Jazirama davom etadi: bunday havoda qanday taomlanish kerak?

Mamlakat boʻylab yuqori havo harorati saqlanib qolmoqda. Tabiiyki, bunday jazirama iqlimda toʻgʻri ovqatlanish salomatlik uchun juda muhim.

Xoʻsh, shunday ekan, saratonda qanday taomlanish kerak?

Sogʻliqni saqlash vazirligining Ekologik diplomatiya boʻlimi boshligʻi Abduqayum Toʻxtaqulov bu boradagi tavsiyalari bilan oʻrtoqlashdi.

 — Jazirama havoda, asosan, keksalar, homiladorlar, yosh bolalar suvsizlanish, issiqlikdan charchash va issiq urishi kabi holatlarga moyil boʻladilar, — deydi mutaxassis. — Shu sababli, eng avvalo, ularning yetarli miqdorda suv ichishi va yengil taomlar isteʼmol qilishiga eʼtibor berish kerak. Qolaversa, havo oʻta issiq boʻlgan kunlari organizm suvsizlanishining oldini olish uchun kun davomida, hatto, chanqoq his qilinmasa ham suyuqlik ichish muhim. 

Umumiy tavsiyalarga koʻra, jazirama kunlarda kuniga oʻrtacha 2,5-3 litr suyuqlik ichish lozim. Biroq jismoniy faollik va havo haroratiga qarab bu miqdor oshishi mumkin. Koʻchaga chiqqanda doimo suv olib yurish kerak.

Oddiy toza suv eng yaxshi ichimlik hisoblanadi. Muzdek suv oʻrniga xona haroratidagi yoki biroz salqin suvni ichish afzalroq. 36-37 darajali suv organizmda metabolizm va ichak faoliyatini yaxshilaydi.

Shakarsiz koʻk choy chanqoqni boshqa ichimliklarga qaraganda yaxshiroq bosadi. Shuningdek, giyohli choylar (yalpiz, moychechak), nordon mevalardan (olcha, olma, qoragʻat, klyukva) tayyorlangan shakarsiz kompotlar (mors), ayron, kefir va limon qoʻshilgan suv ham foydalidir. Bu ichimliklar organizmni mineral moddalar va vitaminlar bilan taʼminlaydi.

Tarkibida suv miqdori yuqori boʻlgan mahsulotlar, masalan, bodring, tarvuz, qovun gidratatsiyaga hissa qoʻshadi. Sut tarkibidagi elektrolitlar tufayli foydali boʻlishi mumkin.

Ammo jaziramada baʼzi ichimliklarni isteʼmol qilishdan saqlanish lozim. Chunki ular nafaqat chanqoqni bosmaydi, balki suvsizlanishni kuchaytirishi ham mumkin.

Bularga:

 tarkibida shakar miqdori yuqori boʻlgan, gazlangan ichimliklar, qadoqlangan sharbatlar;

 alkogol ichimliklar;

 kofein miqdori yuqori boʻlgan ichimliklar (kofe, baʼzi choy turlari, energetiklar); 

 oʻta sovuq (muzdek) ichimliklar kiradi.

Bundan tashqari, oʻta issiq kunlarda yengil hazm boʻladigan taomlarni kichikroq porsiyalarda va tez-tez isteʼmol qilish tavsiya etiladi. Tarkibida suv miqdori yuqori boʻlgan meva va sabzavotlarga (tarvuz, qovun, bodring, selderey) koʻproq eʼtibor qaratish lozim.

Salatlar, qatiqli ovqatlar (masalan, okroshka) va sovuq shoʻrva kabi salqin taomlar ham foydali. Terlash orqali yoʻqotilgan tuzning oʻrnini bosish uchun biroz tuzli taomlar isteʼmol qilish maqsadga muvofiq. Lekin qayta ishlangan va oʻta shoʻr mahsulotlardan saqlanish kerak.

Ovqat hazm qilish jarayonining oʻzi organizmda issiqlik ishlab chiqaradi. Shu sababli, jaziramada hazm boʻlishi qiyin boʻlgan ogʻir taomlardan saqlanish tananing ichki haroratini past holda saqlashga yordam beradi.

Ogʻir, yogʻli va oqsilga boy taomlar (ayniqsa qizil goʻsht)ni cheklash tavsiya etiladi. Chunki ularni hazm qilish koʻproq metabolik issiqlik ishlab chiqaradi. Baliq va sabzavotli oqsillar yengilroq variant hisoblanadi.

Shirinliklar va xamirli ovqatlar holsizlik hamda chanqoq hissini kuchaytirishi mumkin. Shuningdek, jaziramada chanqatadigan mahsulotlar, masalan, oʻta shoʻr yoki dudlangan goʻsht va baliq mahsulotlari, konservalar isteʼmolini kamaytirish maqsadga muvofiq.