Eron mojarosidan global kompaniyalar 25 mlrd dollar ziyon ko‘rdi
Reuters tahliliga ko‘ra, AQSH va Isroilning Eron bilan urushi dunyo bo‘ylab kompaniyalarga kamida 25 milliard dollar zarar keltirdi va raqamlar o‘sishda davom etmoqda.
Jahon
18.05.2026, 11:57
Ulashish:

AQSH, Yevropa va Osiyodagi kompaniyalarning mojaro boshlanganidan beri e’lon qilgan hisobotlari vaziyatning jiddiy oqibatlarini ko‘rsatmoqda.
Korxonalar energiya narxlarining keskin oshishi, ta’minot zanjirlaridagi uzilishlar va Eronning Hormuz bo‘g‘ozini nazoratga olishi sababli to‘silib qolgan savdo yo‘llari ortidan muammolarga duch kelmoqda.
Ishlab chiqarish qisqarib, xarajatlar oshmoqda
Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, kamida 279 ta kompaniya moliyaviy zararni kamaytirishga qaratilgan choralar, jumladan, narxlarni oshirish va ishlab chiqarishni qisqartira boshlashiga urushni sabab qilib ko‘rsatgan.
Boshqa kompaniyalar esa dividendlar to‘lash yoki aksiyalarni qayta sotib olishni to‘xtatgan, xodimlarni haq to‘lanmaydigan ta’tilga chiqargan, yoqilg‘i uchun qo‘shimcha to‘lovlar joriy qilgan yoki hukumatdan shoshilinch yordam so‘ragan.
COVID-19 pandemiyasi va Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishidan so‘ng sodir bo‘lgan ushbu tartibsizlik, mojaroni tugatish bo‘yicha kelishuvga erishish ehtimoli pastligi fonida, yilning qolgan qismidan kutilayotgan umidlarni puchga chiqarmoqda.
Iqtisodiy o‘sish sekinlashgani sari narx belgilash imkoniyati zaiflashib, doimiy xarajatlarni qoplash qiyinlashadi, bu esa ikkinchi chorak va undan keyingi davrlardagi foyda marjasiga tahdid soladi.
Narxlarning muttasil oshib borishi esa inflyatsiyani kuchaytirib, shusiz ham mo‘rt bo‘lgan iste’molchilar ishonchiga putur yetkazishi mumkin.
Asosiy “zarba” aviatsiya va sanoatga berilmoqda
Eronning dunyodagi eng muhim energiya yo‘lagi bo‘lgan Hormuz bo‘g‘ozini to‘sib qo‘yishi neft narxini bir barrel uchun 100 dollardan oshirdi, bu urushdan avvalgi narxdan 50 foizga yuqoridir.
Turli kompaniyalar — kosmetikadan tortib shinalar va yuvish vositalarigacha, kruiz operatorlari-yu aviakompaniyalargacha bo‘lgan soha vakillari — urush tufayli moliyaviy zarar ko‘rganini ma’lum qilgan.
Ularning aksariyati energiya narxlari shundog‘am yuqori bo‘lgan Buyuk Britaniya va Yevropada, uchdan bir qismi esa Osiyoda joylashgan. Bu holat mazkur mintaqalarning Yaqin Sharq nefti va yonilg‘i mahsulotlariga qanchalik bog‘liqligini ko‘rsatadi.
O‘tgan yilning oktyabr oyiga qadar yuzlab kompaniyalar AQSh prezidenti Donald Trampning 2025-yilga mo‘ljallangan tariflari tufayli 35 milliard dollardan ortiq xarajatga duch kelganini e’lon qilgandi.
Urush bilan bog‘liq xarajatlarning eng katta qismi – qariyb 15 milliard dollar – aviakompaniyalar hissasiga to‘g‘ri keladi, bunga reaktiv yoqilg‘i narxlarining deyarli ikki baravarga oshgani sabab bo‘ldi.
Mazkur muammoli vaziyat cho‘zilgani sari, boshqa sohalardagi ko‘plab kompaniyalar ham xavotirga tushmoqda.
Yaponiyaning “Toyota” kompaniyasi 4,3 milliard dollarlik zarardan ogohlantirgan bo‘lsa, “P&G” soliqlar to‘langanidan keyingi foyda yo‘qotishini 1 milliard dollar deb baholadi.
Fasfud giganti “McDonald’s”da esa shu oy boshida ta’minot zanjiridagi uzilishlar sababli xarajatlar inflyatsiyasi yuqori bo‘lishi kutilyapti.
Mavzuga oid yangiliklar

Neft narxining $100 dan oshishi Markaziy Osiyo davlatlariga turlicha ta’sir qiladi
Jahon
14.09.2026, 16:56

AQSh butun Eronni yo‘q qilishga tayyor – Tramp
Jahon
11.07.2026, 11:14

Neft narxi $100 dan oshdi: Yaqin Sharqdagi xavflar kuchaymoqda
Jahon
08.10.2026, 11:35

Dunyoda inflyatsiya yana kuchaymoqda
Iqtisodiyot
10.09.2026, 10:38

Tayvan mojarosi Ikkinchi jahon urushidan ham xavfli – AQSH vakili
Jahon
09.09.2026, 16:48

AQSH Eronni iqtisodiy bosim bilan sindira oladimi?
Jahon
26.08.2026, 10:24
Mashhur yangiliklar

O‘zbek alifbosidagi toʻrt harf oʻzgardi
Ta'lim
21.10.2026, 14:48

Internetda Turdimov nomidan soxta xabarlar tarqatilmoqda
Ta'lim
13.10.2026, 16:30

O‘zbekistonda erta nikoh va diniy nikoh marosimi uchun jarimalar oshirildi
Oʻzbekiston
15.10.2026, 16:35

O‘zbekistonda kimlar daxlsizlik va immunitetga ega?
Oʻzbekiston
17.10.2026, 14:01

Ukrainada Starlink faoliyati cheklandi
Jahon
15.10.2026, 11:18

Xitoy futbolining qulaşi
Sport
04.11.2026, 14:44
So'nggi yangiliklar

Rossiyada işçi kuçi tanqis, migrantlar uçun çeklovlar esa kuçaymoqda
Siyosat
09.11.2026, 17:58

Davlat içidagi davlat: Samsung qanday yuksaldi?
Fan-texnologiya
09.11.2026, 16:19

Kelgusi 10 yilda 450 mlrd dollarlik energetika loyihalari amalga oşiriladi
Oʻzbekiston
09.11.2026, 15:16

Kosmosga yuborilgan ilk hayvonlar
Madaniy
09.11.2026, 11:50

“Aqlga ozuqa böladigan kitoblar”: ALP naşriyotida reyd ötkazildi
Madaniy
07.11.2026, 12:05

Qirğiziston Rossiya TIVga nota yubordi
Siyosat
06.11.2026, 17:40

Futbol olami erta yöqotgan futbolçilar
Sport
06.11.2026, 15:06

Qozoğistonda yoqilğini eksport qiliş taqiqi uzaytirildi
Iqtisodiyot
06.11.2026, 14:48

Toşkentda tuğilgan Serdjio Gor Trampning davlat kotibi bölişi mumkinmi?
Siyosat
06.11.2026, 10:32

AQŞ Senatiga saylangan ilk musulmon senator — Abdul Al-Sayed kim?
Siyosat
05.11.2026, 19:44

“Futbol — bu odamlar”: Ronaldu xayrlaşuv maktubini yozdi
Sport
05.11.2026, 17:43

Tramp maslahatçilari Isroildan boşpana söramoqçi
Siyosat
05.11.2026, 17:02

AQŞ Senatiga ilk musulmon saylandi
Siyosat
04.11.2026, 17:55

Xitoy futbolining qulaşi
Sport
04.11.2026, 14:44

"Bundan buyon “kambağal oila qolmadi” degan hisobot ötmaydi" – Prezident
Oʻzbekiston
04.11.2026, 14:16

Dunyo böylab 28 yil
Madaniy
04.11.2026, 11:59

24 davlat vakillari Samarqandda nimani muhokama qiladi?
Oʻzbekiston
04.11.2026, 11:07

Hindiston 500 million kişini kambağallikdan çiqardi
Jahon
03.11.2026, 17:09

Kredit reklamasi va şartnomalarida ogohlantiriş majburiy böldi
Iqtisodiyot
03.11.2026, 10:30

Uitkoff: AQŞ, Rossiya va Ukraina vakillari Abu-Dabida uçraşadi
Siyosat
03.11.2026, 10:17
Mashhur yangiliklar

O‘zbek alifbosidagi toʻrt harf oʻzgardi
Ta'lim
21.10.2026, 14:48

Internetda Turdimov nomidan soxta xabarlar tarqatilmoqda
Ta'lim
13.10.2026, 16:30

O‘zbekistonda erta nikoh va diniy nikoh marosimi uchun jarimalar oshirildi
Oʻzbekiston
15.10.2026, 16:35

O‘zbekistonda kimlar daxlsizlik va immunitetga ega?
Oʻzbekiston
17.10.2026, 14:01

Ukrainada Starlink faoliyati cheklandi
Jahon
15.10.2026, 11:18

Xitoy futbolining qulaşi
Sport
04.11.2026, 14:44
