375 миллион доллар жарима: Мета иши ижтимоий тармоқлар тарихида бурилиш ясади
Мета тарихда илк бор ўз платформасидаги хавфли контент ва болаларга етган зарар учун судда жавобгар деб топилди.
Жаҳон
26.03.2026, 15:49
Улашиш:

Судда очилган фактлар эса бундан ҳам жиддий: компания муаммони билган, аммо уни яширган. Бу қарор ортидан келажакда ижтимоий тармоқларда қатъий янги қоидалар жорий этилиши мумкин.
Сешанба куни Нью-Мексико штати ҳакамлар ҳайъати Meta компаниясини платформалари хавфсизлиги борасида фойдаланувчиларни чалғитганликда ва болалар жинсий эксплуатацияси каби зарарли ҳолатларга йўл қўйганликда айбдор деб топди. Натижада компанияга 375 миллион доллар миқдорида фуқаролик жаримаси тўлаш мажбурияти юкланди.
Бу Meta ўз платформасида содир этилган ҳаракатлар учун жавобгар деб топилган биринчи суд муҳокамасидир.
“Ҳакамлар ҳайъатининг ушбу қарори фойдани болалар хавфсизлигидан устун қўйишни танлаган Meta сабабли жабр кўрган ҳар бир бола ва оила учун тарихий ғалабадир”, — деди Нью-Мексико бош прокурори Раул Торрес. — Meta раҳбарияти ўз маҳсулотларининг болаларга зарар етказишини била туриб, ходимларининг огоҳлантиришларини эътиборсиз қолдирди ва бу ҳақда жамоатчиликка ёлғон гапирди. Бугун ҳакамлар ҳайъати ҳам эътироз билдирган оилалар, ўқитувчилар ва болалар хавфсизлиги бўйича мутахассислар билан бир сафда”.
Даъво аризаси 2023 йил декабрь ойида Торрес идораси томонидан киритилган. Ушбу даъво “Guardian” нашрининг ўша йил апрель ойида эълон қилинган икки йиллик суриштирувидан сўнг қўзғатилган бўлиб, унда Facebook ва Instagram қандай қилиб болалар жинсий савдоси учун майдонга айлангани фош этилган эди. Мазкур суриштирув шикоят аризасида бир неча бор тилга олинган.
Ҳакамлар ҳайъати Meta компаниясига Нью-Мексикодаги истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунларни бузганлиги сабабли ҳар бир қоидабузарлик учун 5 000 доллар миқдорида максимал жарима тўлашни буюрди. Meta компанияси Нью-Мексико штати томонидан адолатсиз амалиётлар тўғрисидаги қонунга мувофиқ қўзғатилган ҳар икки даъво бўйича жавобгар деб топилди.
Meta қарор юзасидан апелляция беришини маълум қилди ва Торресни айрим ҳужжатларни танлаб олиб, шов-шувли ва аҳамиятсиз далиллар келтирганликда айблади.
“Биз ушбу ҳукмга ҳурмат сақлаган ҳолда апелляция шикояти киритамиз. Биз ўз платформаларимизда одамлар хавфсизлигини таъминлаш учун астойдил ҳаракат қиламиз ҳамда ёмон ниятли фойдаланувчилар ёки зарарли контентни аниқлаш ва ўчириш билан боғлиқ қийинчиликлардан яхши хабардормиз”, — деди Meta вакили.
Нью-Мексико адлия департаменти томонидан суд жараёнида қўлга киритилган Meta’нинг ички ҳужжатлари ва гувоҳликлар шуни кўрсатдики, компания ходимлари ҳам, болалар хавфсизлиги бўйича ташқи экспертлар ҳам Meta платформаларидаги хавф-хатарлар ва зарарли ҳолатлар ҳақида бир неча бор хабар беришган.
Ҳакамлар ҳайъатига тақдим этилган далиллар орасида 2024 йилда Meta платформалари орқали болаларга жинсий тажовуз қилганликда ва улар билан учрашишга уринганликда айбланган уч кишининг ҳибсга олиниши тафсилотлари ҳам бор. Бу махфий агентлар томонидан ўтказилган махсус операциянинг бир қисми бўлиб, Бош прокуратура уни “Метафил операцияси” деб номлаган.
Терговчиларнинг таъкидлашича, Meta ўз платформаларини тартибга солиш учун сунъий интеллектга ҳаддан ташқари таяниб, юқори ҳажмдаги “кераксиз” ҳисоботларни яратган. Уларнинг сўзларига кўра, бу ҳисоботлар ҳуқуқни муҳофаза қилиш идоралари учун фойдасиз бўлиб, улар орқали жиноятларни тергов қилиш мумкин эмас.
Meta устидан олиб борилаётган суд жараёнининг кейинги босқичи 4 майдан бошланади. Раул Торрес идораси компанияга қўшимча молиявий жарималар қўллаш ва платформаларда болаларни кучлироқ ҳимоя қилувчи ўзгаришлар киритишни талаб қилмоқда. Бу ўзгаришлар қаторига самарали ёшни тасдиқлаш тизими, ёмон ниятли фойдаланувчиларни блоклаш ҳамда вояга етмаганларни хавфли, яширин алоқалардан ҳимоя қилиш киради.
Судда қатнашган Марк Сукерберг ва Адам Моссери фойдаланувчилар базаси катталиги сабаб болаларга зарар етказувчи ҳолатларнинг тўлиқ олдини олиш қийинлигини тан олди. Шу билан бирга, компания хавфсизликка миллиардлаб маблағ сарфлаганини таъкидлади.
Қарийб етти ҳафта давом этган суд жараёни якунида ҳакамлар ҳайъати қисқа муҳокамадан сўнг қарор чиқарди. Бу иш ижтимоий тармоқларни тартибга солиш ва янги даъволар учун замин яратиши мумкин.
Исомиддин ЖУМАНАЗАРОВ
мавзуга оид янгиликлар

Франция 15 ёшгача бўлганлар учун ижтимоий тармоқларни тақиқламоқда
Жаҳон
22.07.2026, 11:08

Европа Иттифоқи 13 ёшгача бўлган болалар учун ижтимоий тармоқларни чекламоқчи
Жаҳон
14.07.2026, 12:31

Трамп Европа давлатларига 100 фоизлик бож билан таҳдид қилмоқда
Жаҳон
27.06.2026, 13:25

Британия 16 ёшдан ошмаганларга ижтимоий тармоқларни тақиқламоқда
Жаҳон
15.06.2026, 15:55

Болаларни ҳимоя қилиш тизими янгиланди: жиноят ва маъмурий жавобгарлик кучайтирилди
Ўзбекистон
18.05.2026, 17:46

Ўқувчига уятли хабар ёзган мактаб директори қамалди
Ўзбекистон
23.04.2026, 17:00
машҳур янгиликлар

ОТМларда янги бакалавриат ва магистратура йўналишлари жорий этилди
Таълим
07.07.2026, 09:48

Абитуриентлар учун рухсатномалар бериш бошланди
Таълим
08.07.2026, 10:57

Тошкент вилоятида боғчалар вақтинча ёпилди
Таълим
16.07.2026, 11:28

Ўқишни кўчиришда миллий ва халқаро сертификатлар муҳимми?
Таълим
16.07.2026, 11:37

“Эпштейн оролидаги жирканчликлар бари мужассам” – ўзбек сайёҳининг Таиландга сафари
Маданий
06.07.2026, 15:30

Ироқ ҳукумати коррупцияга қарши муросасиз кураш бошлади
Жаҳон
01.07.2026, 11:42
сўнгги янгиликлар

Газ етиб бормаган маҳаллалар электр иситиш тизимига ўтказилади
Ўзбекистон
27.07.2026, 17:24

«Эримнинг қарзини нега мен тўлашим керак?» – мактуб
Маданий
27.07.2026, 13:52

Франция ва Испания ўрмон ёнғинларига қарши курашмоқда
Жаҳон
27.07.2026, 12:22

Тиббиёт ходимлари фарзандлари учун контракт тўловининг бир қисми қоплаб берилади
Ўзбекистон
27.07.2026, 12:16

Қозоғистон президенти Украинадаги урушни музлатишга чақирди
Сиёсат
27.07.2026, 10:30

Тошкент модернизм меъморчилиги ЮНЕСКО рўйхатига киритилди
Маданий
27.07.2026, 10:07

Украинанинг Эрон кемасига ҳужуми жавобсиз қолмайди – Аббос Ароқчи
Сиёсат
27.07.2026, 09:50

Қозоғистон экспортининг 95 фоизи АҚШнинг янги божларидан озод этилди
Иқтисодиёт
27.07.2026, 09:06

Сополлитепадан бронза даврига оид пилла парчаси топилди
Фан-технология
25.07.2026, 14:57

Адолф Гитлер туғилган шаҳарда тўққизта оммавий қабр топилди
Фан-технология
25.07.2026, 14:01

БМТ бош котиби Антониу Гутерриш Сурияга ташриф буюрди
Жаҳон
25.07.2026, 13:18

Россия Украина урушини якунлаш бўйича Трампдан янги таклифлар кутади — Песков
Сиёсат
25.07.2026, 12:26

Венесуэла президентлик сайловларига тайёр эмас – Трамп
Сиёсат
25.07.2026, 10:59

Ўзбекистон бўйлаб навбатдаги «Автомобилсиз кун» акцияси ўтказилади
Ўзбекистон
25.07.2026, 09:49

Йўналиш танлаш қачон бошланади?
Таълим
24.07.2026, 16:50

Хитой ЕИнинг 14 та компаниясига экспорт чекловларини жорий қилди
Жаҳон
24.07.2026, 16:32

Хитой Тайван бўғозида икки кунлик ўқув-жанговар машғулотларни бошлади
Сиёсат
24.07.2026, 15:03

Араб ва бошқа мусулмон давлатлари Исроилнинг Ал-Ақсо масжидига босқинини қоралади
Жаҳон
24.07.2026, 13:35

FIDE президенти ЕИ санкцияларига тушди ва ваколатларини вақтинча тўхтатди
Спорт
24.07.2026, 12:18

Ўзбекистон "Ягона Хитой" тамойилига амал қилади
Сиёсат
24.07.2026, 11:12
машҳур янгиликлар

ОТМларда янги бакалавриат ва магистратура йўналишлари жорий этилди
Таълим
07.07.2026, 09:48

Абитуриентлар учун рухсатномалар бериш бошланди
Таълим
08.07.2026, 10:57

Тошкент вилоятида боғчалар вақтинча ёпилди
Таълим
16.07.2026, 11:28

Ўқишни кўчиришда миллий ва халқаро сертификатлар муҳимми?
Таълим
16.07.2026, 11:37

“Эпштейн оролидаги жирканчликлар бари мужассам” – ўзбек сайёҳининг Таиландга сафари
Маданий
06.07.2026, 15:30

Ироқ ҳукумати коррупцияга қарши муросасиз кураш бошлади
Жаҳон
01.07.2026, 11:42
