updated: 22.03.2026, 19:22

Arab davlatlari Eronga qarshi urushga kiradimi?

Bugungi asosiy savol — oʻz hududlariga raketa va dronlar tushayotgan bir sharoitda, arab davlatlari Eronga qarshi ochiq urushga kirishadimi yoki neytral pozitsiyani saqlab qoladimi?

 Mintaqadagi vaziyat tahlili

2026 yil 28 fevralda AQSh va Isroil tomonidan Eron obʼektlariga berilgan ommaviy zarbalardan soʻng Yaqin Sharqdagi vaziyat keskinlashib, xavfli bosqichga yetdi. Tehron «mintaqaviy qasd olish» strategiyasini eʼlon qilib, nafaqat Isroilni, balki arab davlatlarini ham ehtimoliy tajovuzga sherik sifatida ayblay boshladi.

 

Saudiya Arabistoni: iqtisodiy islohotlar urushdan muhim

Mintaqadagi eng taʼsirli davlatlardan biri boʻlgan Saudiya Arabistoni urushga tortilishdan ehtiyot boʻlmoqda. Qirollik oʻz hududini jang maydoniga aylantirmasdan, mintaqadagi siyosiy yetakchiligini saqlab qolishga harakat qilmoqda.

2026 yil 4 mart kuni AQShning Ar-Riyoddagi elchixonasiga qilingan dron hujumi va diplomatlarning evakuatsiyasidan keyin mamlakatda favqulodda xavfsizlik choralari kuchaytirildi.

Valiahd shahzoda Muhammad ibn Salmon uchun katta urush mamlakatning “Vision 2030” iqtisodiy islohotlar dasturiga jiddiy zarba boʻlishi mumkin. Turizm, texnologiya va megaloyihalarga sarflanayotgan yuzlab milliard dollarlik investitsiyalar raketa zarbalari bilan bir vaqtda amalga oshishi amri mahol.

Shu sababli Ar-Riyod oʻz osmonidan Eronga qarshi hujumlar uchun foydalanishga ruxsat bermagan. Saudiya rahbariyati diplomatik kanallar orqali vaziyatni yumshatishga harakat qilmoqda.

 

Birlashgan Arab Amirliklari: iqtisodiy model xavf ostida

Birlashgan Arab Amirliklari uchun urush — mamlakatning global biznes va turizm markazi sifatidagi mavqeiga katta tahdid.

2026 yil 1 mart kuni Abu-Dabi oʻz hududiga qilingan zarbalardan soʻng Eron bilan diplomatik munosabatlarni uzdi. Biroq bu qaror toʻlaqonli urushga kirishni anglatmaydi.

Sayyohlar va investorlarning mamlakatni tark etishi Dubay va Abu-Dabining iqtisodiy imijiga jiddiy taʼsir koʻrsatmoqda. Shu sababli Amirliklar AQShga Eronga qarshi hujumlar uchun oʻz hududidagi “Al-Dafra” bazasidan foydalanishni taqiqladi.

 

Bahrayn: eng xavfli nuqta

Bahrayn Koʻrfaz mintaqasidagi eng zaif pozitsiyaga ega davlat hisoblanadi. Bu yerda AQShning 5-floti joylashgani sababli mamlakat Eron nazarida muhim harbiy nishonga aylangan.

Eron qirgʻoqlariga geografik yaqinlik va aholining katta qismi shialardan iborat ekani vaziyatni yanada murakkablashtirmoqda. Keng koʻlamli mojaro yuzaga kelsa, Bahrayn birinchi boʻlib zarba ostida qolishi mumkin.

 

Quvayt: tarixiy xotira va xavotir

1990 yilda Iroq bosqinini boshidan kechirgan Quvayt yangi mintaqaviy urushdan qattiq xavfsiramoqda.

Mamlakatda AQShning yirik harbiy bazalari joylashganiga qaramay, rasmiy Quvayt Eronga qarshi hujumlar uchun oʻz hududidan foydalanishni taqiqlagan.

Asosiy xavf — mamlakatning Iroq va Saudiya Arabistoni oʻrtasidagi geosiyosiy buferga aylanib qolishi.

 

Qatar: iqtisodiy manfaatlar hal qiluvchi omil

Qatar uchun urushga kirish iqtisodiy jihatdan katta yoʻqotishlarga olib kelishi mumkin.

Mamlakat hududida AQShning eng yirik harbiy bazalaridan biri — “Al-Udeyd” joylashgan. Ammo Doha ushbu bazadan Eronga qarshi hujumlar uyushtirishni taqiqlagan.

Bundan tashqari, Qatar Eron bilan dunyodagi eng yirik gaz konlaridan birini birgalikda ishlatadi. Shu sababli harbiy mojaro mamlakat iqtisodiyotiga jiddiy zarar yetkazishi mumkin.

 

Iordaniya: diplomatik muvozanat

Iordaniya murakkab vaziyatda qolmoqda. Mamlakat oʻz osmonida Eron dronlarini urib tushirishga majbur boʻlsa-da, buni koalitsiyaga qoʻshilish emas, balki «suverenitetni himoya qilish» deb taʼriflamoqda.

Biroq bunday harakatlar Eron tomonidan dushmanga yordam sifatida baholanishi mumkin.

 

Ummon: vositachilik siyosati inqirozda

Oʻn yillar davomida AQSh va Eron oʻrtasida vositachilik qilib kelgan Ummon uchun bu mojaro tashqi siyosiy muvaffaqiyatsizlikka aylandi.

Eron dronlarining mamlakat infratuzilmasiga hujumlari Ummonning betaraflik siyosatini xavf ostiga qoʻydi.

 

Misr: iqtisodiy xavf

Misr Eron bilan bevosita chegaraga ega boʻlmasa-da, Fors koʻrfazidagi barqarorlikka kuchli bogʻliq.

Suvaysh kanali orqali oʻtadigan savdo va energiya taʼminotidagi uzilishlar mamlakat iqtisodiyotiga jiddiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. Shu sababli Qohira mojaroni diplomatik yoʻl bilan hal qilish tarafdori.

 

Iroq: nazoratdan chiqishi mumkin boʻlgan maydon

Iroq rasman neytral pozitsiyani egallagan. Biroq mamlakat hududida faoliyat yuritayotgan Eronparast guruhlar AQSh obʼektlariga hujum qilmoqda.

Bu esa Iroqni amalda urush maydoniga aylantirishi mumkin.

 

Harbiy vaziyat: havo mudofaasi tanqisligi

2026 yil mart oyi boshiga kelib Saudiya Arabistoni va BAAda raketaga qarshi mudofaa tizimlari — Patriot va THAAD raketalari zaxirasi kamayib bormoqda.

Eron arzon dronlar va ballistik raketalarni bir vaqtda ishlatish orqali havo mudofaasi tizimlarini «toʻyintirish» taktikasini qoʻllamoqda. Bu esa qimmat raketa zaxiralarini tez sarflashga olib kelmoqda.

2026 yil mart oyidagi vaziyat arab davlatlarini murakkab tanlov oldida qoldirdi. Koʻplab davlatlar Eronga qarshi ochiq urushga kirishni istamayapti. Aksincha, ular oʻz hududlaridan harbiy operatsiyalar uchun foydalanishga ruxsat bermaslik orqali neytral pozitsiyani saqlab qolishga harakat qilmoqda.

Biroq agar raketa zarbalari neft infratuzilmasi, suvni chuchuklashtirish zavodlari yoki strategik savdo yoʻllariga jiddiy zarar yetkazsa, bu ehtiyotkor siyosat tezda omon qolish urushiga aylanishi mumkin.

Shu bois asosiy savol hali ham ochiq qolmoqda:
arab davlatlari Eronga qarshi urushga kiradimi yoki diplomatiya soʻnggi imkoniyat boʻlib qoladimi?

Muallif: Aziz Soliyev

Mavzuga oid yangiliklar

Eronda namoyishchilar Isroil ramzlari tushirilgan «Baal» haykalini yoqib yubordi

Eronda norozilik namoyishlari ishtirokchilari Isroilga qarshi oʻzlarining keskin munosabatini ifodalash maqsadida Dovud yulduzi va mamlakat bayrogʻi tasvirlangan, «Baal» deb yozilgan haykalni yoqib yuborishdi.

Jahon

12.02.2026, 12:34

Gʻazo sektori markazida Isroil havo hujumi oqibatida ikki shifokor halok boʻldi / foto: Al Jazeera /

Gʻazo sektori markazida Isroil havo hujumi oqibatida ikki shifokor halok boʻldi

Isroilning Gʻazo sektori markazidagi Dayr al-Bala shahriga uyushtirgan havo hujumi oqibatida ikki shifokor halok boʻldi, deb xabar berdi Falastin rasmiy axborot agentligi WAFA.

Jahon

13.05.2024, 10:05

Ҳизбуллоҳ ракеталари

Livandan Isroilga 35 ta raketa uchirildi

Yakshanba kuni ertalab Hizbulloh jangarilari Isroil shimoliga 35 ga yaqin raketa otgan, bu Isroilning qarshi hujumiga sabab boʻlgan, deya xabar beradi Isroil va Livan manbalari.

Jahon

11.03.2024, 09:47

Arab va musulmon davlatlari Isroilning Al-Aqso masjidiga bosqinini qoraladi

Isroillik “köçmançilar”ning Islomning muqaddas qadamjosiga bostirib kirişi “nafrat”ni kuçaytirib, mustahkam tinçlikka tösiq bölmoqda, deyiladi qöşma bayonotda.

Jahon

24.07.2026, 13:35

“Butun Livan yonishi, minglab livanlik onalar yig‘lashi kerak” — Itamar Ben Gvir

Isroil Mudofaa Armiyasi 4 nafar askar halok bo‘lgani haqida xabar berganidan so‘ng Milliy xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir keskin bayonot berdi. Ushbu hodisalar AQSH va Eron tinchlik kelishuviga erishishi fonida yuz bermoqda.

Jahon

19.06.2026, 15:12

Shavkat Mirziyoyev AQShga amaliy tashrif bilan yetib bordi

Oʻzbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev AQSh prezidenti Donald Trampning taklifiga binoan 4 noyabr kuni amaliy tashrif bilan Vashington shahriga keldi. Tashrif dasturi doirasida Mirziyoyev AQShda tahsil olayotgan va faoliyat yuritayotgan bir guruh oʻzbekistonliklar bilan uchrashdi.

Siyosat

05.11.2025, 08:44

ARXIV

SANAGA O'TISH

Barcha arxivni ko'rsatish →

So'nggi yangiliklar

Tadbirkorlikka oid davlat xizmatlarining 50 foizi “sukut – rozilik” tamoyiliga o‘tkaziladi

Tez orada 30 dan ziyod faoliyat turi bo‘yicha litsenziya va ruxsatnoma bekor qilinadi, yana 35 tasini berish muddati 2-3 karra qisqaradi.

Oʻzbekiston

18.08.2026, 14:53

Pokiston sobiq bosh vaziri Imron Xon qamoqdan shifoxonaga ko‘chirilmoqda

Pokiston Oliy sudi qamoqdagi sobiq bosh vazir Imron Xonni tibbiy ko‘rik uchun shifoxonaga o‘tkazish haqida buyruq berdi. Aytishlaricha, u o‘ng ko‘zining ko‘rish qobiliyatini deyarli yo‘qotgan.

Jahon

18.08.2026, 14:20

Vaziyat: Eron yangi hujumlarga shay, AQSh sulhni uzaytirmoqchi emas

Eron va AQSh o‘rtasidagi anglashuv memorandumi samarasiz yakunlandi. Tehron Hormuz bo‘g‘ozida harbiy pozitsiyani egallamoqda, Vashington esa muzokaralarni uzaytirishni istamayapti. 

Siyosat

18.08.2026, 11:50

“G‘azo bizniki”: Isroil vaziri har kecha G‘azoda 30–40 nafar falastinlikni o‘ldirishga chaqirdi

Milliy xavfsizlik vaziri Itamar Ben-Gvir falastinliklarni G‘azodan butunlay ko‘chirib, Isroilni ushbu hududda yangi aholi punktlari qurishga chaqirdi. “U yerda yashashga noloyiq odamlar bor. Ular hatto odam ham emas”, – dedi  vazir.

Jahon

17.08.2026, 10:31

Tramp benzin qimmatlashishidan ogohlantirdi, Eron esa murosasiz pozitsiyada

Eron AQShni mag‘lubiyatni tan olishga chaqirdi. Tramp esa Tehronni “o‘ta yovuz” deb atab, amerikaliklarni yoqilg‘i narxi ko‘tarilishiga tayyor turishga undadi.

Siyosat

15.08.2026, 12:13

O'zbekistonga qayerdan köproq pul yuborilyapti?

2026-yilning birinçi yarim yilligida horijdan O'zbekistonga kelib tuşgan pul ötkazmalari 9,3 milliard dollarga yetdi.

Iqtisodiyot

14.08.2026, 16:32

Rossiya Ukraina temiryo‘l va port inshootlariga, Ukraina esa Rossiya neft markazi va omboriga hujum qildi

Moskvadagi barcha aeroportlarda parvozlar vaqtincha cheklangan. Mintaqaviy xatar ortgani uchun Latviya va Finlandiya ham xavfsizlik choralarini kuchaytirdi.

Jahon

14.08.2026, 16:02

O‘zbekistonga elektromobil importi hajmi 2,6 baravarga ko‘paydi

Mahsulot yetkazib berishning asosiy hajmi Xitoy hissasiga to‘g‘ri keldi — 37 ming 560 ta elektromobil.

Iqtisodiyot

14.08.2026, 14:14

Qamchi prezident bo‘lardi, men nafaqaga chiqardim — Sadir Japarov

Qirg‘iziston prezidenti Japarov 2027-yilda hokimiyatni Tashiyevga topshirishni rejalashtirganini, biroq keyin fikridan qaytganini aytdi.

Siyosat

14.08.2026, 11:49

Putin Yaponiya da’vo qiladigan orolga tashrif buyurdi. Tokio bundan norozi

Ikkinchi jahon urushida Moskva tomonidan egallab olingan Kuril orollariga Tokio haliyam da’vo qiladi. 

Siyosat

13.08.2026, 17:04

Green Card olish uçun 1000 dan ortiq soxta nikoh tuzilgan

AQŞ Adliya vazirligi mamlakat tarixidagi eng yirik nikoh firibgarligi işlaridan birini foş etdi. Maʼlum qilinişiça, 10 yil davomida Green Card olish maqsadida 1000 dan ortiq soxta nikoh tuzilgan.

Siyosat

13.08.2026, 14:21

AQSH bilan vaqtinchalik kelishuvni qayta tiklash bo‘yicha hech qanday siljish yo‘q — Eron rasmiysi

Iyun oyida tuzilgan kelishuvda “barcha jabhalarda harbiy amaliyotlarni tezda batamom to‘xtatish” e’lon qilingan edi, biroq u ko‘p o‘tmay barbod bo‘ldi.

Siyosat

13.08.2026, 13:37

Milliy alifboda [ŋ] tovushi uchun alohida harf kerak(mi?)

O‘zbek tilining sh va ch digraflari bir belgiga aylantirilgan bir paytda, mayin burun undoshlaridan bo‘lmish [ŋ] tovushi nima uchun alohida harfsiz, ikki belgili birikma holatida qolib ketdi? Filologiya fanlari doktori, professor Baxtiyor Mengliyev “ng” birikmasidan voz kechish o‘rniga, [ŋ] tovushi uchun alohida harf joriy etish kerakligini ilgari surmoqda.

Fan-texnologiya

13.08.2026, 10:37

Eski yoki yirtilgan dollar banknotasini nima qiliş kerak?

Eski yoki yirtilgan dollar banknotangiz bor, lekin uni nima qilişni bilmayapsizmi? Dollarni axlatga ulöqtirişga şoşilmang.

Iqtisodiyot

13.08.2026, 09:57

Ukraina AQŞ iltimosiga köra Rossiya portidan foydalanayotgan tankerlarga hujumlarni töxtatdi

Qora dengizdagi dron hujumlari kompaniyalari savdosiga ta’sir körsatdi. Qozoğistonda iyul oyida neft qazib oliş iyun oyiga nisbatan 14 foizga kamaygan.

Jahon

12.08.2026, 10:47

Şimoliy Koreya xakerlari hujumlarda sun’iy intellektdan foydalanmoqda

Şimoliy Koreya razvedka xizmatlariga aloqador "Kimsuky" xakerlik guruhi fişing hujumlarida sun’iy intellekt yordamida yaratilgan hujjatlardan foydalanmoqda.

Jahon

11.08.2026, 13:53

Mehmonxonalarda o‘zbek nonushtasi uchun yangi mezonlar joriy etiladi

Turizm qömitasi tomonidan “Joylaştiriş vositalarida özbek nonuştasini taqdim etiş böyiça qöllanma” işlab çiqildi.

Madaniy

11.08.2026, 12:37

Özbekistonga yanvar-iyun oylarida 21 042 nafar çet ellik öqiş uçun kelgan

Ular orasida AQŞ, Xitoy, Koreya Respublikasi kabi davlatlarning ham fuqarolari bor.

Ta'lim

10.08.2026, 11:47

Netanyahu Tramp taklif qilgan Ğazo rejasini rad etdi

Netanyaxu örtalarida kelişmovçiliklar kuçayib borayotgan Trampni “Oq uydagi eng buyuk döstimiz” deb atadi, şu bilan birga unga qarşi çiqişga tayyorligini ham oçiq aytdi.

Siyosat

10.08.2026, 11:14

Rossiyaning oxirgi zarbalari oqibatida Kiyevda uç kişi halok böldi

Kiyevda ballistik raketalar qöllanilişi xavfi tufayli aholi boşpanalarga yaşirinişga çaqirildi.

Jahon

08.08.2026, 12:23

ARXIV

SANAGA O'TISH

Barcha arxivni ko'rsatish →