Baland minorali uylar qanday quriladi?

Dunyoda qurilgan eng baland binolar tajribasi shuni koʻrsatadiki, osmonoʻpar uylar yagona qolip asosida emas, balki har bir hududning iqlimi, zilzila xavfi va shamol bosimiga mos holda loyihalanadi.

Jahon

14.01.2026, 13:09

Ulashish:

Dunyodagi eng baland binolar misolida 100+ qavatli inshootlar tizimi

 

Zamonaviy shaharsozlikda 100 qavatli va undan baland binolar arxitektura ramziga aylandi. Bunday inshootlar faqat balandligi bilan emas, balki murakkab muhandislik yechimlari, aniq hisob-kitob va ilgʻor texnologiyalar bilan ajralib turadi. 

Poydevor va quyi konstruksiyalar

100 qavatli binolar qurilishi chuqur va mustahkam poydevordan boshlanadi. Masalan, Burj Xalifa poydevori 50 metrdan ortiq chuqurlikda quyilgan boʻlib, u millionlab tonna yukni koʻtarishga moʻljallangan. Shu kabi, Abraj al-Bayt soat minorasi ham Makka shahridagi geologik sharoitni hisobga olgan holda keng va qalin temir-beton poydevor ustiga qurilgan.

Bu bosqichda asosiy vazifa — inshoot ogʻirligini yer qatlamlariga teng taqsimlash va zilzila taʼsirini minimallashtirishdan iborat.

Markaziy beton yadro va qavatlar boʻyicha oʻzgarish

Dunyodagi deyarli barcha osmonoʻpar binolarda markaziy temir-beton yadro mavjud. U liftlar, zinapoyalar va muhandislik kommunikatsiyalari joylashgan asosiy tayanch hisoblanadi.

Masalan, Shanxay minorasi binolarida ichki beton yadro tashqi poʻlat karkas bilan birlashtirilgan. Quyi 50–60 qavatlarda beton devorlar asosiy yuk koʻtaruvchi vazifani bajaradi, keyinchalik esa konstruksiya yengillashtiriladi.

Pinʼan moliya markazi misolida esa 60-qavatdan yuqorida poʻlat ustunlar va mega-column tizimi faol qoʻllanilgan. Bu binoga 600 metrga yaqin balandlikka chiqish imkonini bergan.

 

Shamol va zilzilaga qarshi tizimlar

 

Baland binolarning asosiy muammosi — shamol taʼsiri. Shu sababli dunyodagi eng baland inshootlarda maxsus tizimlar joriy etilgan. Shanxay minorasi aylanma shaklda loyihalanib, shamol bosimini qariyb 25 foizga kamaytiradi. Unda 1 000 tonnadan ortiq ogʻirlikka ega Tuned Mass Damper oʻrnatilgan.

Zilzila xavfi yuqori boʻlgan hududlarda qurilgan Lotte Vorld minorasi esa bir nechta Outrigger qavatlari va maxsus damperlar orqali tebranishni yumshatadi. Bu tizimlar binoga maʼlum darajada “harakatlanish” imkonini berib, buzilish xavfini kamaytiradi.

 

Yuqori qavatlar va fasad yechimlari

 

100 qavatdan yuqorida betondan koʻra poʻlat konstruksiyalar ustuvor ahamiyat kasb etadi. Burj Xalifaning yuqori qismida aynan yengil metall elementlar qoʻllanilib, umumiy ogʻirlik keskin kamaytirilgan. Devorlar esa asosan yuk koʻtarmaydigan, shisha va alyuminiydan iborat curtain wall tizimida bajarilgan.

Bu yechim binolarni nafaqat yengil, balki estetik jihatdan ham jozibali qiladi.

Dunyodagi eng baland binolar tajribasi shuni koʻrsatadiki, 100 qavatli va undan baland uylar qurilishida:

  • quyi qavatlarda beton ustuvor,
  • oʻrta qavatlarda aralash beton–temir tizimi,
  • yuqori qavatlarda esa poʻlat konstruksiyalar asosiy rol oʻynaydi.

    Burj Xalifa, Shanxay minorasi, Abraj al-Bayt soat minorasi, Pinʼan moliya markazi va Lotte Vorld minorasi kabi inshootlar osmonoʻpar binolar qurilishi aniq ilmiy hisob-kitob, zamonaviy texnologiya va muhandislik tafakkuri mahsuli ekanini yaqqol namoyon etadi.

Jahon

14.01.2026, 13:09

Ulashish:

Mavzuga oid yangiliklar

Nega ayrim mamlakatlar baland minoralar qurishdan voz kechyapti?

Bir vaqtlar dunyodagi eng baland minorani qurish davlat qudrati va iqtisodiy salohiyat ramzi hisoblangan. Biroq soʻnggi oʻn yillikda bu yondashuv qayta koʻrib chiqilmoqda.

Jahon

02.01.2026, 10:18

Oʻzbekistonda urbanizatsiya poygasi: 2026 yilda 140 ming xonadon uchun uy quriladi

Oʻzbekiston oʻz tarixidagi eng yirik qurilish va urbanizatsiya islohotlari ostonasida turibdi. 2040 yilgacha uy-oʻy qurilishi ikki barabar oshib ketadi! Renovatsiya ulushi 60%ga chiqadi, tadbirkorlar uchun "qurilishga tayyor yer" tizimi joriy etiladi.

Iqtisodiyot

04.02.2026, 12:07

1966 yil Toshkentdagi zilzila

Qurilayotgan uylarning zilzilaga chidamligi: nima uchun bu muhim va qanday oʻlchanadi?

Oʻzbekiston seysmik faol hududlar qatoriga kiradi va bu mamlakatda qurilayotgan har bir turar-joy va ijtimoiy infratuzilma binolari uchun zilzilaga chidamlik talablari alohida ahamiyatga ega. 

Oʻzbekiston

06.01.2026, 12:40

Toʻliq toʻlash yoki boʻlib toʻlash: uy xaridida qaysi qaror toʻgʻri?

Uy xarid qilish inson hayotidagi eng yirik moliyaviy qarorlardan biri hisoblanadi. Ayniqsa, yangi qurilish bozorida toʻlov usulini toʻgʻri tanlash kelajakdagi moliyaviy barqarorlikka bevosita taʼsir qiladi.

Oʻzbekiston

30.12.2025, 10:50

Yangi qurilishdan uy xarid qilish: toʻgʻri qaror qanday qabul qilinadi?

Amaliyot shuni koʻrsatmoqdaki, uy xarid qilish faqat kvadrat metr yoki narx tanlash bilan cheklanmaydi. Bu — moliyaviy, huquqiy va strategik jihatdan chuqur oʻylab qabul qilinishi kerak boʻlgan qaror.

Oʻzbekiston

27.12.2025, 11:45

Yangi uy-joy xarid qilgan xaridorga keshbek beriladi

Oʻzbekistonda yangi uy-joy xarid qilayotgan fuqarolarga oʻzlari toʻlagan mablagʻning bir qismini keshbek tariqasida qaytarish amaliyoti joriy etilishi kutilmoqda.

Iqtisodiyot

23.12.2025, 18:07

So‘nggi yangiliklar

Tashanov: Meni javobgarlikka tortishyapti

Inson huquqlari “Ezgulik” jamiyati raisi Abduraxmon Tashanov oʻz Feysbuk sahifasida post joylab, 2026 yil 28 fevral kuni Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokurori qarori bilan u maʼmuriy javobgarlikka tortilayotganini maʼlum qildi. 

Oʻzbekiston

10.03.2026, 14:35

Eron va Saudiya oʻrtasida qolgan Pokiston: qanday yoʻl tutish kerak?

Eron va Saudiya Arabistoni oʻrtasida mojaro kuchayib borayotgan bir paytda Pokiston qaysi tomonni tanlaydi? Bir tomonda oʻzaro harbiy shartnoma tuzgan Saudiya Arabistoni, ikkinchi tomonda esa uzun chegara va murakkab aloqalarga ega Eron.

Jahon

10.03.2026, 13:04

Isroil fosforli qurol ishlatgani maʼlum boʻldi

Human Rights Watch maʼlumotiga koʻra, 2026 yil 3 mart kuni Isroil harbiylari Livan janubidagi Yohmor shahri ustidan oq fosforli artilleriya oʻq-dorilaridan foydalangan.

Jahon

10.03.2026, 12:26

Tramp: Avstraliya eronlik ayol futbolchilarga boshpana berish kerak

AQSh prezidenti Donald Tramp Avstraliya hukumatini Eron ayollar terma jamoasi futbolchilariga siyosiy boshpana berishga chaqirdi. Agar Avstraliya sportchilarga boshpana bermasa, buni AQSh amalga oshiradi, dedi u. 

Jahon

10.03.2026, 11:47

Neft bozorida keskin oʻsish: narxlar 100 dollardan oshib ketdi

London xalqaro moliyaviy birjasida 2026 yil may oyida yetkazib beriladigan Brent nefti fyucherslari narxi 2022 yil 30 avgustdan beri ilk bor bir barrel uchun 102 dollardan oshdi.

Iqtisodiyot

10.03.2026, 10:29

“Alining shapkasini Valiga kiydirib yurgan” tadbirkorning biznes imperiyasi qulamoqda

Baxtiyor Shuhratovich Fozilov Eriell Group, Enter Engineering, Saneg va Ferkensco kabi yirik kompaniyalarning asosiy aksiyadorlaridan biri hisoblanadi.

Oʻzbekiston

09.03.2026, 09:08

Hurmuz boʻgʻozining yopilishi: global iqtisodiyot uchun jiddiy sinov

Hurmuz boʻgʻozida yuzaga kelgan keskin vaziyat global savdo va energetika bozorlariga jiddiy taʼsir koʻrsatmoqda. Hozirda Fors koʻrfazi hududida 250 ga yaqin kema toʻxtab qolgani dunyo taʼminot zanjirlari va neft narxlariga bosimni kuchaytirmoqda.

Iqtisodiyot

09.03.2026, 06:42

Jazo oʻtayotgan ayollar ham talaba boʻlishi mumkin

Oʻzbekistonda jazo oʻtayotgan ayollarga oliy taʼlim muassasalarida oʻqish imkoniyatini yaratish rejalashtirilmoqda. 

Oʻzbekiston

08.03.2026, 10:51

Isroilda politsiya ushlagan oʻzbekistonlik boʻyicha rasmiy bayonot berildi

Ijtimoiy tarmoqlarda Oʻzbekiston fuqarosining TikTok tarmogʻiga joylagan videosi hamda uning politsiya tomonidan ushlangani haqida turli xabarlar tarqaldi. 

Oʻzbekiston

08.03.2026, 08:03

Dubayda oltin geosiyosiy keskinlik sababli katta chegirmalar bilan sotilmoqda - Bloomberg

Gʻarbiy Osiyodagi beqarorlik kuchayib, Eronning AQSh va Isroil zarbalariga javob qaytarishi logistika muammolarini keltirib chiqardi.

Iqtisodiyot

08.03.2026, 07:43

Qashqadaryoga 800 ta kitobdan iborat sepi bilan kelgan kelin

Qashqadaryo viloyati Koʻkdala tumaniga Andijondan kelin boʻlib tushgan Nasibaxon Ibrohimova kelinlik sepiga odatdagidek turli maishiy buyumlar emas, balki 800 ta ilmiy va badiiy kitob qoʻshib olib keldi.

Madaniy

08.03.2026, 07:37

Vengriya konfiskovala ukrainskiye millionы i zoloto: diplomaticheskiy skandal mejdu Kiyevom i Budapeshtom.

Vengriya zaderjala sem ukrainsev i dva bronirovannыx avtomobilya s millionami yevro i 9 kg zolota, otkrыv rassledovaniye po otmыvaniyu deneg. Kiyev obvinyayet Orbana v politicheski motivirovannoy provokatsii, Zelenskiy prigrozil premeru, vыzыvaya shok i napryajeniye v Vengrii. 

Iqtisodiyot

07.03.2026, 14:42