Эрондаги уруш фонида авиаташувлар нархи кескин ошди

Асосий сабаблар

Нархларнинг кескин кўтарилишига авиация ёқилғиси қимматлаши ва Форс кўрфазидаги асосий авиация хаблари ишидаги узилишлар сабаб бўлган. Хусусан, Hormuz Strait орқали дунё нефтининг 20% дан ортиғи ташилади. Ушбу йўналишдаги чекловлар ёқилғи бозорига кучли босим ўтказди.

Бир ой ичида авиация керосини нархи 83% га, йил давомида эса 94% га ошгани қайд этилмоқда.

Логистика занжирига таъсир

Минтақадаги инфратузилмага берилган зарбалар ҳам вазиятни янада оғирлаштирди. Европа ва Осиё ўртасидаги юк ташишда муҳим ўрин тутувчи Дубай ва Доҳа аэропортлари чекланган тартибда ишламоқда.

Бу эса глобал логистика занжирларининг издан чиқишига олиб келди:

* Жанубий Осиёдан Европага ташувлар — 82% гача қимматлади
* Шимолий Америкага етказиб бериш — 1 кг учун 4,05 доллардан 6,42 долларгача ошди
* Европадан Яқин Шарққа йўналишлар — 55% га қимматлади

Энг кўп зарар кўрган соҳалар

Нархларнинг ошиши айниқса фармацевтика, электроника ва кийим-кечак соҳаларига кучли таъсир қилди. Хусусан, Ҳиндистондан дори-дармон етказиб бериш занжири заифлашган. Бу мамлакатда фармацевтика экспорти йиллик 30 миллиард доллардан ошади.

Вазият глобал логистика тизими Hormuz Strait каби тор географик нуқталарга ва Форс кўрфазидаги авиация хабларига қанчалик боғлиқ эканини яна бир бор кўрсатди.

Айниқса, фармацевтика соҳаси энг нозик йўналиш сифатида қайд этилмоқда — бу ерда вақт захираси чекланган бўлиб, ҳар қандай кечикишлар бозорлар ва соғлиқни сақлаш тизимига бевосита таъсир қилади.

Муаллиф: Азиз СОЛИЕВ