Tramp Grenlandiya boʻyicha daʼvolarini kuchaytirdi

AQSh prezidenti Donald Tramp Grenlandiya AQSh xavfsizligi uchun strategik ahamiyatga ega ekanini taʼkidlab, orol ustidan nazorat masalasi xalqaro darajada muhokama qilinishi mumkinligini bildirdi. Uning aytishicha, bu mavzu Davosda oʻtadigan Jahon iqtisodiy forumi kun tartibiga kiritiladi.

Jurnalistlar bilan suhbatda Tramp Daniya Grenlandiya xavfsizligini taʼminlashga qodir emas, degan fikrni ilgari surdi.

«Grenlandiyani himoya qilish masalasida Daniyaning imkoniyatlari cheklangan. Ular bu hududni nazorat qilishda yetarli faollik koʻrsatmayapti», — dedi AQSh prezidenti.

Arktikada kuchlar muvozanati oʻzgarmoqda

AQSh prezidentining soʻzlariga koʻra, Arktika mintaqasida Rossiya va Xitoy harbiy faolligining oshishi Vashingtonni qoʻshimcha choralar koʻrishga undamoqda. Xususan, suv osti kemalarining koʻpayishi Grenlandiyani strategik nuqtaga aylantirmoqda.

Tramp ushbu masalani NATO bosh kotibi Mark Ryutte bilan ham muhokama qilganini qayd etdi va orol nafaqat AQSh, balki global xavfsizlik uchun ham muhim ekanini taʼkidladi.

Simvolik ishora va jamoatchilik reaksiyasi

20 yanvar kuni Tramp Truth Social platformasida sunʼiy intellekt yordamida yaratilgan tasvirni eʼlon qildi. Unda Grenlandiyada AQSh bayrogʻi koʻtarilgani aks etgan boʻlib, «Grenlandiya — AQSh hududi» degan yozuv joylashtirilgan. Ushbu post ijtimoiy tarmoqlarda keng muhokamaga sabab boʻldi.

Grenlandiyaning maqomi va aholi kayfiyati

Grenlandiya Arktikada joylashgan boʻlib, Daniya tarkibidagi avtonom hudud hisoblanadi. Orolda taxminan 57 ming kishi istiqomat qiladi, aholining katta qismini inuitlar tashkil etadi.

Soʻnggi ijtimoiy soʻrovlarga koʻra, mahalliy aholining aksariyati Daniyadan mustaqil boʻlish gʻoyasini qoʻllab-quvvatlaydi. Biroq Grenlandiyaning AQSh tarkibiga qoʻshilishi jamiyatda deyarli qoʻllab-quvvatlanmaydi.

Qanday ssenariylar muhokamada?

Diplomatik doiralarda AQShning keskin qadamlari NATO ichida ziddiyatlarni kuchaytirishi mumkinligi haqida xavotirlar mavjud. Ayrim tahlilchilar bunday rivojlanishni alyans uchun jiddiy sinov deb baholamoqda.

Boshqa bir ehtimoliy ssenariyga koʻra, Daniya va AQSh oʻrtasida murosaga erishilishi mumkin. Bu holda AQShning Grenlandiyadagi harbiy ishtiroki rasman kengaytiriladi, biroq orolning siyosiy maqomi saqlanib qoladi.