Yurist ogohlantiradi: koʻpchilik uy xaridida aynan shartnomada “tuzoq”lar borligini payqamaydi

Yurist tomonidan oʻrganilgan navbatdagi shartnomada ham xaridor uchun jiddiy xatarlar qayd etilgan. Quyida ularning asosiylarini keltiramiz.

1. Narxning kafolatlanmagani — eng katta tavakkal

Shartnomada qurilish materiallari yoki energiya narxi oʻzgarsa, yoxud texinventarizatsiyada maydon “koʻproq chiqsa”, kompaniya narxni oshirishi mumkinligi yozilgan.
 Bu xaridorni keyinchalik 10–20 mln emas, balki 50–100 mln soʻmgacha qoʻshimcha xarajat qilishga majbur qilishi mumkin.

2. Qurilish muddati cheklanmagan — kompaniya deyarli javobgar emas

Qurilish kechiksa, kompaniya turli sabablarni asos qilib muddatni oson uzaytira oladi.
 Xaridor esa kvartira uchun bir necha yil qoʻshimcha kutishga majbur boʻlishi mumkin.

3. Toʻlov kechiksa — ogʻir jarimalar, kompaniya bekor qilsa — javobgarlik yoʻq

Shartnomalarda aksar holatda:

• har kuni uchun 0,5% penya,
• ikki oy kechiksa, kompaniya shartnomani bir tomonlama bekor qilishi,
• pulingizni 10–30% kamaytirib qaytarishi kabi bandlar bor.

Biroq kompaniyaning oʻzi shartnomani buzsa,
 deyarli hech qanday javobgarlik koʻzda tutilmagan.

4. Kamchilik boʻlsa ham xonani qabul qilishga majbur qilish

Shartnoma boʻyicha xaridor 10 kun ichida xonadonni qabul qilib olishi shart.
U yerda kamchiliklar boʻlsa ham, qurilish hali tugallanmagan boʻlsa ham:
 aks holda “ayb xaridorda” deb yozilgan.

5. Pul qanday ishlatilayotgani ustidan nazorat yoʻq

Shartnomada kompaniya pullarni “hech qanday cheklovsiz” ishlatishi mumkinligi qayd etilgan.
Bu mablagʻning boshqa loyihalarga yoʻnaltirilib, aynan siz tanlagan obʼektda qurilish toʻxtab qolishi xavfini kuchaytiradi.

Xulosa: uy olishda asosiy xavf — kvartira emas, ShARTNOMA

Yurist taʼkidlashicha, koʻpchilik uyning qavati, raqami yoki kvadrat metriga eʼtibor qiladi, ammo shartnoma bandlari eng muhim joydir.

Chiroyli maketlar, ishonchli reklama va shirin vaʼdalar — hech biri shartnomadagi birgina band qoʻygan xavfni qoplamaydi.

Mutaxassis tavsiyasi:

• Imzo qoʻyishdan oldin har bir satrni ong bilan oʻqing,
• Nimaga rozi boʻlayotganingizni aniq tushunib oling,
• Iloji boʻlsa, hujjatni mutaxassis yuristga koʻrsating,
• Shoshilmang — uy olish katta va uzoq muddatli majburiyat.

“Uy devorlari sizga himoya boʻlishi uchun, shartnoma ham sizga himoya boʻlishi kerak”, deydi mutaxassis.