мақсадида сақлаганлик учун алоҳида маъмурий жавобгарлик жорий этилди. Бундай ҳуқуқбузарлик учун базавий ҳисоблаш миқдорининг 20 бараваридан 100 бараваригача жарима белгиланган.

Ўзбекистон

18.05.2026, 17:46

Ўқувчига уятли хабар ёзган мактаб директори қамалди

Тошкент вилоятида мактаб директорининг ўқувчига мессенжер орқали шаҳвоний мазмунда хабарлар юборгани бўйича иш кўриб чиқилди.

Ўзбекистон

23.04.2026, 17:00

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →

сўнгги янгиликлар

Йирик аварияларнинг олдини олиш учун қуйидаги ҳудудларда свет 2 соатгача ўчирилиши мумкин — Энергетика вазирлиги

Сўнгги кунларда юртимизда кузатилаётган аномал иссиқ ҳаво электр энергияси истеъмолининг кескин ошишига сабаб бўлмоқда, натижада электр тармоқлари ўта юқори юклама остида ишламоқда. Буни олдини олиш мақсадида бир қатор ҳудудларда қисқа муддатли мажбурий чекловлар жорий этилди. 

Ўзбекистон

17.07.2026, 15:54

Канададаги ўрмон ёнғинлари тутуни АҚШнинг шимоли-шарқини қоплади

Канада ва Буюк кўллар минтақасидаги ўрмон ёнғинларидан чиққан тутун АҚШ шимоли-шарқигача етиб бориб, Нью-Йорк шаҳрини қоплади — бу эса икки кундан сўнг усти очиқ стадионда бўлиб ўтадиган Жаҳон чемпионати финали арафасида ҳаво сифати билан боғлиқ хавотирларни кучайтирмоқда. 

Жаҳон

17.07.2026, 14:23

15 ёшга тўлмаган болаларнинг ишлаши қонунийми?

Қонунга кўра, меҳнат шартномаси асосида 16 ёшдан бошлаб ишлаш мумкин. Аммо айрим ҳолларда 15 ёшга тўлмаганларга ҳам ишлашга рухсат этилади.

Ўзбекистон

17.07.2026, 14:07

Ипотека тўлаётганлар учун солиқ имтиёзи автоматик тартибда берилиши режалаштирилмоқда

Ҳукумат қарори лойиҳасига кўра, 2027 йил 1 январдан бошлаб ипотека кредитини қоплашга йўналтирилган даромадлар учун бериладиган солиқ имтиёзларини проактив (автоматик) тартибда қўллаш жорий этилиши режалаштирилмоқда.

Иқтисодиёт

17.07.2026, 12:35

Ўзбекистон венчур инвестициялар ўсиши бўйича дунёда биринчи бўлди

Dealroom.co платформаси томонидан эълон қилинган Q2/H1 2026 Venture Capital Report ҳисоботида маълум қилинди.

Иқтисодиёт

17.07.2026, 09:53

Британия 16 ёшгача бўлганларга энергетик ичимликлар сотишни тақиқламоқда

Вазирларнинг таъкидлашича, Англияда ҳар куни 100 мингга яқин бола шундай ичимликларни истеъмол қилади.

Жаҳон

17.07.2026, 09:44

Ўзбекистонда реклама қўнғироқлари ва СМС-хабарларга янги чекловлар жорий этилади

Мобил телефонларга реклама қўнғироқлари ва СМС-хабарномаларини юбориш тартиби ўзгармоқда. Эндиликда реклама фақат абонентнинг розилиги билан юборилади.

Ўзбекистон

16.07.2026, 17:35

Ўзбекистонда кутубхоналар сони ошмоқда

Янгиланган статистикага кўра, Ўзбекистонда бир йил ичида кутубхоналар сони 2 764 тага кўпайган.

Маданий

16.07.2026, 16:47

Айрим Исроил амалдорлари урушни чўзмоқчи — АҚШ вице-президенти

Вице-президент Жей Ди Венснинг янги баёноти АҚШ ва Исроил ўртасидаги келишмовчилик тобора ошиб бораётганини кўрсатмоқда.

Сиёсат

16.07.2026, 15:54

Беш йил аввалги башорат: Аргентина Испанияни 3:2 ҳисобида ютади

Жаҳон чемпионати финалида Аргентина ва Испания рўпара келиши маълум бўлиши биланоқ, "Х" ижтимоий тармоғидаги беш йил аввалги бир пост қайта вирусга айланди.

Спорт

16.07.2026, 15:16

Якуний тинчлик учун Арманистон конституциясини ўзгартириши керак — Боку

Озарбайжон расмийсининг айтишича, Боку ва Ереван ўртасида якуний тинчлик битими имзоланмаётганига 2 сабаб бор: Арманистон Конституциясидаги Тоғли Қорабоғга оид бандлар ва “Трамп йўлаги”.

Сиёсат

16.07.2026, 14:45

Тошкентда Мустақиллик шоҳ кўчаси яна 16 кунга ёпилади

Мирзо Улуғбек тумани Мустақиллик шоҳ кўчасида қурилиш-таъмирлаш ишлари босқичма-босқич амалга оширилмоқда. Ишларнинг аввалги босқичида кўчанинг бир томонидаги қатнов қисми таъмирланиб, йўл қопламаси янгиланган.

Ўзбекистон

16.07.2026, 11:40

Ўқишни кўчиришда миллий ва халқаро сертификатлар муҳимми?

Давлат олийгоҳларига ўқишни кўчириш истагида бўлган талабалар миллий ва халқаро сертификатларга эга бўлса, табақалаштирилган ёки максимал балл олишлари мумкин.

Таълим

16.07.2026, 11:37

Тошкент вилоятида боғчалар вақтинча ёпилди

Хабар қилинишича, бунга Бош давлат санитария врачининг 2026 йил 14 июлдаги 01-7609-сонли кўрсатма хати асос қилиб олинган. 

Таълим

16.07.2026, 11:28

Россияда мигрантлар геолокацияси кузатилиши учун махсус смартфон сотиб олишга мажбурланиши мумкин

Россияга узоқ муддатга ишлашга келувчи хорижликлар энди геолокацияси кузатиб бориладиган махсус мобил телефон сотиб олишга мажбур бўлиши мумкин. Бу орқали ҳокимият мигрантларнинг қаерда эканлиги ва ҳужжатлари муддатини доимий назоратда тутади. 

Жаҳон

16.07.2026, 10:52

Туркманистон Ўзбекистон SIM-карталарига қарши рейд бошлади

Туркманистонда Ўзбекистон SIM-картасидан фойдаланиш нафақат катта жарима, балки жосуслик айбловига ҳам сабаб бўлиши мумкин.

Жаҳон

15.07.2026, 17:58

Европа Иттифоқи ва Украина дрон ишлаб чиқариш бўйича келишувга эришди

Уруш қийинчиликларида шаклланган Украина тажрибаси энди Европа Иттифоқи ҳимоясига ҳам ҳисса қўшади.

Жаҳон

15.07.2026, 16:51

Ўзбекистонда “Шажара” ахборот тизими ишга туширилади

Энди аждодларингиз ҳақидаги архив маълумотларини онлайн топиш ва оилангиз шажарасини яратиш мумкин бўлади.

Ўзбекистон

15.07.2026, 15:40

АҚШ Эрон портларига блокада жорий этди

Эроннинг айтишича,  АҚШ вақтинчалик сулҳ келишувини йўққа чиқарган. Трамп эса Эронни “Биринчи бўлиб ўқ узиш”да айблади.

Сиёсат

15.07.2026, 15:11

“Ташаббусли бюджет”нинг иккинчи мавсуми бошланди

Бугун, 15 июлдан “Ташаббусли бюджет” жараёнининг 2026-йилги иккинчи мавсуми учун лойиҳаларни қабул қилиш бошланди.

Ўзбекистон

15.07.2026, 14:10

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →