Alisher Navoiy endi faqat qogʻozda emas — shoir ijodi raqamlashtirilmoqda

Bugun buyuk mutafakkir, shoir va davlat arbobi Alisher Navoiy tavallud topgan kun. Asrlar davomida qoʻlyozma va kitoblarda saqlangan uning boy adabiy merosi bugun nafaqat nashrlar, balki internet platformalari orqali ham keng jamoatchilikka taqdim etilmoqda.

Ulashish:

Alisher Navoiy mualliflik korpusi ishga tushirildi

Shu paytgacha koʻplab adabiy meroslar, xususan, Alisher Navoiy asarlari elektronlashtirilgan. Yaʼni, mobil ilovalar va veb-saytlarda ular PDF shaklida taqdim etilgan. Ammo bu holatni toʻliq raqamlashtirish deb boʻlmaydi. Chunki bunday formatlar ilmiy izoh, keng qamrovli qidiruv, tahlil va interaktivlik kabi imkoniyatlarga ega emas.

Mazkur boʻshliqni toʻldirish maqsadida Alisher Navoiy mualliflik korpusi — alishernavoicorpus.uz yaratildi va u doimiy ravishda takomillashtirib borilmoqda.

 

Mualliflik korpusi nima?

Mualliflik korpusi — muayyan bir muallif qalamiga mansub matnlar jamlanmasidan iborat elektron baza hisoblanadi.

Mualliflik korpusi bazasida:

  • muayyan bir muallifning asarlari jamlanadi;
  • matnlar qayta ishlanadi va tahrirlanadi;
  • lingvistik teglash amalga oshiriladi (masalan, gʻazalda uchragan tushunarsiz soʻz ustiga bosilganda, uning maʼnosi chiqib keladi).

Mualliflik korpusi keng imkoniyatli qidiruv tizimiga ega boʻlib, muallif ijod qilgan barcha tur va janrdagi asarlarni qamrab oladi hamda muallif va uning ijodiga oid manbalarni qulay va tezkor tarzda olish imkonini beradi.

Umumiy 8 ta rukndan iborat Alisher Navoiy korpusidan mutafakkir ijodi doirasida ilmiy tadqiqotlar olib borishda, taʼlim jarayonida keng foydalanish mumkin. Ayniqsa, shoir ijodiga qiziquvchilar uchun qulay oʻqish va chuqur anglash imkoniyatini yaratadi.

 

Navoiyshunoslik.uz elektron platformasi yaratildi

Fanlar akademiyasining maʼlum qilishicha, Alisher Navoiy asarlarida mujassam boʻlgan milliy va umuminsoniy gʻoyalarning jahon tamaddunidagi oʻrnini belgilash, shoirning boy adabiy-ilmiy merosini xalqaro miqyosda chuqur tadqiq etish va keng targʻib qilish maqsadida navoiyshunoslik.uz elektron platformasi ishga tushirilgan.

Platformada Navoiy ijodini oʻrganayotgan xorijiy adabiyotshunos olimlar faoliyati, turli mamlakatlardagi ilmiy-ijodiy markazlar bilan hamkorlik natijalari, shoir asarlarining tadqiqotlari, tarjimalari, badiiy hamda ilmiy ishlari jamlanib, ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi.

navoiyshunoslik.uz — Navoiy merosiga oid matn, tasvir, audio, video va animatsion materiallarni oʻzida jamlagan, yaxlit va zamonaviy ilmiy platforma hisoblanadi.

So‘nggi yangiliklar

Elektromobil batareyalari iqlim oʻzgarishiga tayyormi?

Global isish elektromobillar batareyalarining tezroq eskirishiga olib kelishi mumkin. Bu esa elektromobil sotib olishni rejalashtirayotgan koʻplab odamlarda shubha uygʻotmoqda.

Iqtisodiyot

05.03.2026, 11:01

Arab davlatlari Eronga qarshi urushga kiradimi?

Bugungi asosiy savol — oʻz hududlariga raketa va dronlar tushayotgan bir sharoitda, arab davlatlari Eronga qarshi ochiq urushga kirishadimi yoki neytral pozitsiyani saqlab qoladimi?

Jahon

05.03.2026, 09:23

Dubay xalqaro aeroportidagi uzilishlar iqtisodiyotga jiddiy zarba bermoqda

Dubay iqtisodiyoti har daqiqada qariyb 1 million dollar miqdorida zarar koʻrmoqda.

Iqtisodiyot

04.03.2026, 16:47

Ayollar koloniyasidagi mahkumalar chuqurlashtirilgan tibbiy koʻrikdan oʻtkazildi

Koloniyaga mutaxassis shifokorlar jalb etilib mahkumalar hamda ularning uch yoshgacha boʻlgan farzandlari toʻliq tekshiruvdan oʻtkazildi.

Oʻzbekiston

04.03.2026, 15:05

“ChatGPTdan voz keching” – OpenAI modellariga boykot avj olmoqda

AQSh hukumati va sunʼiy intellekt kompaniyalari oʻrtasidagi kelishmovchilik ortidan OpenAI’ga qarshi boykot harakati kuchaymoqda. 

Jahon

04.03.2026, 13:11

Homilador talabalarga “ikkinchi imkoniyat” yaratiladi

2026/2027 oʻquv yilidan homilador talaba-qizlarga yoki 3 yoshgacha boʻlgan farzand tarbiyasi bilan shugʻullanuvchi talabalarga oliy taʼlim olish uchun “ikkinchi imkoniyat” yaratiladi.

Ta'lim

04.03.2026, 11:59

Tibbiyot oliygohlarida superkontrakt bekor qilinishi mumkin

Oʻzbekistondagi tibbiyot oliy taʼlim muassasalariga talabalarni superkontrakt (oshirilgan toʻlov-kontrakt) asosida qabul qilish tartibi bekor qilinishi rejalashtirilmoqda.

Ta'lim

04.03.2026, 10:02

Pedofillar umrbod ozodlikdan mahrum qilinadi — Prezident farmoni

Prezident farmoniga koʻra, voyaga yetmaganlarga nisbatan ogʻir jinsiy jinoyatlarni qayta sodir etgan shaxslar umrbod yoki uzoq muddatli ozodlikdan mahrum etiladi.

Oʻzbekiston

04.03.2026, 06:16

"Oʻldi"ga chiqarilgan Netanyaxu Berlindan qaytdi

Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyahu uning oʻlimi haqidagi xabarlardan soʻng jamoatchilikka koʻrinish berdi.

Jahon

03.03.2026, 22:47

Isroil Livanda “Hizbulloh”ga qarshi quruqlikdan operatsiyalar boshladi

Isroil mudofaa kuchlari (SAHAL) 3 mart kuni Livanda “Hizbulloh”ga qarshi quruqlikdan operatsiyalar boshladi. Bu haqda The Jerusalem Post xabar berdi.

Jahon

03.03.2026, 17:39

Oʻqituvchilarga sertifikat olish uchun subsidiya beriladi

Oʻqituvchi va ishlab chiqarish taʼlimi ustalariga xalqaro va milliy sertifikatlar olish uchun sarflangan mablagʻlarning 50 foizi (BHMning 20 baravarigacha) qoplab beriladi.

Oʻzbekiston

03.03.2026, 17:25

Krishtiano Ronaldu Saudiya Arabistonidan chiqib ketdi.

Krishtiano Ronaldu xavfsizlik maqsadida Saudiya Arabistonidan chiqib ketdi.

Sport

03.03.2026, 16:33