AQSh Suriya prezidentini terrorchilar roʻyxatidan chiqardi

Rasmiy bayonotga koʻra, ushbu qaror AQShning Suriya bilan munosabatlaridagi yangi bosqichni ifoda etadi. Davlat departamenti bu qadamni «mintaqadagi siyosiy barqarorlik va terrorizmga qarshi kurashdagi yangi hamkorlik imkoniyatlari» deb atadi.

Mutaxassislar fikricha, bu qaror Suriyada soʻnggi yillarda yuz bergan siyosiy oʻzgarishlar va xavfsizlik muhitining barqarorlashuvi bilan bogʻliq. AQSh Davlat departamenti va BMT Xavfsizlik kengashi hujjatlarida qayd etilishicha, Suriya hukumati keyingi oylarda bir qator terrorchilikka qarshi islohotlarni amalga oshirgan, shuningdek, xalqaro gumanitar tashkilotlar bilan hamkorlikni kuchaytirgan.

Vashingtonning bu qadami sanksiyalarni toʻliq bekor qilish emas, balki «shartli yumshatish» hisoblanadi. Bu siyosat orqali AQSh Suriya bilan diplomatik muloqotni qayta tiklash, bir vaqtning oʻzida esa mintaqadagi taʼsirini saqlab qolishni koʻzlamoqda.

«Vashington instituti» tahlilchilari taʼkidlashicha, mazkur qaror siyosiy bosim vositalarini qisman yumshatish orqali Suriyani xalqaro huquqiy maydonga qaytarishga xizmat qilishi mumkin, ammo bu jarayon bosqichma-bosqich amalga oshadi.

 Qarorning ahamiyati va taʼsiri

Suriya rahbariyatining terrorchilar roʻyxatidan chiqarilishi mamlakat uchun bir nechta yoʻnalishda ijobiy taʼsir koʻrsatishi mumkin:

1. Diplomatik darajada: Suriyaning xalqaro izolyatsiyasi qisman yumshatilib, ayrim Gʻarb davlatlari bilan muzokaralar uchun imkoniyat kengayadi.
2. Iqtisodiy sohada: Sanksiyalar qisqarishi natijasida xorijiy sarmoyalar va gumanitar yordam oqimi oshishi kutilmoqda.
3. Siyosiy jihatdan: Ahmad ash-Sharʼa hukumati ichki legitimligini mustahkamlash hamda xalqaro hamjamiyat oldida oʻz nufuzini tiklash imkoniyatiga ega boʻladi.

Biroq ekspertlar bu jarayonda ehtiyotkorlik zarurligini taʼkidlamoqda, chunki sanksiyalar toʻliq bekor qilinmagan, balki vaqtli va shartli yumshatish shaklida amalga oshirilgan. Agar Suriyadagi xavfsizlik muhiti yomonlashsa yoki terrorchilik faoliyati kuchaysa, Vashington ushbu qarorni qayta koʻrib chiqishi mumkin.

Mintaqaviy va xalqaro taʼsir

AQShning bu qadami nafaqat Suriya uchun, balki butun Yaqin Sharq geosiyosiy muhiti uchun ham muhim ahamiyatga ega. Turkiya, Eron va Rossiya kabi davlatlar Suriyadagi yangi siyosiy muvozanatni diqqat bilan kuzatmoqda.

Turkiya ekspertlari bu qarorni AQShning mintaqadagi taʼsirini tiklashga qaratilgan strategik harakat sifatida baholagan boʻlsa, Eron diplomatik manbalari uni «Suriyaning qonuniy hukumatiga qarshi urush siyosatining yakunlanishi» deb taʼriflagan.

AQShning ichki siyosiy maydonida esa ushbu qaror atrofida turli bahslar yuz bermoqda. Ayrim kongress aʼzolari Suriya hukumatini hali ham terrorchilikka aloqador deb hisoblab, bu qadamni tanqid qilgan.

AQShning Ahmad ash-Sharʼa va Anas Hasan Hattobni terrorchilar roʻyxatidan chiqarish haqidagi qarori — Vashingtonning Yaqin Sharq siyosatidagi muhim burilish nuqtasi hisoblanadi. Bu qadam Suriyadagi barqarorlik jarayonlarini qoʻllab-quvvatlash, diplomatik munosabatlarni qayta yoʻlga qoʻyish va terrorizmga qarshi yangi formatdagi hamkorlikni yoʻlga qoʻyish imkonini beradi.