«Nigilist pingvin»: isyon ramzimi yoki shunchaki trend?
Oxirgi kunlarda ijtimoiy tarmoqlar oʻzining muqarrar oʻlimi sari, yaʼni muzli togʻlar tomon yoʻl olgan yolgʻiz pingvin aks etgan video bilan «portladi».
Madaniy
28.01.2026, 17:49
Ulashish:

Foydalanuvchilar pingvinni nigilist deb atab, yolgʻiz qushning uzoqlashib borayotgani aks etgan koʻplab videolarni joylashtirishdi. Ushbu «oʻlim marshi» gʻamgin musiqa va kadr ortidagi ovoz bilan yanada dramatiklashtirildi. Hamdardlik bildirgan tomoshabinlarning esa «Lekin nega?» degan savoli ochiq qoldi.
Virusli pingvinning kelib chiqishi
Internetda virus kabi tarqalgan pingvin videosi nemis rejissyori Verner Hersogning «Dunyoning chekkasidagi uchrashuvlar» nomli hujjatli filmidagi parchadir. Ushbu film qariyb 20 yil avval “Discovery Channel”’ning hujjatli filmlar boʻlimi uchun suratga olingan. Hersog oʻz gʻoyasini amalga oshirish uchun Antarktidadagi Mak-Merdo stansiyasida yetti hafta boʻlgan. Film 2009 yilda «Oskar» mukofotiga nomzod ham boʻlgan.
Hersogning ishi pingvinlar haqidagi odatiy hujjatli filmlarga oʻxshamaydi. Kadrlarda rejissyor Mak-Merdoga turli sabablar bilan kelgan odamlar bilan suhbatlashadi. Uning suhbatdoshlaridan biri ekolog Devid Eynli boʻlib, rejissyor undan pingvinlar orasidagi «aqldan ozish» holatlari haqida kutilmagan savol beradi. Eynli baʼzan pingvinlar fazoviy moʻljalni yoʻqotib, omon qolish va ozuqa topish uchun hayotiy muhim boʻlgan okeandan adashib ketishini tushuntiradi.
Ijtimoiy tarmoqlarni larzaga solgan sahnada aynan shunday pingvin tasvirlangan: u togʻlar tomon ketmoqda edi. Ekologning soʻzlariga koʻra, uni ortga burishga boʻlgan har qanday urinish behuda boʻlar edi. Agar uni ortga qaytarishsa ham, u baribir avvalgi yoʻliga qaytadi.
«Oʻrtada bitta pingvin bor edi. U muz chetidagi ozuqa maydoniga ham, koloniyaga ham qaytmadi. Koʻp oʻtmay, uning taxminan 70 kilometr masofadagi togʻlar tomon yoʻl olganini koʻrdik. Agar uni ushlab, koloniyaga qaytarishsa ham, baribir togʻlar tomon ketishini doktor Eynli tushuntirgan edi. Lekin nega?» — deya qayd etadi filmdagi hikoyachi.
Rejissyor keyinchalik film yaratilishi bilan bogʻliq qiziqarli bir holatni ham soʻzlab bergan. Uning aytishicha, kadr ortidagi ovozni yozishda u «Ochilmagan sirlar» serialidan ilhomlangan.
«U yerda vahimali ovoz bor edi. Masalan, u shunday derdi: “Tish shifokori uyiga qaytdi — eshik ochiq, hamma yoq qon. Va u tushundi: nimadir juda yomon narsa yuz bergan. Keyin u oshxona polida xotinini topdi — u qonga belangan edi. U oʻldirilgan edi. Albatta. Lekin nega?” Men aynan oʻsha ovozdan foydalandim», — deydi Hersog.
«Nigilist pingvin» memining maʼnosi
Pingvin qoidalarga boʻysunmagani, koloniyani tark etgani va uni tirik saqlab qolishi mumkin boʻlgan okeandan uzoqlashgani uchun nigilist deb atala boshlandi. Odamlar pingvinni insonlashtirib, uni «oʻzgacha narsa izlagan» va oʻz yoʻlidan borishdan qoʻrqmagan deb tasavvur qilishdi. Hatto katta bedal toʻlashga toʻgʻri kelsa ham, oʻz yoʻlidan borish gʻoyasi nigilist haqidagi koʻplab videolarning asosiy mavzusiga aylandi.
Ayrim foydalanuvchilar izohlarda oʻzlarini unga oʻxshatib, uning his-tuygʻularini tushunishini va tanlovini qoʻllab-quvvatlashini yozishdi. Boshqalar esa ochlik va charchoqdan halok boʻlgan qushning taqdiriga qattiq achinishdi.
«Bu shunchaki video emas, bu bir xillikdan charchagan va “poda”dan ajralib, oʻz haqiqati sari intilgan zamonaviy inson ruhiyatining aksidir», — deb yozdi foydalanuvchilardan biri.
«Uning qanday oʻlganiga emas, qanday yashashni tanlaganiga eʼtibor bering», — deydi yana biri.
Boshqa bir bloger esa shunday yozdi: «Bu shunchaki pingvin emas. Sizda bitta hayot bor. Uni koloniyada qolib oʻtkazasizmi yoki boshqa yoʻlni tanlaysizmi? Bu dunyoda ikki xil odam bor: togʻlarga ketadiganlar va koloniyada qoladiganlar. Men qaysi toifada ekanimni bilaman».
Trendga tanqidiy nazar
Bu epizod millionlab odamlar uchun kuchli metaforaga aylandi. Koʻpchilik bu pingvin harakatlarida shunchaki xato emas, balki ongli isyon, nigilizm yoki ijtimoiy bosimlarga qaramay oʻz yoʻlini tanlashga jurʼat topgan «shaxsiyat»ni koʻrmoqda. Ijtimoiy tarmoqlar «Pingvin kabi boʻl» shiori ostidagi videolar bilan toʻlib-toshdi.
Biroq masalaning ikkinchi tomoni ham bor. Pingvin suratini fonga qoʻyish insonni pingvinga aylantirib qoʻymaydi. Hamma qarshi boʻlsa ham oʻz yoʻlidan qaytmaslik koʻpincha tugʻma xususiyat boʻladi. Isyonkor insonni jamiyat hamma vaqt ham tushunmaydi va qabul qilmaydi.
Bu trendning kinoyasi shundaki, koʻpchilik koloniyani tark etish haqida gapiradi, ammo bunga koloniya ichida, uning qoidalariga amal qilgan holda qoʻl uradi. Hamma ham pingvin boʻla olmaydi: kimdir oila boqadi, kimdir kredit toʻlaydi, kimdir ogʻir hayotiy sharoitda. Ayrimlarda togʻlarga ketish uchun imkoniyat bor, boshqalarda esa yoʻq.
Shuning uchun «pingvin kabi boʻl» shiori hamma uchun ham adolatli emas. Baʼzan togʻlarga yoʻl olish jasorat emas, balki charchoqdir. Bu ongli strategiya emas, balki ruhiy toʻliqishning oxirgi bosqichi ham boʻlishi mumkin.
Pingvin erkinlik va haqiqatga intilishni ramziy ifoda etsa-da, ayni paytda fojia va isyonni romantiklashtirish xavfini ham koʻrsatadi. Bu trend individuallik va jamoaviylik oʻrtasidagi kurashni ochib beradi. U jamiyatni oʻzgarishga ilhomlantiradimi yoki shunchaki navbatdagi internet kontenti sifatida yoʻqolib ketadimi — bu savol ochiq qolmoqda.
Muallif: Maftuna Baxtiyorova
Madaniy
28.01.2026, 17:49
Ulashish:
Mavzuga oid yangiliklar

Alkogolli ichimliklarni reklama qilgan blogerga chora ko‘rildi
Oʻzbekiston
20.07.2026, 13:38

Endi Tramp prezidentlik mavqeyidan ham “soqqa” qilishi mumkin
Jahon
18.07.2026, 12:54
Mashhur yangiliklar

Akademik litseylarga kiriş test natijalari e'lon qilindi
Ta'lim
31.07.2026, 10:54

Yuqori kurs talabalari maktablarga diplomsiz işga ariza topşirişi mumkin
Ta'lim
01.08.2026, 10:37

Magistraturaga qabul yakunlandi
Ta'lim
31.07.2026, 11:31

Nogironligi bo‘lgan abituriyentlarga imtihonda qo‘shimcha 50 foiz vaqt beriladi
Ta'lim
05.08.2026, 15:29

Özbekistonga yanvar-iyun oylarida 21 042 nafar çet ellik öqiş uçun kelgan
Ta'lim
10.08.2026, 11:47

30 yildan ortiq xizmat qilgan harbiylar pensiyasi oşiriladi
Oʻzbekiston
08.08.2026, 11:35
So'nggi yangiliklar

Pokiston shifoxonasida yuzaga kelgan yong'in oqibatida 14 nafar chaqaloq halok bo'ldi
Jahon
26.08.2026, 15:35

Telefon raqami orqali bank hisobraqamiga pul o'tkazish joriy etiladi
Iqtisodiyot
26.08.2026, 15:06

Buyuk Britaniya AQSHning Eronga qarshi sanksiyalarini olqishladi
Siyosat
26.08.2026, 11:47

Eron va Ummon Hormuz bo‘g‘ozida vaqtinchalik koridor ochishni muhokama qilmoqda
Siyosat
26.08.2026, 10:36

AQSH Eronni iqtisodiy bosim bilan sindira oladimi?
Jahon
26.08.2026, 10:24

Yangi qurilayotgan uydan xonadon sotib olişda qaysi hujjatlarni tekşiriş kerak?
Oʻzbekiston
26.08.2026, 09:52

Diyego Maradonaning “Xudoning qo‘li” to‘pi arzonga – 3,35 million dollarga sotildi
Sport
25.08.2026, 15:08

Eron o‘g‘illarimdan birini o‘ldirmoqchi bo‘ldi – Netanyahu
Jahon
25.08.2026, 14:01

Jismoniy shaxslarga tegishli avtotransport vositalari 5 milliontaga yaqinlashdi
Oʻzbekiston
24.08.2026, 14:53

AQSH sudi O‘zbekiston fuqarolariga immigratsion vizalar taqiqini bekor qildi
Siyosat
24.08.2026, 09:36

Rossiyaning Ukrainaga oxirgi hujumlari oqibatida 16 kishi halok bo‘ldi, 130 kishi jarohatlandi
Jahon
22.08.2026, 10:47

Rossiya tinchlik bo‘yicha yangi takliflarni eshitishga tayyor — rossiyalik rasmiy
Siyosat
21.08.2026, 14:32

Ukraina “Masha va ayiq” multserialiga sanksiya joriy etdi
Jahon
21.08.2026, 10:40

Trampning iqtisodiy izolyatsiyasi AQSHga “navbatdagi mag‘lubiyatni” olib keladi – Abbos Aroqchi
Siyosat
20.08.2026, 16:33

AQSH mintaqa resurslarini talon-toroj qilishni ko‘zlagan — Eron spikeri
Siyosat
20.08.2026, 14:50

Rossiya ballistik raketalari hujumi oqibatida Kiyevda kamida 5 kishi o‘ldi
Jahon
20.08.2026, 09:51

Xitoy sun’iy intellekt sohasida raqamli suverenitetni hurmat qilishga chaqirdi
Jahon
19.08.2026, 14:34

Toshkent shahri uchun “Noqonuniy qurilish” maxsus Telegram-boti ishga tushdi
Oʻzbekiston
19.08.2026, 12:03

BAA Erondan ikkita raketa uchirilganini ma’lum qildi
Jahon
19.08.2026, 10:02

Tadbirkorlikka oid davlat xizmatlarining 50 foizi “sukut – rozilik” tamoyiliga o‘tkaziladi
Oʻzbekiston
18.08.2026, 14:53
Mashhur yangiliklar

Akademik litseylarga kiriş test natijalari e'lon qilindi
Ta'lim
31.07.2026, 10:54

Yuqori kurs talabalari maktablarga diplomsiz işga ariza topşirişi mumkin
Ta'lim
01.08.2026, 10:37

Magistraturaga qabul yakunlandi
Ta'lim
31.07.2026, 11:31

Nogironligi bo‘lgan abituriyentlarga imtihonda qo‘shimcha 50 foiz vaqt beriladi
Ta'lim
05.08.2026, 15:29

Özbekistonga yanvar-iyun oylarida 21 042 nafar çet ellik öqiş uçun kelgan
Ta'lim
10.08.2026, 11:47

30 yildan ortiq xizmat qilgan harbiylar pensiyasi oşiriladi
Oʻzbekiston
08.08.2026, 11:35
