Eron mojarosidan global kompaniyalar 25 mlrd dollar ziyon ko‘rdi

Reuters tahliliga ko‘ra, AQSH va Isroilning Eron bilan urushi dunyo bo‘ylab kompaniyalarga kamida 25 milliard dollar zarar keltirdi va raqamlar o‘sishda davom etmoqda.

Jahon

18.05.2026, 11:57

Ulashish:

Eron mojarosidan global kompaniyalar 25 mlrd dollar ziyon ko‘rdi

AQSH, Yevropa va Osiyodagi kompaniyalarning mojaro boshlanganidan beri e’lon qilgan hisobotlari vaziyatning jiddiy oqibatlarini ko‘rsatmoqda.

Korxonalar energiya narxlarining keskin oshishi, ta’minot zanjirlaridagi uzilishlar va Eronning Hormuz bo‘g‘ozini nazoratga olishi sababli to‘silib qolgan savdo yo‘llari ortidan muammolarga duch kelmoqda.

 

Ishlab chiqarish qisqarib, xarajatlar oshmoqda

Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, kamida 279 ta kompaniya moliyaviy zararni kamaytirishga qaratilgan choralar, jumladan, narxlarni oshirish va ishlab chiqarishni qisqartira boshlashiga urushni sabab qilib ko‘rsatgan.

Boshqa kompaniyalar esa dividendlar to‘lash yoki aksiyalarni qayta sotib olishni to‘xtatgan, xodimlarni haq to‘lanmaydigan ta’tilga chiqargan, yoqilg‘i uchun qo‘shimcha to‘lovlar joriy qilgan yoki hukumatdan shoshilinch yordam so‘ragan.

COVID-19 pandemiyasi va Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishidan so‘ng sodir bo‘lgan ushbu tartibsizlik, mojaroni tugatish bo‘yicha kelishuvga erishish ehtimoli pastligi fonida, yilning qolgan qismidan kutilayotgan umidlarni puchga chiqarmoqda.

Iqtisodiy o‘sish sekinlashgani sari narx belgilash imkoniyati zaiflashib, doimiy xarajatlarni qoplash qiyinlashadi, bu esa ikkinchi chorak va undan keyingi davrlardagi foyda marjasiga tahdid soladi.

Narxlarning muttasil oshib borishi esa inflyatsiyani kuchaytirib, shusiz ham mo‘rt bo‘lgan iste’molchilar ishonchiga putur yetkazishi mumkin.

 

Asosiy “zarba” aviatsiya va sanoatga berilmoqda

Eronning dunyodagi eng muhim energiya yo‘lagi bo‘lgan Hormuz bo‘g‘ozini to‘sib qo‘yishi neft narxini bir barrel uchun 100 dollardan oshirdi, bu urushdan avvalgi narxdan 50 foizga yuqoridir.

Turli kompaniyalar — kosmetikadan tortib shinalar va yuvish vositalarigacha, kruiz operatorlari-yu aviakompaniyalargacha bo‘lgan soha vakillari — urush tufayli moliyaviy zarar ko‘rganini ma’lum qilgan.

Ularning aksariyati energiya narxlari shundog‘am yuqori bo‘lgan Buyuk Britaniya va Yevropada, uchdan bir qismi esa Osiyoda joylashgan. Bu holat mazkur mintaqalarning Yaqin Sharq nefti va yonilg‘i mahsulotlariga qanchalik bog‘liqligini ko‘rsatadi.

O‘tgan yilning oktyabr oyiga qadar yuzlab kompaniyalar AQSh prezidenti Donald Trampning 2025-yilga mo‘ljallangan tariflari tufayli 35 milliard dollardan ortiq xarajatga duch kelganini e’lon qilgandi.

Urush bilan bog‘liq xarajatlarning eng katta qismi – qariyb 15 milliard dollar – aviakompaniyalar hissasiga to‘g‘ri keladi, bunga reaktiv yoqilg‘i narxlarining deyarli ikki baravarga oshgani sabab bo‘ldi.

Mazkur muammoli vaziyat cho‘zilgani sari, boshqa sohalardagi ko‘plab kompaniyalar ham xavotirga tushmoqda.

Yaponiyaning “Toyota” kompaniyasi 4,3 milliard dollarlik zarardan ogohlantirgan bo‘lsa, “P&G” soliqlar to‘langanidan keyingi foyda yo‘qotishini 1 milliard dollar deb baholadi.

Fasfud giganti “McDonald’s”da esa shu oy boshida ta’minot zanjiridagi uzilishlar sababli xarajatlar inflyatsiyasi yuqori bo‘lishi kutilyapti.

Mavzuga oid yangiliklar

Neft narxining $100 dan oshishi Markaziy Osiyo davlatlariga turlicha ta’sir qiladi

Eksportchi Qozog‘iston uchun yuqori narxlar tushumlarni oshiradi. Neft importiga tayanadiganlar esa ortiqcha xarajatlar va yoqilg‘i narxlarining ko'tarilishiga duch kelishi mumkin.

Jahon

14.09.2026, 16:56

AQSh butun Eronni yo‘q qilishga tayyor – Tramp

Vashingtonga Eron Trampga suiqasd qilish rejalarini ishlab chiqqani haqida razvedka ma’lumotlari yetkazilgan. Tramp o‘ziga suiqasd uyushtirilsa, qaqshatqich javob tayyorlab qo‘yganini ma’lum qildi.

Jahon

11.07.2026, 11:14

Neft narxi $100 dan oshdi: Yaqin Sharqdagi xavflar kuchaymoqda

Yaqin Sharqda neft ta’minoti bilan bog‘liq xavotirlar va Fors ko‘rfazi hamda Hormuz bo‘g‘ozida kemalarga hujumlar kuchayishi xalqaro neft bozoriga bosim o‘tkazmoqda. Bugun Brent nefti narxi bir barrel uchun $102 dan oshdi.

Jahon

08.10.2026, 11:35

Dunyoda inflyatsiya yana kuchaymoqda

Narxlar oşib borayotgan bir paytda markaziy banklar qanday çora körmoqda?

Iqtisodiyot

10.09.2026, 10:38

Tayvan mojarosi Ikkinchi jahon urushidan ham xavfli – AQSH vakili

Tayvan bo‘g‘ozida yuz berishi mumkin bo‘lgan mojaro jahon iqtisodiyotiga Ikkinchi jahon urushidan ham kattaroq ta’sir ko‘rsatadi, dedi Taypeydagi yuqori martabali diplomat.

Jahon

09.09.2026, 16:48

AQSH Eronni iqtisodiy bosim bilan sindira oladimi?

AQSH nega Eronga qarshi yangi iqtisodiy jang ochdi? Harbiy bosim natija bermagach, Vashington endi neft savdosi va yashirin moliyaviy tarmoqlarga qarshi keng ko'lamli kampaniyaga o'tmoqda.

Jahon

26.08.2026, 10:24

ARXIV

SANAGA O'TISH

Barcha arxivni ko'rsatish →

So'nggi yangiliklar

Rossiyada işçi kuçi tanqis, migrantlar uçun çeklovlar esa kuçaymoqda

Rossiyada millionlab böş iş örinlari mavjud bölsa-da, hukumat xorijliklarning mehnat faoliyatini çeklaşda davom etmoqda. 2027-yildan sakkizta hududda migrantlarga taksiçilik qiliş taqiqlanişi, Sankt-Peterburgda esa çeklovlar boşqa sohalarga ham yoyilişi mumkin.

Siyosat

09.11.2026, 17:58

Davlat içidagi davlat: Samsung qanday yuksaldi?

Samsung smartfonlar, televizorlar yoki kir yuviş maşinalaridan taşqari osmonöpar binolar ham quradi. Kiyim-keçak sotadi. Bir paytlar harbiy texnika ham işlab çiqargan. 2016-yilda esa “portlaydigan” telefonlar sotgan. Ayrimlar kompaniya rahbarini mamlakat prezidentidan ham qudratliroq deb hisoblaydi.

Fan-texnologiya

09.11.2026, 16:19

Kelgusi 10 yilda 450 mlrd dollarlik energetika loyihalari amalga oşiriladi

Bu haqda Prezident Şavkat Mirziyoyevning elektrotexnika sanoati vakillari, tadbirkorlar hamda investorlar bilan muloqotida ma’lum qilindi.   

Oʻzbekiston

09.11.2026, 15:16

Лайка Спутник-2 аппаратидаги парвозга тайёрланмоқда. 1957 йил. Фото: Космонавтика музейи

Kosmosga yuborilgan ilk hayvonlar

Inson kosmosga uçişidan oldin olimlar hayvonlar iştirokida vaznsizlik va radiatsiya ta’sirini örgandi. Ayrimlari tirik qaytdi, boşqalari esa tajribalar davomida halok böldi.

Madaniy

09.11.2026, 11:50

“Aqlga ozuqa böladigan kitoblar”: ALP naşriyotida reyd ötkazildi

Çilonzor tumani IIB xodimlari ALP naşriyotidan 3 nomdagi jami 5 274 dona kitobni olib ketgan. Kitoblar avvalroq tegişli taşkilotda muhokama qilingan, ammo bu haqda noshirga xabar berilmagan.

Madaniy

07.11.2026, 12:05

Qirğiziston Rossiya TIVga nota yubordi

Qirğiziston Rossiyaga iş va’dasi bilan borib, aldangan va uruşga yuboriliş xavfi ostida qolgan qirğizistonlik yigitni vataniga qaytarişni söramoqda.

Siyosat

06.11.2026, 17:40

Diogo Jota xotirasiga bag‘ishlangan gullar va muxlislar qoldirgan yodgorliklar

Futbol olami erta yöqotgan futbolçilar

Futbol millionlab insonlarni birlaştiradigan, muxlislariga unutilmas lahzalar va hayajonli uçraşuvlarni taqdim etadigan sport turi. Biroq uning tarixida faqat gollar, sovrinlar va ğalabalar bilan emas, balki ayançli fojialar bilan ham yodda qolgan voqealar bor.

Sport

06.11.2026, 15:06

Qozoğistonda yoqilğini eksport qiliş taqiqi uzaytirildi

Qozoğistonda benzin, dizel yoqilğisi va neft mahsulotlarining ayrim turlarini avtomobil transportida olib çiqişga qöyilgan taqiq yana olti oyga uzaytirildi. 

Iqtisodiyot

06.11.2026, 14:48

Серджио Гор портрети

Toşkentda tuğilgan Serdjio Gor Trampning davlat kotibi bölişi mumkinmi?

AQŞda oraliq saylovlardan keyin ma’muriyatda kadrlar özgarişi kutilmoqda.

Siyosat

06.11.2026, 10:32

AQŞ Senatiga saylangan ilk musulmon senator — Abdul Al-Sayed kim?

2026-yilning 3-noyabrida demokrat Gari Piters qayta saylanişga öz nomzodini qöymaganidan söng böşab qolgan örin uçun kuraş keskin tus oldi. Saylov poygasida Demokratik partiya nomzodi Abdul Al-Sayed ğalaba qozondi.

Siyosat

05.11.2026, 19:44

“Futbol — bu odamlar”: Ronaldu xayrlaşuv maktubini yozdi

Kriştianu Ronaldu Portugaliya terma jamoasidagi 23 yillik faoliyatiga yakun yasamoqda. Beş karra “Oltin töp” sohibi xayrlaşuv xatida rekordlar va sovrinlardan köra, xalq qalbidan joy oliş muhimroq ekanini ta’kidladi.

Sport

05.11.2026, 17:43

Tramp maslahatçilari Isroildan boşpana söramoqçi

Donald Tramp jamoasining boş sotsiologi Toni Fabritsio respublikaçilar uçun oraliq saylovlar natijasi salbiy bölgan taqdirda Isroildan siyosiy boşpana söraşini aytdi.

Siyosat

05.11.2026, 17:02

AQŞ Senatiga ilk musulmon saylandi

Miçigan ştatidagi keskin saylovda demokrat Abdul El-Sayed respublikaçi Mayk Rojers ustidan ğalaba qozondi. 

Siyosat

04.11.2026, 17:55

Guangzhou Evergrande  футболчисининг мухлислар билан хайрлашуви

Xitoy futbolining qulaşi

Milliardlar nega samara bermadi?

Sport

04.11.2026, 14:44

"Bundan buyon “kambağal oila qolmadi” degan hisobot ötmaydi" – Prezident

Buxoro viloyatida 40 mingga yaqin kişi işsiz, yana 270 ming nafar aholining daromadi örtaça körsatkiçdan past.

Oʻzbekiston

04.11.2026, 14:16

Dunyo böylab 28 yil

Britaniyalik Karl Buşbi dunyo böylab sayohatini qanday yakunladi?

Madaniy

04.11.2026, 11:59

24 davlat vakillari Samarqandda nimani muhokama qiladi?

Samarqandda ŞHT plyus xavfsizlik böyiça ekspertlar muloqoti ötkaziladi

Oʻzbekiston

04.11.2026, 11:07

Hindiston 500 million kişini kambağallikdan çiqardi

Jahon bankining yangi hisobotiga köra, 2011–2023 yillarda Hindistonda qariyb 500 million kişi kambağallikdan çiqqan. Mamlakatda öta qaşşoqlik darajasi şu davrda 27,1 foizdan 2,6 foizgaça pasaygan.

Jahon

03.11.2026, 17:09

Illyustrativ tasvir

Kredit reklamasi va şartnomalarida ogohlantiriş majburiy böldi

Yangi talab tafsilotlari bilan tanişing.

Iqtisodiyot

03.11.2026, 10:30

Uitkoff: AQŞ, Rossiya va Ukraina vakillari Abu-Dabida uçraşadi

Qariyb töqqiz oylik tanaffusdan söng Vaşington, Moskva va Kiyev muzokaraçilari uruş masalasini muhokama qiliş uçun Abu-Dabida bir stol atrofiga yiğiladi.

Siyosat

03.11.2026, 10:17

ARXIV

SANAGA O'TISH

Barcha arxivni ko'rsatish →