«Nigilist pingvin»: isyon ramzimi yoki shunchaki trend?
Oxirgi kunlarda ijtimoiy tarmoqlar oʻzining muqarrar oʻlimi sari, yaʼni muzli togʻlar tomon yoʻl olgan yolgʻiz pingvin aks etgan video bilan «portladi».
Madaniy
28.01.2026, 17:49
Ulashish:

Foydalanuvchilar pingvinni nigilist deb atab, yolgʻiz qushning uzoqlashib borayotgani aks etgan koʻplab videolarni joylashtirishdi. Ushbu «oʻlim marshi» gʻamgin musiqa va kadr ortidagi ovoz bilan yanada dramatiklashtirildi. Hamdardlik bildirgan tomoshabinlarning esa «Lekin nega?» degan savoli ochiq qoldi.
Virusli pingvinning kelib chiqishi
Internetda virus kabi tarqalgan pingvin videosi nemis rejissyori Verner Hersogning «Dunyoning chekkasidagi uchrashuvlar» nomli hujjatli filmidagi parchadir. Ushbu film qariyb 20 yil avval “Discovery Channel”’ning hujjatli filmlar boʻlimi uchun suratga olingan. Hersog oʻz gʻoyasini amalga oshirish uchun Antarktidadagi Mak-Merdo stansiyasida yetti hafta boʻlgan. Film 2009 yilda «Oskar» mukofotiga nomzod ham boʻlgan.
Hersogning ishi pingvinlar haqidagi odatiy hujjatli filmlarga oʻxshamaydi. Kadrlarda rejissyor Mak-Merdoga turli sabablar bilan kelgan odamlar bilan suhbatlashadi. Uning suhbatdoshlaridan biri ekolog Devid Eynli boʻlib, rejissyor undan pingvinlar orasidagi «aqldan ozish» holatlari haqida kutilmagan savol beradi. Eynli baʼzan pingvinlar fazoviy moʻljalni yoʻqotib, omon qolish va ozuqa topish uchun hayotiy muhim boʻlgan okeandan adashib ketishini tushuntiradi.
Ijtimoiy tarmoqlarni larzaga solgan sahnada aynan shunday pingvin tasvirlangan: u togʻlar tomon ketmoqda edi. Ekologning soʻzlariga koʻra, uni ortga burishga boʻlgan har qanday urinish behuda boʻlar edi. Agar uni ortga qaytarishsa ham, u baribir avvalgi yoʻliga qaytadi.
«Oʻrtada bitta pingvin bor edi. U muz chetidagi ozuqa maydoniga ham, koloniyaga ham qaytmadi. Koʻp oʻtmay, uning taxminan 70 kilometr masofadagi togʻlar tomon yoʻl olganini koʻrdik. Agar uni ushlab, koloniyaga qaytarishsa ham, baribir togʻlar tomon ketishini doktor Eynli tushuntirgan edi. Lekin nega?» — deya qayd etadi filmdagi hikoyachi.
Rejissyor keyinchalik film yaratilishi bilan bogʻliq qiziqarli bir holatni ham soʻzlab bergan. Uning aytishicha, kadr ortidagi ovozni yozishda u «Ochilmagan sirlar» serialidan ilhomlangan.
«U yerda vahimali ovoz bor edi. Masalan, u shunday derdi: “Tish shifokori uyiga qaytdi — eshik ochiq, hamma yoq qon. Va u tushundi: nimadir juda yomon narsa yuz bergan. Keyin u oshxona polida xotinini topdi — u qonga belangan edi. U oʻldirilgan edi. Albatta. Lekin nega?” Men aynan oʻsha ovozdan foydalandim», — deydi Hersog.
«Nigilist pingvin» memining maʼnosi
Pingvin qoidalarga boʻysunmagani, koloniyani tark etgani va uni tirik saqlab qolishi mumkin boʻlgan okeandan uzoqlashgani uchun nigilist deb atala boshlandi. Odamlar pingvinni insonlashtirib, uni «oʻzgacha narsa izlagan» va oʻz yoʻlidan borishdan qoʻrqmagan deb tasavvur qilishdi. Hatto katta bedal toʻlashga toʻgʻri kelsa ham, oʻz yoʻlidan borish gʻoyasi nigilist haqidagi koʻplab videolarning asosiy mavzusiga aylandi.
Ayrim foydalanuvchilar izohlarda oʻzlarini unga oʻxshatib, uning his-tuygʻularini tushunishini va tanlovini qoʻllab-quvvatlashini yozishdi. Boshqalar esa ochlik va charchoqdan halok boʻlgan qushning taqdiriga qattiq achinishdi.
«Bu shunchaki video emas, bu bir xillikdan charchagan va “poda”dan ajralib, oʻz haqiqati sari intilgan zamonaviy inson ruhiyatining aksidir», — deb yozdi foydalanuvchilardan biri.
«Uning qanday oʻlganiga emas, qanday yashashni tanlaganiga eʼtibor bering», — deydi yana biri.
Boshqa bir bloger esa shunday yozdi: «Bu shunchaki pingvin emas. Sizda bitta hayot bor. Uni koloniyada qolib oʻtkazasizmi yoki boshqa yoʻlni tanlaysizmi? Bu dunyoda ikki xil odam bor: togʻlarga ketadiganlar va koloniyada qoladiganlar. Men qaysi toifada ekanimni bilaman».
Trendga tanqidiy nazar
Bu epizod millionlab odamlar uchun kuchli metaforaga aylandi. Koʻpchilik bu pingvin harakatlarida shunchaki xato emas, balki ongli isyon, nigilizm yoki ijtimoiy bosimlarga qaramay oʻz yoʻlini tanlashga jurʼat topgan «shaxsiyat»ni koʻrmoqda. Ijtimoiy tarmoqlar «Pingvin kabi boʻl» shiori ostidagi videolar bilan toʻlib-toshdi.
Biroq masalaning ikkinchi tomoni ham bor. Pingvin suratini fonga qoʻyish insonni pingvinga aylantirib qoʻymaydi. Hamma qarshi boʻlsa ham oʻz yoʻlidan qaytmaslik koʻpincha tugʻma xususiyat boʻladi. Isyonkor insonni jamiyat hamma vaqt ham tushunmaydi va qabul qilmaydi.
Bu trendning kinoyasi shundaki, koʻpchilik koloniyani tark etish haqida gapiradi, ammo bunga koloniya ichida, uning qoidalariga amal qilgan holda qoʻl uradi. Hamma ham pingvin boʻla olmaydi: kimdir oila boqadi, kimdir kredit toʻlaydi, kimdir ogʻir hayotiy sharoitda. Ayrimlarda togʻlarga ketish uchun imkoniyat bor, boshqalarda esa yoʻq.
Shuning uchun «pingvin kabi boʻl» shiori hamma uchun ham adolatli emas. Baʼzan togʻlarga yoʻl olish jasorat emas, balki charchoqdir. Bu ongli strategiya emas, balki ruhiy toʻliqishning oxirgi bosqichi ham boʻlishi mumkin.
Pingvin erkinlik va haqiqatga intilishni ramziy ifoda etsa-da, ayni paytda fojia va isyonni romantiklashtirish xavfini ham koʻrsatadi. Bu trend individuallik va jamoaviylik oʻrtasidagi kurashni ochib beradi. U jamiyatni oʻzgarishga ilhomlantiradimi yoki shunchaki navbatdagi internet kontenti sifatida yoʻqolib ketadimi — bu savol ochiq qolmoqda.
Muallif: Maftuna Baxtiyorova
Madaniy
28.01.2026, 17:49
Ulashish:
Mavzuga oid yangiliklar

Alkogolli ichimliklarni reklama qilgan blogerga chora ko‘rildi
Oʻzbekiston
20.07.2026, 13:38

Endi Tramp prezidentlik mavqeyidan ham “soqqa” qilishi mumkin
Jahon
18.07.2026, 12:54
Mashhur yangiliklar

Toshkent viloyatida bog‘chalar vaqtincha yopildi
Ta'lim
16.07.2026, 11:28

O‘qishni ko‘chirishda milliy va xalqaro sertifikatlar muhimmi?
Ta'lim
16.07.2026, 11:37

Yo’nalish tanlash qachon boshlanadi?
Ta'lim
24.07.2026, 16:50

Akademik litseylarga kiriş test natijalari e'lon qilindi
Ta'lim
31.07.2026, 10:54

Yuqori kurs talabalari maktablarga diplomsiz işga ariza topşirişi mumkin
Ta'lim
01.08.2026, 10:37

Magistraturaga qabul yakunlandi
Ta'lim
31.07.2026, 11:31
So'nggi yangiliklar

O'zbekistonga qayerdan köproq pul yuborilyapti?
Iqtisodiyot
14.08.2026, 16:32

Rossiya Ukraina temiryo‘l va port inshootlariga, Ukraina esa Rossiya neft markazi va omboriga hujum qildi
Jahon
14.08.2026, 16:02

O‘zbekistonga elektromobil importi hajmi 2,6 baravarga ko‘paydi
Iqtisodiyot
14.08.2026, 14:14

Qamchi prezident bo‘lardi, men nafaqaga chiqardim — Sadir Japarov
Siyosat
14.08.2026, 11:49

Putin Yaponiya da’vo qiladigan orolga tashrif buyurdi. Tokio bundan norozi
Siyosat
13.08.2026, 17:04

Green Card olish uçun 1000 dan ortiq soxta nikoh tuzilgan
Siyosat
13.08.2026, 14:21

AQSH bilan vaqtinchalik kelishuvni qayta tiklash bo‘yicha hech qanday siljish yo‘q — Eron rasmiysi
Siyosat
13.08.2026, 13:37

Milliy alifboda [ŋ] tovushi uchun alohida harf kerak(mi?)
Fan-texnologiya
13.08.2026, 10:37

Eski yoki yirtilgan dollar banknotasini nima qiliş kerak?
Iqtisodiyot
13.08.2026, 09:57

Ukraina AQŞ iltimosiga köra Rossiya portidan foydalanayotgan tankerlarga hujumlarni töxtatdi
Jahon
12.08.2026, 10:47

Şimoliy Koreya xakerlari hujumlarda sun’iy intellektdan foydalanmoqda
Jahon
11.08.2026, 13:53

Mehmonxonalarda o‘zbek nonushtasi uchun yangi mezonlar joriy etiladi
Madaniy
11.08.2026, 12:37

Özbekistonga yanvar-iyun oylarida 21 042 nafar çet ellik öqiş uçun kelgan
Ta'lim
10.08.2026, 11:47

Netanyahu Tramp taklif qilgan Ğazo rejasini rad etdi
Siyosat
10.08.2026, 11:14

Rossiyaning oxirgi zarbalari oqibatida Kiyevda uç kişi halok böldi
Jahon
08.08.2026, 12:23

30 yildan ortiq xizmat qilgan harbiylar pensiyasi oşiriladi
Oʻzbekiston
08.08.2026, 11:35

Endi I va II guruh nogironlik pensiyasi proaktiv qayta hisoblanadi
Oʻzbekiston
08.08.2026, 11:15

Pokiston, Saudiya Arabistoni va Turkiya qöşma mudofaa bitimini imzoladi
Siyosat
08.08.2026, 10:46

Sun’iy intellekt yordamida ilk bor tabiatda uçramaydigan viruslar yaratildi
Fan-texnologiya
07.08.2026, 12:10

Tailanddagi maktabda yuz bergan otişmada ikki kişi halok böldi
Jahon
07.08.2026, 10:42
Mashhur yangiliklar

Toshkent viloyatida bog‘chalar vaqtincha yopildi
Ta'lim
16.07.2026, 11:28

O‘qishni ko‘chirishda milliy va xalqaro sertifikatlar muhimmi?
Ta'lim
16.07.2026, 11:37

Yo’nalish tanlash qachon boshlanadi?
Ta'lim
24.07.2026, 16:50

Akademik litseylarga kiriş test natijalari e'lon qilindi
Ta'lim
31.07.2026, 10:54

Yuqori kurs talabalari maktablarga diplomsiz işga ariza topşirişi mumkin
Ta'lim
01.08.2026, 10:37

Magistraturaga qabul yakunlandi
Ta'lim
31.07.2026, 11:31
