updated: 22.03.2026, 19:22

Араб давлатлари Эронга қарши урушга кирадими?

Бугунги асосий савол — ўз ҳудудларига ракета ва дронлар тушаётган бир шароитда, араб давлатлари Эронга қарши очиқ урушга киришадими ёки нейтрал позицияни сақлаб қоладими?

 Минтақадаги вазият таҳлили

2026 йил 28 февралда АҚШ ва Исроил томонидан Эрон объектларига берилган оммавий зарбалардан сўнг Яқин Шарқдаги вазият кескинлашиб, хавфли босқичга етди. Теҳрон «минтақавий қасд олиш» стратегиясини эълон қилиб, нафақат Исроилни, балки араб давлатларини ҳам эҳтимолий тажовузга шерик сифатида айблай бошлади.

 

Саудия Арабистони: иқтисодий ислоҳотлар урушдан муҳим

 

Минтақадаги энг таъсирли давлатлардан бири бўлган Саудия Арабистони урушга тортилишдан эҳтиёт бўлмоқда. Қироллик ўз ҳудудини жанг майдонига айлантирмасдан, минтақадаги сиёсий етакчилигини сақлаб қолишга ҳаракат қилмоқда.

2026 йил 4 март куни АҚШнинг Ар-Риёддаги элчихонасига қилинган дрон ҳужуми ва дипломатларнинг эвакуациясидан кейин мамлакатда фавқулодда хавфсизлик чоралари кучайтирилди.

Валиаҳд шаҳзода Муҳаммад ибн Салмон учун катта уруш мамлакатнинг “Vision 2030” иқтисодий ислоҳотлар дастурига жиддий зарба бўлиши мумкин. Туризм, технология ва мегалойиҳаларга сарфланаётган юзлаб миллиард долларлик инвестициялар ракета зарбалари билан бир вақтда амалга ошиши амри маҳол.

Шу сабабли Ар-Риёд ўз осмонидан Эронга қарши ҳужумлар учун фойдаланишга рухсат бермаган. Саудия раҳбарияти дипломатик каналлар орқали вазиятни юмшатишга ҳаракат қилмоқда.

 

Бирлашган Араб Амирликлари: иқтисодий модель хавф остида

 

Бирлашган Араб Амирликлари учун уруш — мамлакатнинг глобал бизнес ва туризм маркази сифатидаги мавқеига катта таҳдид.

2026 йил 1 март куни Абу-Даби ўз ҳудудига қилинган зарбалардан сўнг Эрон билан дипломатик муносабатларни узди. Бироқ бу қарор тўлақонли урушга киришни англатмайди.

Сайёҳлар ва инвесторларнинг мамлакатни тарк этиши Дубай ва Абу-Дабининг иқтисодий имижига жиддий таъсир кўрсатмоқда. Шу сабабли Амирликлар АҚШга Эронга қарши ҳужумлар учун ўз ҳудудидаги “Ал-Дафра” базасидан фойдаланишни тақиқлади.

 

Баҳрайн: энг хавфли нуқта

 

Баҳрайн Кўрфаз минтақасидаги энг заиф позицияга эга давлат ҳисобланади. Бу ерда АҚШнинг 5-флоти жойлашгани сабабли мамлакат Эрон назарида муҳим ҳарбий нишонга айланган.

Эрон қирғоқларига географик яқинлик ва аҳолининг катта қисми шиалардан иборат экани вазиятни янада мураккаблаштирмоқда. Кенг кўламли можаро юзага келса, Баҳрайн биринчи бўлиб зарба остида қолиши мумкин.

 

Қувайт: тарихий хотира ва хавотир

 

1990 йилда Ироқ босқинини бошидан кечирган Қувайт янги минтақавий урушдан қаттиқ хавфсирамоқда.

Мамлакатда АҚШнинг йирик ҳарбий базалари жойлашганига қарамай, расмий Қувайт Эронга қарши ҳужумлар учун ўз ҳудудидан фойдаланишни тақиқлаган.

Асосий хавф — мамлакатнинг Ироқ ва Саудия Арабистони ўртасидаги геосиёсий буферга айланиб қолиши.

 

Қатар: иқтисодий манфаатлар ҳал қилувчи омил

 

Қатар учун урушга кириш иқтисодий жиҳатдан катта йўқотишларга олиб келиши мумкин.

Мамлакат ҳудудида АҚШнинг энг йирик ҳарбий базаларидан бири — “Ал-Удейд” жойлашган. Аммо Доҳа ушбу базадан Эронга қарши ҳужумлар уюштиришни тақиқлаган.

Бундан ташқари, Қатар Эрон билан дунёдаги энг йирик газ конларидан бирини биргаликда ишлатади. Шу сабабли ҳарбий можаро мамлакат иқтисодиётига жиддий зарар етказиши мумкин.

 

Иордания: дипломатик мувозанат

 

Иордания мураккаб вазиятда қолмоқда. Мамлакат ўз осмонида Эрон дронларини уриб туширишга мажбур бўлса-да, буни коалицияга қўшилиш эмас, балки «суверенитетни ҳимоя қилиш» деб таърифламоқда.

Бироқ бундай ҳаракатлар Эрон томонидан душманга ёрдам сифатида баҳоланиши мумкин.

 

Уммон: воситачилик сиёсати инқирозда

 

Ўн йиллар давомида АҚШ ва Эрон ўртасида воситачилик қилиб келган Уммон учун бу можаро ташқи сиёсий муваффақиятсизликка айланди.

Эрон дронларининг мамлакат инфратузилмасига ҳужумлари Уммоннинг бетарафлик сиёсатини хавф остига қўйди.

 

Миср: иқтисодий хавф

 

Миср Эрон билан бевосита чегарага эга бўлмаса-да, Форс кўрфазидаги барқарорликка кучли боғлиқ.

Сувайш канали орқали ўтадиган савдо ва энергия таъминотидаги узилишлар мамлакат иқтисодиётига жиддий таъсир кўрсатиши мумкин. Шу сабабли Қоҳира можарони дипломатик йўл билан ҳал қилиш тарафдори.

 

Ироқ: назоратдан чиқиши мумкин бўлган майдон

 

Ироқ расман нейтрал позицияни эгаллаган. Бироқ мамлакат ҳудудида фаолият юритаётган Эронпараст гуруҳлар АҚШ объектларига ҳужум қилмоқда.

Бу эса Ироқни амалда уруш майдонига айлантириши мумкин.

 

Ҳарбий вазият: ҳаво мудофааси танқислиги

 

2026 йил март ойи бошига келиб Саудия Арабистони ва БААда ракетага қарши мудофаа тизимлари — Patriot ва THAAD ракеталари захираси камайиб бормоқда.

Эрон арзон дронлар ва баллистик ракеталарни бир вақтда ишлатиш орқали ҳаво мудофааси тизимларини «тўйинтириш» тактикасини қўлламоқда. Бу эса қиммат ракета захираларини тез сарфлашга олиб келмоқда.

2026 йил март ойидаги вазият араб давлатларини мураккаб танлов олдида қолдирди. Кўплаб давлатлар Эронга қарши очиқ урушга киришни истамаяпти. Аксинча, улар ўз ҳудудларидан ҳарбий операциялар учун фойдаланишга рухсат бермаслик орқали нейтрал позицияни сақлаб қолишга ҳаракат қилмоқда.

Бироқ агар ракета зарбалари нефть инфратузилмаси, сувни чучуклаштириш заводлари ёки стратегик савдо йўлларига жиддий зарар етказса, бу эҳтиёткор сиёсат тезда омон қолиш урушига айланиши мумкин.

Шу боис асосий савол ҳали ҳам очиқ қолмоқда:
араб давлатлари Эронга қарши урушга кирадими ёки дипломатия сўнгги имконият бўлиб қоладими?

Муаллиф: Азиз Солиев

мавзуга оид янгиликлар

Трамп бекор айтибди, Ҳурмуз АҚШ ҳудуди эмас – Эрон

Эрон АҚШ президенти Дональд Трампнинг Ҳурмуз бўғозини АҚШ ҳудуди деб эълон қилиш ҳақидаги баёнотига кескин жавоб берди.

Сиёсат

15.08.2026, 16:01

Эронда намойишчилар Исроил рамзлари туширилган «Baal» ҳайкалини ёқиб юборди

Эронда норозилик намойишлари иштирокчилари Исроилга қарши ўзларининг кескин муносабатини ифодалаш мақсадида Довуд юлдузи ва мамлакат байроғи тасвирланган, «Baal» деб ёзилган ҳайкални ёқиб юборишди.

Жаҳон

12.02.2026, 12:34

Gʻazo sektori markazida Isroil havo hujumi oqibatida ikki shifokor halok boʻldi / foto: Al Jazeera /

Ғазо сектори марказида Исроил ҳаво ҳужуми оқибатида икки шифокор ҳалок бўлди

Исроилнинг Ғазо сектори марказидаги Дайр ал-Бала шаҳрига уюштирган ҳаво ҳужуми оқибатида икки шифокор ҳалок бўлди, деб хабар берди Фаластин расмий ахборот агентлиги WAFA.

Жаҳон

13.05.2024, 10:05

Ҳизбуллоҳ ракеталари

Ливандан Исроилга 35 та ракета учирилди

Якшанба куни эрталаб Ҳизбуллоҳ жангарилари Исроил шимолига 35 га яқин ракета отган, бу Исроилнинг қарши ҳужумига сабаб бўлган, дея хабар беради Исроил ва Ливан манбалари.

Жаҳон

11.03.2024, 09:47

Араб ва бошқа мусулмон давлатлари Исроилнинг Ал-Ақсо масжидига босқинини қоралади

Исроиллик “кўчманчилар”нинг Исломнинг муқаддас қадамжосига бостириб кириши “нафрат”ни кучайтириб, мустаҳкам тинчликка тўсиқ бўлмоқда, дейилади қўшма баёнотда.

Жаҳон

24.07.2026, 13:35

“Бутун Ливан ёниши, минглаб ливанлик оналар йиғлаши керак” – Итамар Бен Гвир

Исроил Мудофаа Армияси 4 нафар аскар ҳалок бўлгани ҳақида хабар берганидан сўнг Миллий хавфсизлик вазири Итамар Бен Гвир кескин баёнот берди. Ушбу ҳодисалар АҚШ ва Эрон тинчлик келишувига эришиши фонида юз бермоқда.

Жаҳон

19.06.2026, 15:12

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →

сўнгги янгиликлар

Зеленский: Украина «Фламинго» ракеталари Россияда «қишлайди»

Украина президенти узоқ масофали зарба воситалари, жумладан, «Фламинго» ракеталари ишлаб чиқариш ҳажмини ошириш зарурлигини билдирди.

Жаҳон

24.08.2026, 15:50

Россияда қийин вазиятга тушган фуқароларга Ўзбекистонга қайтишда ёрдам кўрсатилади

Оғир молиявий аҳвол ёки бошқа мураккаб вазият сабабли Ўзбекистонга қайтиш имкониятига эга бўлмаганлар Миграция агентлигининг Россиядаги ваколатхонасига мурожаат қилиши мумкин. 

Ўзбекистон

24.08.2026, 15:10

Жисмоний шахсларга тегишли автотранспорт воситалари 5 миллионтага яқинлашди

Ўзбекистонда жисмоний шахсларга тегишли автотранспорт воситаларининг қарийб 93 фоизини енгил автомобиллар ташкил этади.

Ўзбекистон

24.08.2026, 14:53

Эрон АҚШ босимига қўшилган давлатларга нефть билан таҳдид қилди

Эрон АҚШнинг Теҳронга қарши иқтисодий босим чораларига қўшилган давлатларни душман сифатида кўришини маълум қилди. 

Жаҳон

24.08.2026, 11:30

АҚШ суди Ўзбекистон фуқароларига иммиграцион визалар тақиқини бекор қилди

Нью-Йорк федерал суди АҚШ Давлат департаментининг 75 давлат фуқароларига иммиграцион визалар беришни тўхтатиш тўғрисидаги қарорини ноқонуний деб топди. Қарор Ўзбекистон, Қозоғистон ва Қирғизистон фуқароларига ҳам дахл қилади.

Сиёсат

24.08.2026, 09:36

Беларусь 1 сентябрдан Финляндиядаги элчихонасини ёпади

Беларусь ҳукумати Хельсинкидаги дипломатик ваколатхона фаолиятини 2026 йил 1 сентябрдан тўхтатишга қарор қилди. Қарор сабаби ҳужжатда кўрсатилмаган.

Жаҳон

22.08.2026, 14:41

Арманистон Озарбайжонда қамалган собиқ сепаратистлар олдига кириш йўлини изламоқда

Арманистон Озарбайжонда жазо ўтаётган собиқ қарабоғ сепаратистларини консуллик нуқтайи назаридан зиёрат қилишни ташкил этишда бетараф учинчи давлатдан ёрдам сўраган.

Жаҳон

22.08.2026, 13:44

Ўзбекистонда 10-синф ўқувчилари ўқишини техникумга кўчириши мумкин бўлади

Бу ўқувчиларга касбий таълим олиш имкониятларини кенгайтиришга хизмат қилиши кутилмоқда. 

Таълим

22.08.2026, 13:06

Россия ТИВ Ўзбекистондан блогер Макаренко фаолиятига ҳуқуқий баҳо беришни сўради

Россия Ташқи ишлар вазирлиги Ўзбекистон ҳукуматидан блогер Никита Макаренко фаолиятига объектив ҳуқуқий баҳо беришни кутаётганини билдирди.

Сиёсат

22.08.2026, 12:00

Россиянинг Украинага охирги ҳужумлари оқибатида 16 киши ҳалок бўлди, 130 киши жароҳатланди

“Бундай ҳужумлар террорчилик ҳаракатларидан бошқа нарса эмас. Биз албатта жавоб қайтарамиз”, — деди Зеленский.

Жаҳон

22.08.2026, 10:47

Туркия Нетаньяхуни Интерполга бермоқчи

Туркия Бош вазир Биньямин Нетаньяху ва яна бир исроиллик амалдорга нисбатан Интерпол орқали халқаро қидирув эълон қилиш жараёнини бошлади.

Жаҳон

22.08.2026, 10:11

Қашқадарёда 17 ёшли ҳайдовчи 3 яшар болани уриб юборди

Жабрланган болага шифокорлар томонидан биринчи тиббий ёрдам кўрсатилган. 

Ўзбекистон

21.08.2026, 16:41

Россия биометрия текшируви орқали 69 мингга яқин хорижликни киритмади

Россия Ички ишлар вазирлиги маълум қилишича, 2024 йил декабридан буён чегарада биометрик маълумотлари текширилган 14 млн нафар хорижликнинг 68,9 минг нафарига Россияга киришга рухсат берилмаган.

Сиёсат

21.08.2026, 16:04

Россия тинчлик бўйича янги таклифларни эшитишга тайёр — россиялик расмий

Россия ташқи ишлар вазири ўринбосари Сергей Рябковнинг сўзларига кўра, Москва Украина можаросини ҳал этиш бўйича янги таклифларни тинглашга очиқ, бироқ ҳар қандай таклиф «мавжуд воқеликни» акс эттириши лозим.

Сиёсат

21.08.2026, 14:32

“Ўзбекфильм” 22,9 млн евро қарзга кирди

Маданият вазирининг биринчи ўринбосари — Кинематография агентлиги директори Жаҳонгир Аҳмедовнинг ёзишича, студиянинг мол-мулки, жумладан, ер майдонлари ҳам ушбу кредит учун гаровга қўйилган. 

Ўзбекистон

21.08.2026, 12:26

Россия Кавказдан кетяптими?

Жанубий Кавказда Россиянинг анъанавий ҳарбий-сиёсий иштироки қисқармоқда. Бироқ эксперт Игорь Петренконинг фикрича, Москва минтақадаги таъсирини йўқотиш ўрнига уни иқтисодий воситалар орқали сақлаб қолишга ҳаракат қилмоқда.

Сиёсат

21.08.2026, 10:48

Украина «Маша ва айиқ» мультсериалига санкция жорий этди

Украина «Маша ва айиқ» анимацион сериалини яратиш ва тарқатишга алоқадор бўлган беш нафар россиялик ва тўртта ташкилотга нисбатан санкциялар жорий этди.

Жаҳон

21.08.2026, 10:40

Россияда оммавий сафарбарлик бўлмайди — Небензя

Россиянинг БМТдаги доимий вакили Василий Небензя мамлакатда ҳозирча оммавий сафарбарликка эҳтиёж йўқлигини ва бундай режа мавжуд эмаслигини билдирди.

Жаҳон

21.08.2026, 09:41

Трампнинг иқтисодий изоляцияси АҚШга «навбатдаги мағлубиятни» олиб келади – Аббос Ароқчи

Эрон ташқи ишлар вазири Дональд Трампнинг Теҳронга қарши янги кампаниясини АҚШга нисбатан нафратни кучайтирадиган «муваффақиятсиз сиёсат» деб атади.

Сиёсат

20.08.2026, 16:33

Мактабларда 2026/2027 ўқув йили 2 сентябрдан бошланади

Республикамиз бўйлаб барча умумтаълим мактабларида янги — 2026/2027 ўқув йили дарс жараёнлари жорий йилнинг 2 сентябридан (чоршанба куни) бошланади.

Таълим

20.08.2026, 16:15

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →