Oʻzbekiston taʼlimida yangi davr: 12 yillik uzluksiz tizim va “Yangi avlod” maktablari

Prezident farmoni bilan mamlakat taʼlim tizimida fundamental oʻzgarishlar boshlanmoqda. Endi bogʻcha va maktab yagona uzluksiz zanjirga aylanadi, pedagogika yoʻnalishida tahsil olayotgan talabalar esa taʼlim jarayonlariga erta jalb etiladi.

Taʼlim tizimida tub islohotlar

Oʻzbekiston taʼlim tizimi yangi bosqich ostonasida turibdi. Davlat rahbarining yangi farmoniga muvofiq, mamlakatda maktabgacha va umumiy oʻrta taʼlimni oʻzaro bogʻlaydigan 12 yillik uzluksiz taʼlim modeli bosqichma-bosqich joriy etiladi. Bu faqat taʼlim muddatini uzaytirish emas, balki sifat jihatidan mutlaqo yangi tizimga oʻtishni anglatadi.

Bogʻcha — maktabning birinchi bosqichi

Islohotning eng muhim jihatlaridan biri — bir yillik majburiy maktabga tayyorlov bosqichi umumiy oʻrta taʼlimning tarkibiy qismi, yaʼni boshlangʻich taʼlimning ilk pogʻonasi sifatida tan olinayotganidir.

Bu borada quyidagi yangiliklar joriy etiladi:

• Elektron sertifikat — tayyorlov bosqichini tugatgan bolalarga maxsus elektron hujjat beriladi;
• Integratsiya — bolalar haqidagi barcha maʼlumotlar avtomatik ravishda maktablar axborot bazasiga oʻtkaziladi;

• Amalga oshirish muddati — mazkur tizim 2027/2028 oʻquv yilidan toʻliq kuchga kiradi.

   

Kadrlar masalasi: talabalar maktabga qaytadi

Maktablardagi oʻqituvchilar tanqisligini bartaraf etish va yosh mutaxassislarning amaliy tajribasini oshirish maqsadida yangi mexanizm ishga tushiriladi. Pedagogika yoʻnalishida tahsil olayotgan bitiruvchi bosqich talabalari dars jarayonlariga faol jalb etiladi.

Bu orqali:

• talabalar nazariy bilimlarini amaliyot bilan mustahkamlaydi;

• maktablar esa yosh, zamonaviy fikrlaydigan va gʻayratli kadrlar bilan taʼminlanadi.

   

“Yangi avlod” bogʻchalari va innovatsion markazlar

2026–2028 yillar davomida mamlakatning barcha hududlarida “Yangi avlod” maktabgacha taʼlim tashkilotlari tarmogʻi tashkil etiladi. Shuningdek, bolalarning intellektual salohiyatini rivojlantirishga qaratilgan maxsus innovatsion markazlar faoliyat boshlaydi.

Ushbu markazlarda quyidagi yoʻnalishlarga alohida eʼtibor qaratiladi:

• robototexnika va algoritmlash;
• matematika va xorijiy tillar;
• ijodiy hamda jismoniy rivojlanish.
•  

Xususiy sektor uchun keng imkoniyatlar

Davlat xususiy maktabgacha taʼlim tashkilotlari sonini oshirish maqsadida tadbirkorlar uchun qator imtiyozlarni joriy etmoqda. Jumladan:

• yer uchastkalarini ajratish va imtiyozli kreditlar;
• subsidiyalar va soliq imtiyozlari;

• moliyaviy qoʻllab-quvvatlashning yangi mexanizmlari.

   

Sifat nazorati va shaffoflik

Taʼlim sifatini oshirish faqat oʻquv dasturlari bilan cheklanib qolmaydi. Boshqaruv tizimi ham tubdan yangilanadi. Maktab direktorlari va rahbar kadrlar ochiq tanlov asosida saralab olinadi.

Barcha jarayonlar raqamli monitoring tizimi orqali nazorat qilinadi. Bu esa taʼlim tizimida shaffoflikni taʼminlash, korrupsiyaning oldini olish va natijadorlikni oshirishga xizmat qiladi.