“ChatGPTдан воз кечинг” – OpenAI моделларига бойкот авж олмоқда

Норозиликка сабаб — “Anthropic” компаниясининг ўз модели Claude’ни ҳарбий мақсадларда чекловсиз қўллашга рози бўлмагани, “OpenAI” эса бундай ҳамкорликни қабул қилгани ҳақидаги хабарлардир.
 

Anthropic ва Пентагон ўртасидаги низо

2026 йил февраль ойи охирида Пентагон ва Claude сунъий интеллект моделини ишлаб чиқувчи “Anthropic” ўртасида келишмовчилик юзага келган.

Маълумотларга кўра, АҚШ Мудофаа вазири Пит Хегсетт компания бош директори Дарио Амодейдан Claude моделидан ҳарбийлар томонидан “ҳар қандай қонуний мақсадларда” чекловсиз фойдаланишга рухсат беришни талаб қилган.

Амодей эса бундай сўровни “виждонан қабул қила олмаслигини” билдирган. Унинг таъкидлашича, сунъий интеллект айрим ҳолатларда демократик қадриятларга путур етказиши мумкин, айрим қўлланилиш сценарийлари эса ҳозирги технология имкониятлари доирасида хавфсиз тарзда таъминланиши мумкин эмас.

Хабарларга кўра, Пентагон компанияни чекловларни юмшатишга чақирган ва акс ҳолда 200 миллион долларлик шартномадан маҳрум бўлиши мумкинлигини билдирган. Натижада “Anthropic” АҚШ ҳарбийларининг янги ички тармоғига ўз технологиясини етказиб бермаган ягона йирик AI компанияси бўлиб қолмоқда.
 

OpenAI позицияси

“Anthropic” билан музокаралар тўхтаб қолганидан сўнг, “OpenAI” асосчиларидан бири Сем Альтман Пентагон билан келишувга эришилганини маълум қилди.

28 февраль куни у ижтимоий тармоқда OpenAI моделлари Пентагоннинг махфий тармоғига жойлаштирилишини эълон қилди. Альтманга кўра, Мудофаа вазирлиги хавфсизлик масалаларига жиддий ёндашган ва ҳамкорликка тайёрлигини билдирган.

Бу баёнот президент Доналд Трамп федерал идораларга “Anthropic” технологиясидан фойдаланишни тўхтатиш ҳақида кўрсатма бериши мумкинлиги ҳақидаги хабарлардан сўнг янгради.

QuitGPT ҳаракати

Ушбу воқеалардан кейин “QuitGPT” (“GPTдан воз кечиш”) номли онлайн ҳаракат фаоллашди. Кампания фойдаланувчиларни ChatGPT обунасини бекор қилишга ва OpenAI’ни бойкот қилишга чақирмоқда.

Ҳаракат маълумотига кўра, 1,5 миллиондан ортиқ киши обунани бекор қилиш, ижтимоий тармоқларда бойкотни қўллаб-қувватлаш ёки quitgpt.org сайти орқали рўйхатдан ўтиш каби қадамларни амалга оширган.

QuitGPT OpenAI’ни жамоат хавфсизлигидан кўра фойдани устун қўйишда айбламоқда. Кампания баёнотида “Anthropic” оммавий кузатув ёки инсон назоратисиз қурол яратиш учун ўз моделларидан чекловсиз фойдаланишга рози бўлмагани таъкидланган.

Шунингдек, ҳаракат ChatGPT ягона муносиб сунъий интеллект ёрдамчиси эмаслигини урғулаб, фойдаланувчиларни бошқа платформаларга ўтишга даъват қилмоқда.

Альтернатив сифатида очиқ манбали ва махфийликка йўналтирилган ечимлар, шунингдек Gemini ва Claude каби рақобатчи моделлар тилга олинган. Айрим баёнотларда Grok’дан фойдаланмаслик ҳам тавсия этилган.

QuitGPT ҳаракати 3 март куни Сан-Франсискодаги OpenAI бош қароргоҳи олдида жонли норозилик намойишини ўтказишни режалаштирган.

Муаллиф: Исомиддин Жуманазаров