Қатлга рухсат: дунёни ташвишга солган қонун

Маълум қилинишича, қонунга кўра, террорчилик актини содир этганликда айбдор деб топилган фаластинликлар осиб ўлдириш орқали қатл этилиши мумкин. Бу қарор Итэмар Бен-Гвир томонидан қўллаб-қувватланган ва у мазкур ҳужжат қабул қилинганини очиқчасига нишонлаган.

Давлат телеканали маълумотига кўра, жазо ижроси айнан осиш усули орқали амалга оширилиши режалаштирилган.

БМТнинг фаластинлик қочқинларга кўмак бўйича агентлиги раҳбари Филипп Лаззарини ушбу қонунни танқид қилиб, у дискриминацияга олиб келиши мумкинлигини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, демократик давлатлар одатда ўлим жазосидан воз кечмоқда, мазкур қарор эса аксинча тенденцияни кўрсатади.

Шунингдек, БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича олий комиссари идораси ҳам ушбу қонунни бекор қилишга чақирган.

Қонун лойиҳаси парламентда 62 депутат томонидан қўллаб-қувватланган, 48 нафари эса қарши чиққан. Бош вазир Бинямин Нетаняҳу ҳам ушбу ҳужжатни маъқуллаган.

Янги тартибга кўра, Ғарбий Соҳилда яшовчи фаластинликлар Исроил суди томонидан айбдор деб топилса, 90 кун ичида қатл қилиниши мумкин.

Европанинг қатор давлатлари, жумладан Буюк Британия, Франция, Германия ва Италия ушбу қонунни демократик тамойилларга зид деб баҳолади.

Ҳатто Исроилдаги инсон ҳуқуқлари ташкилотлари ҳам ҳужжатни “дискриминация ва ирқчиликка асосланган зўравонлик” сифатида қоралади. Улардан бири — Исроилдаги Фуқаролик ҳуқуқлари уюшмаси қонун устидан Олий судга шикоят киритган.

Халқаро ҳуқуқ ҳимоячиларига кўра, ушбу қонун фаластинликларнинг асосий ҳуқуқларига жиддий таъсир кўрсатиши мумкин.

Маълумотларга қараганда, ҳозирда Исроил қамоқхоналарида 9300 нафардан ортиқ фаластинлик, жумладан, юзлаб болалар ва аёллар сақланмоқда. 2000–2023 йиллар оралиғида эса 13 мингга яқин бола ҳибсга олинган.

Инсон ҳуқуқлари ташкилотлари фаластинлик маҳбусларга нисбатан жисмоний ва руҳий босимлар қўлланилаётганини билдирмоқда. Бу ҳақда Amnesty International ҳам бир неча бор хавотир билдирган.

БМТ маълумотларига кўра, 1967–2023 йиллар давомида 800 мингдан зиёд фаластинлик турли асослар билан ҳибсга олинган.

БМТ махсус маърузачиси Франческа Альбанезе эса бу ҳолатни “босиб олинган ҳудудларни очиқ осмон остидаги қамоқхонага айлантириш” дея таърифлаган.